| YouTube Channel

विरोक (viroka)

 
शब्दसागरः
English
विरोक
n.
(-कं) A hole, a chasm.
m.
(-कः) A ray of light.
E.
वि before
रुच् to shine,
aff.
घञ्
Capeller Eng
English
विरोक॑
m.
ray of light.
Yates
English
वि-रोक (कं) 1.
n.
A hole, a chasm.
m.
Ray of light.
Spoken Sanskrit
English
विरोक - viroka -
m.
- ray of light
विरोक - viroka -
m.
- gleaming
विरोक - viroka -
m.
- effulgence
विरोक - viroka -
m.
- shining
विरोक - viroka -
n.
- chasm
विरोक - viroka -
n.
- cavity
विरोक - viroka -
n.
- hole
विरोक - viroka -
n.
- aperture
Wilson
English
विरोक
n.
(-कं) A hole, a chasm.
m.
(-कः) A ray of light.
E.
वि before रुच to shine,
aff.
घञ्.
Apte
English
विरोकः [virōkḥ] कम् [kam], कम् A hole, pit, chasm
नासाविरोकपवनोल्लसितं तनीयो रोमाञ्चतामिव जगाम रजः पृथिव्याः
Śi.*
5.54. -कः A ray of light.
Apte 1890
English
विरोकः
कं A hole, pit, chasm
Śi. 5. 54.
कः A ray of light.
Monier Williams Cologne
English
वि-रोक॑
m.
shining, gleaming, effulgence,
RV.
a ray of light,
L.
वि-रोक॑
n.
a hole, aperture, cavity, chasm,
L.
(cf. नासा-विरोक).
Monier Williams 1872
English
वि-रोक, अस्, m. a ray of light
(अम्), n. a hole,
chasm.
Macdonell
English
विरोक vi-roká,
m.
(RV.) effulgence, flush 🞄(of dawn)
n.
(C.) cavity, hole
-rokin,
a.
🞄shining (RV.)
-rócana,
a.
illuminating (rare)
🞄m. sun
sun-god
N. of an Asura
-rociṣnu,
a.
shining, brilliant
-roddhavya, fp. to 🞄be fought with
n.
imps. one (in. ) should 🞄fight
-rodha,
m.
hostility, quarrel, strife, 🞄between (g., rarely in. , —°), with (in. ± saha, 🞄—°)
logical contradiction, inconsistency, incompatibility, 🞄incongruity
conflict with, injury 🞄of (in. —°, at the cost or to the detriment 🞄of)
prevention by (—°, rare)
misfortune 🞄(rare)
perverseness (rare)
-rodhaka, 🞄a. setting at variance, stirring up
incompatible 🞄with (g., —°)
-rodha-kṛt,
a.
causing 🞄dissensions among, stirring up to revolt
🞄-rodha-kriyā,
f.
quarrel
-rodhana,
a.
opposing
🞄n. quarrelling
resistance, opposition, 🞄to (g.)
injuring
-rodha‿ābhāsa,
m.
apparent 🞄contradiction (rh.)
-rodhi-tā,
f.
enmity, 🞄strife, between (—°), with (saha)
contradictoriness
🞄-rodhi-tva,
n.
removal
-rodhin,
a.
obstructing, disturbing, preventing
🞄dispelling
hostile
contradictory, conflicting, 🞄opposed
m.
adversary, enemy
-rodha‿ukti,
f.
contradiction
-ropaṇa,
a.
causing 🞄to heal
n.
healing (of a wound)
-rohaṇa,
a.
causing to heal
n.
budding (of plants).
Benfey
English
विरोक विरोक, i. e. वि-रुच् + अ,
I.
m.
A ray of light.
II.
n.
A chasm.
