| YouTube Channel

विरोचनः (virocanaH)

 
Apte
English
विरोचनः [virōcanḥ], 1 The sun
दीप्तिनिर्जितविरोचनादयं गां विरोचनसुता- दभीप्सतः
Śi.*
 14.74.
The moon
(सोममथाव्रवीत्) समं वर्तस्व भार्यासु मा त्वां शप्से विरोचन
Mb.
 * 9.35.57.
Fire.
N.
 of the son of Prarhāda and father of Bali
Śi.*
 14.74.
A species of करञ्ज tree.
A species of श्योनाक.
नम् Light, lustre.
Propounding (आलोचन)
विशुद्धविज्ञानविरोचनाञ्चिता विद्या$त्मवृत्तिश्चरमेति भण्यते
A.
Rām.*
 7.5.15.
Comp.
 -सुतः an epithet of Bali.
Apte 1890
English
विरोचनः 1 The sun.
2 The moon.
3 Fire.
4 N. of the son of Prahrāda and father of Bali
Śi. 14. 74.
Comp.
सुतः an epithet of Bali.
Apte Hindi
Hindi
विरोचनः
पुं*
 - विशेषण रोचते- वि + रुच् + ल्युट्
सूर्य
विरोचनः
पुं*
 - -
चन्द्रमा
विरोचनः
पुं*
 - -
अग्नि
विरोचनः
पुं*
 - -
प्रह्लाद के पुत्र और बालि के पिता का नाम
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 सूर्यः, सूरः, अर्यमा, आदित्यः, द्वादशात्मा, दिवाकरः, भास्करः, अहस्करः, व्रध्रः, प्रभाकरः, विभाकरः, भास्वान्, विवस्वान्, सप्ताश्वः, हरिदश्वः, उष्णरश्मिः, विवर्त्तनः, अर्कः, मार्त्तण्डः, मिहिरः, अरुणः, वृषा, द्युमणिः, तरणिः, मित्रः, चित्रभानुः, विरोचन्, विभावसुः, ग्रहपतिः, त्विषाम्पतिः, अहःपतिः, भानुः, हंसः, सहस्त्रांशुः, तपनः, सविता, रविः, शूरः, भगः, वृध्नः, पद्मिनीवल्लभः, हरिः, दिनमणिः, चण्डांशुः, सप्तसप्तिः, अंशुमाली, काश्यपेयः, खगः, भानुमान्, लोकलोचनः, पद्मबन्धुः, ज्योतिष्मान्, अव्यथः, तापनः, चित्ररथः, खमणिः, दिवामणिः, गभस्तिहस्तः, हेलिः, पतंगः, अर्च्चिः, दिनप्रणीः, वेदोदयः, कालकृतः, ग्रहराजः, तमोनुदः, रसाधारः, प्रतिदिवा, ज्योतिःपीथः, इनः, कर्म्मसाक्षी, जगच्चक्षुः, त्रयीतपः, प्रद्योतनः, खद्योतः, लोकबान्धवः, पद्मिनीकान्तः, अंशुहस्तः, पद्मपाणिः, हिरण्यरेताः, पीतः, अद्रिः, अगः, हरिवाहनः, अम्बरीषः, धामनिधिः, हिमारातिः, गोपतिः, कुञ्जारः, प्लवगः, सूनुः, तमोपहः, गभस्तिः, सवित्रः, पूषा, विश्वपा, दिवसकरः, दिनकृत्, दिनपतिः, द्युपतिः, दिवामणिः, नभोमणिः, खमणिः, वियन्मणिः, तिमिररिपुः, ध्वान्तारातिः, तमोनुदः, तमोपहः, भाकोषः, तेजःपुञ्जः, भानेमिः, खखोल्कः, खद्योतनः, विरोचनः, नभश्चक्षूः, लोकचक्षूः, जगत्साक्षी, ग्रहराजः, तपताम्पतिः, सहस्त्रकिरणः, किरणमाली, मरीचिमाली, अंशुधरः, किरणः, अंशुभर्त्ता, अंशुवाणः, चण्डकिरणः, धर्मांशुः, तीक्ष्णांशुः, खरांशुः, चण्डरश्मिः, चण्डमरीचिः, चण्डदीधितिः, अशीतमरीचिः, अशीतकरः, शुभरश्मिः, प्रतिभावान्, विभावान्, विभावसुः, पचतः, पचेलिमः, शुष्णः, गगनाध्वगः, गणध्वजः, खचरः, गगनविहारी, पद्मगर्भः, पद्मासनः, सदागतिः, हरिदश्वः, मणिमान्, जीवितेशः, मुरोत्तमः, काश्यपी, मृताण्डः, द्वादशात्मकः, कामः, कालचक्रः, कौशिकः, चित्ररथः, शीघ्रगः, सप्तसप्तिः
