विलोम (viloma)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 विलोम mfn.
   (-मः-मी-मं) Reverse,  opposite,  contrary,  backward,  against
the hair.
	 m.
  (-मः)
	 1. Reverse,  opposite course or order,  &c.
2. A snake.
	 3. VARUṆA,  regent of the waters.
	 4. A dog.
	 n.
  (-मं)
A water-wheel,  or machine for raising water.
	 f.
  (-मी) Emblic
myrobalan. 
 E.
  वि implying difference,  &c.,  and लोम the hair of the
body
 also with कन् added विलोमक ।

Capeller Eng

English

 विलोम a.
  against the hair or grain,  contrary, 
refractory.

Yates

English

 वि-लोम (मः-मी-मं)
a. Against the
hair or grain
 reverse,  contra-
ry.
m.
  Reverse course
 a snake
Varuna
 a dog.
f.
  Emblic my-
robalan. 
n.
  Water wheel.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

विलोम 	-	  viloma 	-	 n.
  	-	  water-wheel or machine for raising water from a well
वारियन्त्र 	-	  vAriyantra 	-	 n.
  	-	  water-wheel
जलयन्त्रचक्र 	-	  jalayantracakra 	-	 n.
  	-	  wheel for raising water
वार्घतीयन्त्रचक्र 	-	  vArghatIyantracakra 	-	 n.
  	-	  wheel for drawing water
कूचक्र 	-	  kUcakra 	-	 n.
  	-	  wheel for raising water from a well
कूपचक्र 	-	  kUpacakra 	-	 n.
  	-	  wheel for raising water from a well
कूपयन्त्रघटिकान्याय 	-	  kUpayantraghaTikAnyAya 	-	 m.
  	-	  rule of the buckets attached to a water-wheel
अरघट्ट 	-	  araghaTTa 	-	 m.
  	-	  wheel or machine for raising water from a well
पादावर्त 	-	  pAdAvarta 	-	 m.
  	-	  wheel worked by the foot for raising water from a well

विलोम 	-	  viloma 	-	 adj.
  	-	 converse  [ acting oppositely ]
आलपति  { आलप् } 	-	  Alapati  { Alap } 	-	 verb 	-	 converse
प्रलपति  { प्रलप् } 	-	  pralapati  { pralap } 	-	 verb 	-	 converse
सम्ब्रवीति  { सम्ब्रू } 	-	  sambravIti  { sambrU } 	-	 verb 	-	 converse
सम्ब्रूते  { सम्ब्रू } 	-	  sambrUte  { sambrU } 	-	 verb 	-	 converse
सञ्जल्पति  { संजल्प् } 	-	  saJjalpati  { saMjalp } 	-	 verb 	-	 converse
सङ्कथयति  { संकथ् } 	-	  saGkathayati  { saMkath } 	-	 verb 	-	 converse
संलपति  { संलप् } 	-	  saMlapati  { saMlap } 	-	 verb 	-	 converse
संवक्ति  { संवच् } 	-	  saMvakti  { saMvac } 	-	 verb 	-	 converse
विवदते  { विवद् } 	-	  vivadate  { vivad } 	-	 verb 	-	 converse
विवदति  { विवद् } 	-	  vivadati  { vivad } 	-	 verb 	-	 converse
भटयति  { भट् } 	-	  bhaTayati  { bhaT } 	-	 verb 10 	-	 converse
व्यतिसारयति  { व्यतिसृ } 	-	  vyatisArayati  { vyatisR } 	-	 verb caus. 	-	 converse
विलोमत्रक्मेण 	-	  vilomatrakmeNa 	-	 conversely
विलोमतः 	-	  vilomataH 	-	 conversely
अभिभाषते  { अभिभाष् } 	-	  abhibhASate  { abhibhAS } 	-	 verb 	-	 converse with
आब्रुवते  { आब्रू } 	-	  Abruvate  { AbrU } 	-	 verb 	-	 converse with
आभाषते  { आभाष् } 	-	  AbhASate  { AbhAS } 	-	 verb 	-	 converse with
प्रभाषते  { प्रभाष् } 	-	  prabhASate  { prabhAS } 	-	 verb 	-	 converse with
वार्त्तयति  { वार्त्तय } 	-	  vArttayati  { vArttaya } 	-	 verb 	-	 converse with

 
   विलोम  viloma  adj.
   hairless  
   विलोम  viloma  adj.
   turned the wrong way   
   विलोम  viloma  adj.
   opposite  
   विलोम  viloma  adj.
   inverted   
   विलोम  viloma  adj.
   converse  [ acting oppositely ]  
   विलोम  viloma  adj.
   opposed   
   विलोम  viloma  adj.
   against the hair or grain  
   विलोम  viloma  adj.
   produced in reverse order   
   विलोम  viloma  adj.
   contrary to the usual or proper course  
   विलोम  viloma  adj.
   refractory   
   विलोम  viloma  adj.
   inverse  
   विलोम  viloma  m.
   reverse order   
   विलोम  viloma  m.
   snake  
   विलोम  viloma  m.
   dog   
   विलोम  viloma  m.
   opposite course  
   विलोम  viloma  m.
   reverse   
   विलोम  viloma  n.
   water-wheel or machine for raising water from a well     
            

Wilson

English

 विलोम
mfn.
   (-मः-मी-मं) Reverse,  opposite,  contrary,  backward, 
against the hair or grain. 
m.
  (-मः)
1 Reverse,  opposite course or order,  &c.
2 A snake.
3 VARUṆA,  regent of the waters.
4 A dog.
n.
  (-मं) A water-wheel or machine for raising water.
f.
 
