विमाता (vimAtA)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
Wordnet
Sanskrit विमाता, मातृसपत्नी
मातुः सपत्नी।
"मातुः पितुः कनीयांसं न नमेद् वयसाधिकः। नमस्कुर्यात् गुरोः पत्नीं भ्रातृजायां विमातरम्।"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritविमाता, [ऋ] (विरुद्धा माता ।) मातृ-सपत्नी । सत्मा इति भाषा । सा कनीयस्यपिनमस्या । यथा, स्मृतिः ।“मातुः पितुः कनीयांसं न नमेद् वयसाधिकः ।नमस्कुर्य्यात् गुरोः पत्नीं भ्रातृजायां विमा-तरम ॥
”स्मृत्यर्थसारे ।“स्त्रियो नमस्या वृद्धाश्च वयसा पत्युरेव ताः ॥
”यतः पत्युर्व्वयसा तास्त्रियो वृद्धा अतः कनिष्ठाअपि नमस्याः । इति मलमासतत्त्वत् ॥
* ॥
विमातृरजोनिवृत्तावपि पितामहधनविभाग-कर्त्तव्यत्वम् । यथा बृहस्पतिः ।“पित्रोरभावे भ्रातॄणां विभागः संप्रदर्शितः ।मातुर्निवृत्ते रजसि जीवतोरपि शस्यते ॥
”अत्र मातृपदं विमातृपरमपि पुत्त्रान्तरोत्पत्ति-सम्भावनातौल्यात् । इति दायतत्त्वम् ॥
* ॥
अस्या अनंशित्वं यथा । सोदरभ्रातृभिर्विभागेक्रियमाणे मात्रे पुत्त्रसमांशो दातव्यः । समांश-हारिणी माता इति वचनात्मातृपदस्य जननी-परत्वात् न सपत्नीमातृपरत्वमपि । सकृच्छ्रुतस्यमुख्यगौणत्वानुपपत्तेः । इति दायभागः ॥
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.