| YouTube Channel

विप्रुष् (vipruS)

 
शब्दसागरः
English
विप्रुष्
f.
 (-प्रुट्)
1. A drop of water, &c.
2. A spot, a mark, a dot.
E.
 वि
privative, प्रुष् to burn,
aff.
 क्विप्
also विप्लुष् ।
Capeller Eng
English
विप्रु॑ष्
f.
 (nom. °प्रु॑ट्) drop, spot, dot.
Yates
English
विप्रुष् (ट्) 5.
f.
 A drop of water
a
spot, mark, dot.
Spoken Sanskrit
English
विप्रुष् - vipruS -
f.
 - speck
अङ्क - aGka -
m.
 - speck
लक्ष्मन् - lakSman -
n.
 - speck
उपध्वस्त - upadhvasta -
adj.
 - speckled
कल्माषित - kalmASita -
adj.
 - speckled
चित्र - citra -
adj.
 - speckled
पृषत् - pRSat -
adj.
 - speckled
पृषत - pRSata -
adj.
 - speckled
शार - zAra -
adj.
 - speckled
सार - sAra -
adj.
 - speckled
व्यङ्ग - vyaGga -
adj.
 - speckled
कल्माषी - kalmASI -
f.
 - speckled cow
चित्रबाहु - citrabAhu -
m.
 - speckled-arm
चित्रकर्ण - citrakarNa -
m.
 - speckled-ear
चित्राक्ष - citrAkSa -
m.
 - speckled-eye
चित्रापूप - citrApUpa -
m.
 - speckled cake
चित्रशीर्षक - citrazIrSaka -
m.
 - speckled-head
चित्रपर्णिका - citraparNikA -
f.
 - speckled-leaved
चित्रकण्ठ - citrakaNTha -
m.
 - speckled-throat
चित्रपत्त्र - citrapattra -
m.
 - speckled-leaved
कल्माष - kalmASa -
adj.
 - speckled with black
कल्माषपाद - kalmASapAda -
adj.
 - having speckled feet
पृश्निहन् - pRznihan -
adj.
 - slaying the speckled
चित्रसर्प - citrasarpa -
m.
 - large speckled snake
कल्माषपुच्छ - kalmASapuccha -
adj.
 - having a speckled tail
चित्रपृष्ठ - citrapRSTha -
adj.
 - having a speckled back
चित्रतनु - citratanu -
m.
 - having a speckled body
सुचित्रक - sucitraka -
m.
 - kind of speckled snake
चैत्रेय - caitreya -
adj.
 - coming from a speckled cow
चर्पट - carpaTa -
m.
 - quantity of bubbles or specks
पृश्निबाहु - pRznibAhu -
adj.
 - having speckled arms i.e. front legs
पृश्निमन्थ - pRznimantha -
m.
 - drink made by stirring and mixing ingredients coming from a speckled cow
विप्रुष् vipruS
f.
 drops falling from the mouth while speaking [ pl. ]
विप्रुष् vipruS
f.
 spark
विप्रुष् vipruS
f.
 phenomenon
विप्रुष् vipruS
f.
 speck
विप्रुष् vipruS
f.
 small bit
विप्रुष् vipruS
f.
 atom
विप्रुष् vipruS
f.
 drop
विप्रुष्यति { विप्रुष् } vipruSyati { vipruS } verb ooze out
विप्रुष्यति { विप्रुष् } vipruSyati { vipruS } verb drip away
Wilson
English
विप्रुष्
f.
 (-प्रुट)
1 A drop of water, &c.
2 A spot, a mark, a dot.
E.
 वि privative, प्रुष to burn,
aff.
 क्विप्
also विप्लुष्.
Apte
English
विप्रुष् [vipruṣ],
f.
A drop (of water or any other liquid)
संतापं नवजलविप्रुषो गृहीत्वा
Śi.*
 8.4
स्वेदविप्रुषः 2.18.