(-मी) Emblic myrobalan. 
E.
  वि implying difference,  &c.,  and लोम the hair of the body
 also
with कन् added विलोमक.

Apte

English

विलोम [vilōma],  a.
  (-मी f.
 )

Inverted,  inverse,  contrary,  opposite.

Produced in the reverse order.

Backward.

Hairless.

Refractory.

मः Reverse order,  inversion. 

A dog.

A snake.

N.
  of Varuṇa.  -मम् A waterwheel,  machine for raising water from a well. Comp.
   -उत्पन्न,  -ज,  -जात,  -वर्णa.  'born in the reverse order'
 i. e.  born of a mother whose caste is superior to the father's
 cf.
   -प्रतिलोमज also.

क्रिया,  विधिः a reverse action. 

a rule of inversion (in math.). -जिह्वः,  -रसनः an elephant. -त्रैराशि- कम् rule of three inverse. -पाठः recitation in reverse order.

विधिः reversed ceremony.

(Arith. ) rule of inversion. 

Apte 1890

English

 विलोम a. (मी f.) 1 Inverted reverse,  inverse,  contrary,  opposite. 
2 Produced in the reverse order. 
3 Backward. 
मः 1 Reverse order,  inversion. 
2 A dog. 
3 A snake. 
4 N. of Varuṇa. 
मं A waterwheel,  machine for raising water from a well. 
Comp. 
उत्पन्न,  
ज,  
जात,  
वर्ण a. ‘born in the reverse order’
 i. e. born of a mother whose caste is superior to the father's
 cf. प्रतिलोमज also. 
क्रिया,  
विधिः {1} a reverse action. {2} a rule of inversion (in math.). 
जिह्वः an elephant. 

Monier Williams Cologne

English

 वि—लोम a See s.v.
 

 वि-लोम b mf(आ)n.  (fr.  3. वि +
  लोमन्) against the hair or grain,  turned the wrong way,  inverted,  contrary to the usual or proper course,  opposed (पवन-विल्°,  ‘turned against the wind’
 अम् ind.
 ,  ‘backwards’),  GopBr.
  
 Var.
 
 Rājat.
 

 produced in reverse order,  MW.
  

 refractory,  VarBṛS.
 

 hairless (See ता below)

 वि-लोम m.
  reverse order,  opposite course,  reverse,  W.
 

 a snake,  L.
 

 a dog,  L.
 

 N.
  of Varuṇa,  L.
 

 वि-लोम n.
  a water-wheel or machine for raising water from a well,  L.
 

Monier Williams 1872

English

 विलोम वि-लोम,  अस्,  ई,  अम्,  against the hair, 
against the grain,  out of the usual or proper course, 
reverse,  inverted,  inverse,  turned the wrong way, 
turned backward,  contrary,  opposite
 produced in
the reverse order [cf. विलोम-ज]
 (अस्),  m. reverse
order,  opposite course,  reverse
 a snake
 a dog
 an
epithet of Varuṇa (the regent of the waters)
 (अम्), 
n. a water-wheel or machine for raising water from
a well (= अर-घट्टक)
 (ई),  f. Emblic Myrobalan.
—विलोम-क्रिया,  f. reverse action,  doing anything
in reverse order or backwards
 (in arithmetic) rule of
inversion.
—विलोम-ज or विलोम-जात,  अस्,  आ,  अम्, 
‘born out of the proper course or in the reverse
order, ’ i. e. one whose father and mother have their
stations reversed,  the father being of an inferior caste
and the mother of a superior.
—विलोम-जिह्व,  अस्, 
m. an elephant (as having a tongue which moves
backwards ?).
—विलोम-त्रैराशिक,  अम्,  n. rule of
three inverse.
—विलोम-वर्ण,  अस्,  m. ‘of reverse
caste, ’ a man of mixed or inferior birth,  (see विलोम-
ज above.)
—विलोम-विधि,  इस्,  m. an inverted rite, 
reversed ceremony
 (in arithmetic) rule of inversion.
—विलोमाक्षर-काव्य (°म-अक्°),  अम्,  n. a poem
which may be read either backwards or forwards
 =
राम-कृष्ण-काव्य,  q. v.
—विलोमोत्पन्न (°म-
उत्°),  अस्,  आ,  अम्,  = विलोम-ज above.