noun
हिन्दूनां धर्मग्रन्थेषु वर्णिता एका देवता।
"वेदेषु सूर्यस्य पूजायाः वारंवारं विधानम् अस्ति"।"
Synonyms:
 विरोचनः
noun
राज्ञः बलेः पिता।
"विरोचनः प्रह्लादस्य पुत्रः आसीत्।"
Synonyms:
 सूर्यः, सविता, आदित्यः, मित्रः, अरुणः, भानुः, पूषा, अर्कः, हिरण्यगर्भः, पतङ्गः, खगः, सहस्रांशुः, दिनमणिः, मरीचि, मार्तण्ड, दिवाकरः, भास्करः, प्रभाकरः, विभाकरः, विवस्वान्, सप्ताश्वः, हरिदश्वः, चित्ररथः, सप्तसप्तिः, दिनमणि, द्युमणिः, दिवामणिः, खमणिः, खद्योतः, प्रद्योतनः, अम्बरीशः, अंशहस्तः, लोकबान्धवः, जगत्चक्षुः, लोकलोचनः, कालकृतः, कर्मसाक्षी, गोपतिः, गभस्तिः, गभस्तिमान्, गभस्तिहस्तः, ग्रहराजः, चण्डांशु, अंशुमानी, उष्णरश्मिः, तपनः, तापनः, ज्योतिष्मान्, मिहिरः, अव्ययः, अर्चिः, पद्मपाणिः, पद्मिनीवल्लभः, पद्मबन्धुः, पद्मिनीकान्तः, पद्मपाणिः, हिरण्यरेतः, काश्यपेयः, विरोचनः, विभावसुः, तमोनुदः, तमोपहः, चित्रभानुः, हरिः, हरिवाहनः, ग्रहपतिः, त्विषाम्पतिः, अहःपतिः, वृध्नः, भगः, अगः, अद्रिः, हेलिः, तरूणिः, शूरः, दिनप्रणीः, कुञ्जारः, प्लवगः, सूनुः, रसाधारः, प्रतिदिवा, ज्योतिपीथः, इनः, वेदोदयः, पपीः, पीतः, अकूपारः, उस्रः, कपिलः
noun
पृथिव्याः निकटतमः अतितेजस्वी खगोलीयः पिण्डः यं परितः पृथ्व्यादिग्रहाः भ्रमन्ति। तथा च यः आकाशे सुवति लोकम् कर्माणि प्रेरयति च।
"सूर्यः सौर्याः ऊर्जायाः महीयः स्रोतः।/ सूर्ये तपत्यावरणाय दृष्टैः कल्पेत लोकस्य कथं तमित्स्रा।"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
विरोचनः,
पुं,
 (विशेषेण रोचते इति । वि + रुच्+ “अनुदात्तेतश्च हलादेः ।” ३ । २ । १४९ । इतियुच् ।) सूर्य्यः । (यथा, महाभारते । ३ । ३ । ६३ ।“दिवाकरः सप्तसप्तिर्धामकेशी विरोचनः ॥
”)अर्कवृक्षः । इत्यमरः ॥
प्रह्लादतनयः । (यथा, महाभारते । १ । ६५ । १९ ।“प्रह्लादस्य त्रयः पुत्त्राः ख्याताः सर्व्वत्र भारत ।विरोचनश्च कुम्भश्च निकुम्भश्चेति भारत ॥
”)अग्निः । चन्द्रः । इति मेदिनी ॥
(यथा, महाभारते । ९ । ३५ । ५३ ।“तासां तद्वचनं श्रुत्वा दक्षः सोममथाब्रवीत् ।समं वर्त्तस्व भार्य्यासु मा त्वां शप्से विरोचन ! ॥
”रोहितकवृक्षः । श्योनाकप्रभेदः । घृतकरञ्जः ।इति राजनिर्घण्टः ॥
(दीप्तिशालिनि, त्रि ।यथा, महाभारते । १२ । ३४३ । ३४ ।“तेजसाभ्यधिकौ सूर्य्यात् सर्व्वलोकविरो-चनात् ॥
”)