| YouTube Channel

विलम्बित (vilambita)

 
शब्दसागरः
English
विलम्बित
mfn.
(-तः-ता-तं)
1. Falling, pendulous, hanging or falling down.
2. Slow, tardy, retarded.
3. Closely connected with.
4. Slow,
(as time in music, ) adagio.
n.
(-तं) Delay.
E.
विलम्ब delay, इतच्
aff.
Capeller Eng
English
विलम्बित
a.
hanging down
laggering, loitering,
retarded, slow
n.
impers.
, as
adv.
, or as subst. delay.
Yates
English
विलम्बित (तः-ता-तं)
a. Falling, pen-
dulous
slow, tardy.
Spoken Sanskrit
English
विलम्बित - vilambita -
m.
- it'sgettinglate
अस्याः नाम किम् ? - asyAHnAmakim? -
sent.
- Whatisitsname? [ object is feminine ]
क्रुद्धः सर्पः फणां प्रसार्य फूत्कृतवान् - kruddhaHsarpaHphaNAMprasAryaphUtkRtavAn -
sent.
- Theangrysnakespreaditshoodandhissed.
पत्रिकां तत्रैव अस्तु, सायङ्काले पिता प्रक्ष्यति - patrikAMtatraivaastu, sAyaGkAlepitAprakSyati -
sent.
- Letthenewspaperbethereitself, eveningfatherwillaskforit
क्रुद्धकुक्कुरं मा स्पृश ! तस्य तीव्रैर्दन्तैस्त्वां दशेत् ! - kruddhakukkuraMmAspRza!tasyatIvrairdantaistvAMdazet! -
sent.
- Donottouchtheangrydog!Itcouldbiteyouwithitssharpteeth!
तदीय - tadIya - poss.
adj.
- its
विषा - viSA -
f.
- tree [ commonly called Atis, its bark is used as a red dye ]
स्वयम् - svayam - inverb adj - itself
सन्धिगचिकित्सा - sandhigacikitsA -
f.
- its cure
रक्तसर्षप - raktasarSapa -
m.
- its seed
चिञ्चा - ciJcA -
f.
- its fruit
स्वरूपतस् - svarUpatas -
ind.
- by itself
तिन्दुक - tinduka -
m.
- its fruit
तिन्तिडीक - tintiDIka -
m.
- its fruit
पाषाणभेदरस - pASANabhedarasa -
m.
- its juice
आरग्वध - Aragvadha -
n.
- its fruit
आर्घ्य - Arghya -
n.
- its honey
कर्कारुक - karkAruka -
n.
- its fruit
तुम्बर - tumbara -
n.
- its fruit
नागरमुस्तक - nAgaramustaka -
n.
- its grain
विलम्बित - vilambita -
m.
- it'sgettinglate
इदानीं समयः अतीतः - idAnIMsamayaHatItaH -
sent.
- Itisgettinglate.
पाकः शीतलं भवति - pAkaHzItalaMbhavati -
sent.
- Dishesaregettingcold.
शीघ्रं भोजनं करोतु, विलम्बः अभवत् - zIghraMbhojanaMkarotu, vilambaHabhavat -
sent.
- Itisgettinglate, eatquickly.
अम्ब, वेणीबन्धं करोतु, शालायाः विलम्बः भवति - amba, veNIbandhaMkarotu, zAlAyAHvilambaHbhavati -
sent.
- Mummy, twinemyplait, itisgettinglateforschool.
भोजनं सिद्धं वा? शालायाः विलम्बः भवति - bhojanaMsiddhaMvA?zAlAyAHvilambaHbhavati -
sent.
- Haveyoufinishedeating?Itisgettinglateforschool.
विन्द - vinda -
adj.
- getting
विन्दु - vindu -
adj.
- getting
उपस्थिति - upasthiti -
f.
- getting
समापत्ति - samApatti -
f.
- getting
समवाप्ति - samavApti -
f.
- getting
अवाप्ति - avApti -
m.
- getting
उपलष्धि - upalaSdhi -
m.
- getting
परिग्रह - parigraha -
m.
- getting
प्रतिलम्भ - pratilambha -
m.
- getting
लाभ - lAbha -
m.
- getting
प्रतिलम्भित - pratilambhita -
n.
- getting
आप्र - Apra -
adj.
