विप्रुट् (vipruT)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
Wordnet
Sanskrit कणः, बिन्दुः, क्षोदः, विप्लुट्, विप्रुट्, पृषत्, पृषतः, पृषन्ति, लवः, लेशः, स्तोकः, गडः, कणिका, शीकरः, स्फाटकः, पुष्वा
निष्यन्दमान-जलादि-द्रवपदार्थानां गोलिकासमः लघुः अंशः।
"जलस्य कणैः घटः पूरितः।"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritविप्रुट्, [ष्] (विशेषेण प्रोषति दहतिपापानि । वि + प्रुष् + क्विप् ।) बिन्दुः । इत्य-मरः ॥
(यथा, महाभारते । १३ । १०७ ।१३५ ।“विप्रुषश्चैव यावन्त्यो निपतन्ति नभस्तलात् ॥
”)वेदपाठे विप्रुषो मुखनिर्गतजलबिन्दवो ब्रह्म-बिन्दव उच्यन्ते । ते शुद्धाः । यथा, --“मक्षिका विप्रुषश्छाया गौरश्वः सूर्य्यरश्मयः ।रजो भूर्वायुरग्निश्च स्पर्शे मेध्यानि निर्द्दिशेत् ॥
”इति शुद्धितत्त्वे मनुवचनम् ॥
(यथा च मनौ । ५ । १४१ ।“नोच्छिष्टं कुर्व्वते मुख्या विप्रुषोऽङ्गे पतन्तियाः ।न श्मश्रूणि गतान्यास्यं न दन्तान्तरधिष्ठितम् ॥
”)आचमनकाले मुखनिर्गता विप्रुषो न उच्छिष्ट-जनिकाः । यथा, --“नोच्छिष्टं कुर्व्वते मुख्या विप्रुषोऽङ्गं नयन्ति याः ।दन्तवद्दन्तलग्नेषु जिह्वास्पर्शेऽशुचिर्भवेत् ॥
”इति कौर्म्मे उपविभागे १३ अध्यायः ॥
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.