Hindi

चीजों के प्राकृतिक आदेश के खिलाफ

Apte Hindi

Hindi

विलोम
वि* - विगतं लोम यत्र-प्रा* ब*
"व्युत्क्रान्त,  प्रतिकूल,  प्रतिलोम,  विपरीत,  विरुद्ध"

विलोम
वि* - -
प्रतिकुल क्रम में उत्पन्न

विलोम
वि* - -
पिछड़ा हुआ

विलोमः
पुं*
  - -
"विपरीत क्रम,  प्रतिलोम"

विलोमः
पुं*
  - -
कुत्ता

विलोमः
पुं*
  - -
साँप

विलोमः
पुं*
  - -
वरुण

विलोमम्
नपुं*
   - -
"रहट,  कुएँ से पानी निकालने का यन्त्र"

L R Vaidya

English

 viloma {% (I) a. (f. मी) %} 1. Inverse,  contrary,  opposite
 2. produced in the reverse order.

 viloma {% (II) m. %} 1. Reverse order
a dog
a snake
an epithet of Varuṇa.

 viloma {% (III) n. %} A machine for raising water from a well.

Abhyankara Grammar

English

विलोम  reverse,  in the opposite way
 the same as प्रतिलोम which see above.

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  विलोम
adjective
 
यस्य अर्थः कस्यापि शब्दस्य अर्थात् विपरीतः वर्तते।
 "जलस्य विलोमं शब्दं लिखतु।"

Synonyms:
  विपरीत,  विलोम,  प्रतीकूल,  अपष्ठूर,  वाम,  प्रसव्य,  प्रतीलोम,  अपष्ठू,  सव्य,  विलोमक,  अपसव्य,  प्रतीप,  व्यपोढ,  विपर्यय
adjective
 
क्रममान्यतादिभिः दृष्ट्या अन्यथात्वम्।
 "तयोः मतप्रवाहाः विपरीताः तथापि उभौ अपि सुहृदौ।"

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
प्रतिकूलं तु विलोममपसव्यमपष्ठुरम् ।
वामं प्रसव्यं प्रतीपं प्रतिलोममपष्टु च ॥ १४६५ ॥
-wordlist-
 
प्रतिकूल (क्ली),  विलोम (क्ली),  अपसव्य (क्ली),  अपष्ठुर (क्ली),  वाम (क्ली),  प्रसव्य (क्ली),  प्रतीप (क्ली),  प्रतिलोम (क्ली),  अपष्ठु (क्ली)

पुराणम्

English

विलोम / VILOMA (vilomā). A King. In bhāgavata,  King viloma is stated as the son of King vahni (Fire) and in viṣṇu purāṇa,  as the son of kapotaromā.

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 विलोमं,  क्ली,
   अरघट्टकः । इति मेदिनी ॥

 विलोमं,  त्रि,  विपरीतम् । तत्पर्य्यायः । प्रति-कूलम् २ अपसव्यम् ३ अपष्ठुरम् ४ वामम् ५प्रसव्यम् ६ प्रतीपम् ७ प्रतिलोमम् ८ अपष्ठु ९ ।इति हेमचन्द्रः ॥
 सव्यम् १० विलोमकम् ११ ।इति जटाधरः ॥
 (यथा,  बृहत्संहितायाम् ।९४ । १२ ।“द्रुतमुकुलितदृष्टिः स्वप्नशीलो विलोमोभयकृतहितभक्षी नैकशोऽसृक्छकृच्च ॥
”)

 विलोमः,  पुं,
   सर्पः । वरुणः । कुक्कुरः । इतिमेदिनी ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 विलोम त्रि०
  विगतं लोम यत्र अच्समा० । १ विपरीतेहेमच० २ अरघट्टके न०
  ३ सर्पे ४ कुक्कुरे पुंस्त्री० स्त्रियांङीष् ५ वरुणे च पु०
  मेदि० । ६ व्यस्तत्रैराशिक-फलज्ञापके क्रियाभेदे “व्यस्तविधिर्विलोमे” लीला० ।७ व्युत्क्रमान्विते यथा अकारादिहकारान्तवर्णानां व्युत्क्रमेण हकाराद्यकारान्ततया जपः । सप्तशतीप्रयोगमेदेमार्कण्डेय उवाचेत्यादिकस्य सावर्णिर्भविता मनुरित्यन्तस्यमालामन्त्रस्य व्युत्क्रमेण पाठः ।

Capeller

German

 विलोम u. वि॑लोमन् widerhaarig,  entgegengesetzt, 
verkehrt.

Burnouf

French

 विलोम विलोम a. (लोमन्) m à m.
  qui va à contre
poil
 contraire,  inverse. -- S. m.
  ordre inverse.
		 Serpent
 chien. 
Varuṇa. -- S. f.
  [ई] phyllanthus emblica,  bot. -- S. n.
  machine
à puiser l'eau.
विलोमजिह्व m.
  éléphant.
विलोमवर्ण m.
  homme de caste dégradée.

Stchoupak

French

 वि-लोम-
 a. à rebrousse-poils,  dans l'ordre inverse,  à rebours 
°लोमन्- a. sans cheveux,  chauve 
 m.
  n.
  d'un roi.
°जात- a. v. né d'une mère qui appartient à une caste supérieure
à celle du père.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.