Apte Hindi
Hindi
विरोकः
पुं*
- वि + रुच् + घञ्
"छिद्र, सूराख, दरार"
विरोकम्
नपुं*
- वि + रुच् + अच् वा
"छिद्र, सूराख, दरार"
विरोकः
पुं*
- -
प्रकाश की किरण
L R Vaidya
English
viroka {% (I) m.n. %} A hole, a chasm.
viroka {% (II) m. %} A ray of light.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
रोचिरुस्ररुचिशोचिरंशुगो ज्योतिरर्चिरुपधृत्यभीशवः
प्रग्रहः शुचिमरीचिदीप्तयो धामकेतुघृणिरश्मिपृश्नयः ९९
पाददीधितिकरद्युतिद्युतो रुग्विरोककिरणत्विषित्विषः
भाःप्रभावसुगभस्तिभानवो भा मयूखमहसी छविर्विभा १००
-wordlist-
रोचिस् (क्ली), उस्र (पुं), रुचि (स्त्री), शोचिस् (क्ली), अंशु (पुं), गो (पुंस्त्री), ज्योतिस् (क्ली), अर्चिस् (स्त्रीक्ली), उपधृति (पुं), अभीशु (पुं), प्रग्रह (पुं), शुचि (पुं), मरीचि (पुंस्त्री), दीप्ति (स्त्री), धामन् (क्ली), केतु (पुं), घृणि (पुं), रश्मि (पुं), पृश्नि (पुंस्त्री), पाद (पुं), दीधिति (स्त्री), कर (पुं), द्युति (स्त्री), द्युत् (क्ली), रुच् (क्ली), विरोक (पुं), किरण (पुं), त्विषि (स्त्री), त्विष् (स्त्री), भास् (पुंस्त्री), प्रभा (स्त्री), वसु (पुं), गभस्ति (पुं), भानु (पुं), भा (स्त्री), मयूख (पुं), महस् (क्ली), छवि (स्त्री), विभा (स्त्री)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
रोचिस्
रोचिस्, शोचिस्, अभीशु, प्रद्योत, गभस्ति, रश्मि, घृणि, किरण, रुचि, रुच्, दीधिति, दीप्ति, द्युति, प्रभा, भा, विभा, भास्, उस्र, धामन्, वसु, केतु, मरीचि, प्रग्रह, उपधृति, वृष्णि, मयूख, अंशु, भानु, कर, पाद, विरोक, गो
रोचिः शोचिरभीशुः प्रद्योतगभस्तिरश्मिघृणिकिरणाः
रुचिरुग्दीधितिदीप्तिद्युतिप्रभाभाविभाभासः ३८
उस्रधामवसुकेतुमरीचिप्रग्रहोपधृतिवृष्णिमयूखाः
अंशुभानुकरपादविरोका गाव इत्यभिहितास्तु समानाः ३९
verse 1.1.1.38
page 0006
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
विरोकं,
क्ली,
(वि + रुच् + घञ् कुत्वम् ।)छिद्रम् इति त्रिकाण्डशेषः
(यथा, माघे ।५ ५४ ।“नासाविरोकपवनोन्नमितं तनीयोरोमाञ्चतामिव जगाम रजः पृथिव्याः
”)सूर्य्यकिरणे, पुं इति हलायुधः
(प्रातः-कालः यथा, ऋग्वेदे ।“पूर्व्वीरृतस्य संदृशश्चकानः संदूतो अद्यौदुषसो विरोके
”“विरोके विरोचने प्रातःकाले ।” इति तद्भाष्येसायणः
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
विरोक
पु०
न०
वि + रुच--घञ् चस्य कः छिद्रे त्रिका० सूर्य्यकिरणे
पु०
हेमच०
Capeller
German
विरोक॑
m.
das Glänzen, Leuchtend.
Grassman
German
viroká, m., das Leuchten, Erstrahlen mit Gen. des Leuchtenden [von ruc m. ví].
uṣásas {239, 2}.
Burnouf
French
विरोक विरोक
m.
(रुच्) rayon de lumière. -- N. trou,
fente.
Stchoupak
French
वि-रोक-
m.
nt. trou, cavité.