- getting at
समुत्थान - samutthAna -
n.
- getting up
विक्लेद - vikleda -
m.
- getting wet
विलम्बित - vilambita -
adj.
- late
विलम्बित - vilambita -
m.
- it'sgettinglate
विलम्बित - vilambita -
adj.
- loitering
विलम्बित - vilambita -
adj.
- closely connected with
विलम्बित - vilambita -
adj.
- hanging down
विलम्बित - vilambita -
adj.
- tardy
विलम्बित - vilambita -
adj.
- pendulous
विलम्बित - vilambita -
adj.
- dependent on
विलम्बित - vilambita -
adj.
- suspended
विलम्बित - vilambita -
adj.
- delayed
विलम्बित - vilambita -
adj.
- slow
विलम्बित - vilambita -
adj.
- measured
विलम्बित - vilambita -
adj.
- retarded
विलम्बित - vilambita -
m.
- particular class of heavy animals
विलम्बित - vilambita -
m.
- It is getting late.
विलम्बित - vilambita -
n.
- procrastination
विलम्बित - vilambita -
n.
- slowness
विलम्बित - vilambita -
n.
- delay
विलम्बित-लेखा - vilambita-lekhA -
f.
- suspense account [ Com. ]
विलम्बित vilambita
adj.
delayed
उत्क्रष्टव्य utkraSTavya
adj.
to be delayed
अतिविलम्बितम् ativilambitam adverb highly delayed
विलम्बितफल vilambitaphala
adj.
having the fruit or fulfilment delayed
विलम्बित vilambita
adj.
retarded
लम्बते { लम्ब् } lambate { lamb } verb be retarded
Wilson
English
विलम्बित
mfn.
(-तः-ता-तं)
1 Falling, pendulous, hanging or fallen down.
2 Slow, tardy, retarded.
3 Slow, (as time in music, ) adagio.
E.
विलम्ब delay, &c., इतच्
aff.
Apte
English
विलम्बित [vilambita], p. p.
Hanging, depending.
Pendent, pendulous.
Depending on, closely connected with.
Tardy, delayed, retarded.
Slow (as time in music
opp.
to द्रुत). -तम् Delay. -तम्
ind.
Slowly, tardily.
Apte 1890
English
विलंबित p. p. 1 Hanging, depending.
2 Pendent, pendulous.
3 Depending on, closely connected with.
4 Tardy, delayed, retarded.
5 Slow (as time in music).
तं Delay.
तं ind. Slowly, tardily.
Monier Williams Cologne
English
वि-°लम्बित
mfn.
hanging down, pendulous,
Hariv.
Kāv.
(ifc. ) dependent on, closely connected with,
BhP.
delayed, retarded, loitering, tardy, slow, measured (in music opp. to द्रुत, q.v.),
MBh.
Kāv.
&c.
वि-°लम्बित
m.
a partic. class of heavy animals,
L.
वि-°लम्बित
n.
slowness, delay, procrastination (also
impers.
‘it has been delayed’),
MBh.
Kāv.
&c.
Monier Williams 1872
English
वि-लम्बित, अस्, आ, अम्, hanging or falling down,
depending
pendulous
hanging on, closely con-
nected with or dependent on
retarded, procrasti-
nated, slow, tardy
slow (as time in music or in
chanting the Veda &c.
cf. वृत्ति)
spent use-
lessly, wasted
(अम्), ind. slowly, tardily
(अम्), n.
delay, (अ-विलम्बितम्, ind. without delay)
(अस्,
अम्), m. n. slow time.
—विलम्बित-गति, इस्, इस्, इ,
slow or tardy in motion
epithet of a kind of metre.
—विलम्बित-फल, अस्, आ, अम्, having the fruit
or fulfilment delayed.
Apte Hindi
Hindi
विलम्बित
भू* क* कृ* - वि + लम्ब् + क्त
"लटकना, निर्भरता"
विलम्बित
भू* क* कृ* - -
"लम्बमान, लटकाने वाला"
विलम्बित
भू* क* कृ* - -
"आश्रित, सुसम्बद्ध"
विलम्बित
भू* क* कृ* - -
"मन्द, दीर्घसूत्री, आलसी"
विलम्बित
भू* क* कृ* - -
"मन्थर, धीमा (संगीत में काल आदि)"
विलम्बितम्
नपुं*
- -
देरी
L R Vaidya
English
vilaMbita {% (I) a. (f. ता) %} 1. Hanging, depending, pendulous
2. closely connected with
3. delayed, retarded, विलंबितफलैः कालं निनाय मनोरथैः R.i.33.
vilaMbita {% (II) n. %} Delay.