A mark, dot, spot.
Drops falling from the mouth while speaking
Ms.*
 1.133 (com. विप्रुषो मुखनिःसृता अल्पा जलकणाः).
A phenomenon
Rāj. T.
Apte 1890
English
विप्रुष् f. 1 A drop (of water or any other liquid)
संतापं नवजलविप्रुषो गृहीत्वा Śi. 8. 40
स्वेदविप्रुषः 2. 18.
2 A mark, dot, spot.
Monier Williams Cologne
English
1. वि-प्रुष् -प्रुष्यति, to ooze out, drip away,
ŚBr.
2. वि-प्रु॑ष्
f.
 (nom. °प्रु॑ट्) a drop (of water), spark (of fire), speck, spark, small bit, atom,
AV.
&c.
&c.
pl.
 (with or
scil.
 मुख्याः) drops falling from the mouth while speaking,
Mn.
Yājñ.
MārkP.
a phenomenon (= आश्चर्य-व्°),
Rājat.
Monier Williams 1872
English
विप्रुष् वि-प्रुष्, ट्, f. (also written वि-प्लुष्,
see rts. 1. प्रुष्, प्लुष्), a drop of water or other
liquid
a spot, mark, dot.
—विप्रुड्-ढोम, अस्, m.,
Ved. an expiatory offering designed to atone for the
drops of Soma accidentally let fall at a sacrifice.
—वि-
प्रुष्-मत्, आन्, अती, अत्, filled with drops.
Macdonell
English
विप्रुष् vi-prúṣ,
f.
 (nm. -prúṭ) drop
spot, 🞄speck, spark
phenomenon (—° w. āścarya-): 🞄pl. drops falling from the mouth while speaking
🞄-pruṣa,
m.
 or
n.
 drop
-prekṣaṇa, 🞄n. looking round
-prekṣita,
n.
 glance
🞄-prekṣitṛ,
m.
 one who looks round.
Benfey
English
विप्रुष् वि-प्रुष्,
f.
 A drop (of any
fluid), Man. 5, 133
Pañc. 79, 16 (see
my transl.
n.
 383).
Apte Hindi
Hindi
विप्रुष्
स्त्री*
 - वि + प्रुष् + क्विप्
(पानी या किसी अन्य द्रव की) बूंद
विप्रुष्
स्त्री*
 - -
"चिह्न, बिन्दु, धब्बा"
विप्रुष्
स्त्री*
 - -
बोलते समय मुंह से निकले थूक के कण
L R Vaidya
English
vipruz {% f. %} 1. A drop (of water or any other liquid), द्विषद्द्वेषोपरक्तांगसंगिनीः स्वेदविप्रुषः Sis.ii.18, viii.40
2. a mark, a spot, a dot.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 गल्, प्रक्षर्, स्यन्द्, निश्चुत्, श्चुत्, व्यवश्चुत्, श्च्युत्, उद्गल्, प्रघृ, विप्रुष्, स्तिप्
verb
द्रवपदार्थस्य छिद्रस्य अन्तः बहिः प्रस्रवणानुकूलः व्यापारः।
"तस्य रुजायाः रक्तमिश्रितः स्रावः गलति।"
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
विप्रुष्
विप्रुष्, बिन्दु, पृषत्, पृषत
विप्रुषो बिन्दवः प्रोक्ताः पृषतः पृषतास्तथा ॥ ६७७ ॥
verse 3.1.1.677
page 0077
Capeller
German
विप्रु॑ष् (Nom.
°प्रु॑ट्)
f.
 Tropfen, Krünchen,
Bischen.
Burnouf
French
विप्रुष् विप्रुष्
f.
 (प्रुष् 9) goutte.
Marque, tache.
Stchoupak
French
वि-प्रुष्-
(nom. -ट्)
f.
 petite parcelle, miette, goutte
not.
pl.
gouttelettes de salive
-अ-
m.
 nt. id.