Abhyankara Grammar
English
विलम्बित a kind of tone where the interval between the utterance of two letters as also the time requir- ed for the utterance of a letter is comparatively longer than in the other two kinds, viz. द्रुत and मध्य
cf. ये हि द्रुतायां वृत्तौ वर्णाः त्रिभागाधिकास्ते मध्यमायाम्, ये मध्यमायां वर्णास्त्रिभागाधिकास्ते विलम्बितायाम् M. Bh. on P.I.1.70: cf. also द्रुतविलम्बितयोश्चानुपदेशात् P. I.1.69 Vārt. 11.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
विलम्बित, प्रलम्बित
adjective
दीर्घकालीनम्।
"न्यायालयः विलम्बितानि कार्याणि शीघ्रं आपूरयिष्यति।"
Synonyms:
मन्द, मन्थर, मन्दगति, मन्दगमन, मन्दगामिन्, अद्रुत, अशीघ्र, विलम्बित, विलम्बिन्
adjective
यस्य वेगः बलम् वा अल्पीभवति।
"तस्य वाहनस्य गतिः मन्दा जाता।"
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
द्रुतं विलम्बितं मध्यमोघस्तत्त्वं घनं क्रमात् २९२
-wordlist-
द्रुत (क्ली), ओघ (क्ली), विलम्बित (क्ली), तत्त्व (क्ली), मध्य (क्ली), घन (क्ली)
नाममाला
Sanskrit
शीतल, तिमिर, याथ, मन्द, विलम्बित
शीतलं तिमिरं याथं मन्दं विद्धि विलम्बितम् १८४
verse 0.1.1.184
page 0088
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
विलम्बितं, त्रि, (वि + लम्ब + क्तः ।) अशीघ्रम् ।इत्यमरे शीघ्रपर्य्यायेऽविलम्बितशब्ददर्शनात्
(यथा, रघुवंशे ३३ ।“विलम्बितफलैः कालं निनाय मनोरथैः
”)मन्दत्वे, क्ली यथा, --“विलम्बितं द्रुतं मध्यं तत्त्वमोघो घनं क्रमात्
”इत्यमरः
मन्दत्वशीघ्रत्व उभयेतरत्वयुतेषु नृत्यविषयक-गमनविशेषेषु क्रमात्तत्त्वादिनामत्रयं विलम्बिता-दीनां त्रयाणां लयाणां तत्त्वादिकाः संज्ञाः ।इति मधुः
साञ्झे ।“द्रतामध्ययने वृत्तिं प्रयोगार्थे तु मध्यमाम् ।शिष्याणामुपरोधार्थे विलम्बितां समाचरेत्
”इति वेदव्यवस्था
नृत्यगीतादौ प्रत्येकमवसरबोधार्थं कण्ठ-स्वरादि विलम्बनात् विलम्बन्ते करचरणादयःप्रत्येकं गतिविशेषप्रदर्शनायात्रेति विलम्बितम् ।लवि स्रंसने ध्रौव्यगत्यदनार्थादिति आधारेक्तः भावे क्तः इति मुकुटः इति भरतः
विलम्बगमनशीलपशुः तद्यथा द्विरद-खड्गोष्ट्रमहिषगोगवयचमरवराहाः इतिराजनिर्घण्टः
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
विलम्बित
त्रि०
वि + लवि--क्त अशीघ्रे, मन्दे चविलम्बन्ते कण्ठकरचरणादयः प्रत्येकं प्रदर्शनाय स्वरवि-शेषज्ञानाय वा यत्र आधारे क्त मध्यकालेन परिच्छेद्ये३ नृत्ये गीते विलम्बयुते
त्रि०
तत्र वेदपाठे काल-भेदे विलम्बवृत्तिः साञ्जेनीक्ता यथा “द्रुतामध्यमने वृत्तिंप्रयोगार्थे तु मध्यमाम् शिष्याणामुपरोधार्थे विल-म्बितां समाचरेत्”