| YouTube Channel

विपश्यना (vipazyanA)

 
Edgerton Buddhist Hybrid
English
vipaśyanā (Skt. vi-paśyati plus -anā), correct insight: [Page491-b] with other virtues LV 〔415.7〕 (°na, vs)
°na-vāyu-samā LV 〔414.11〕 (vs), like the wind in (penetrating) insight, so Tib., lhag mthoṅ rluṅ (daṅ) ḥdra
°na-vidyu-mālī RP 〔45.5〕 (vs
in all these °na m.c.)
°nāyāṃ śikṣec ca Ud 〔vi.9〕
śama-śīla-°nā-balair Divy 〔44.24〕 (vs)
but almost always closely associated, often cpd., with a preceding śamatha
cf. AbhidhK. LaV-P. 〔vi.301, n. 2〕, ‘la pensée parfumée par le śamatha (calme) peut obtenir par la vipaśyanā (intelligence
elsewhere vision, contemplation) la vimukti’
another def. Bbh 〔260.11—14〕 tatra bodhisattvasyaiṣā dharmāṇām evam avikalpanā (see vikalpana), so 'sya śamatho draṣṭavyaḥ. yac ca tad yathābhūtajñānaṃ pāramārthikaṃ, yac ca tad apramāṇavyavasthānanayajñānaṃ dharmeṣu, iyam asya vipaśyanā draṣṭavyā
in Mvy 〔1678〕 vi° (Tib. lhag mthoṅ) follows śamatha 〔1677〕, and forms a tetrad with it and yogaḥ, yoniśo-manasikāraḥ
śamatha-°nāvihārin Divy 〔95.13〕
〔124.12〕
〔264.27—28〕
Av 〔i.16.10〕
〔283.2〕
°nā-vihāra-vihārin Gv 〔471.21〕
otherwise cpd. or assoc. with śamatha, LV 〔128.3〕
〔181.19〕
〔183.7〕
Mv 〔i.120.10〕
Av 〔ii.140.10〕
Śikṣ 〔260.12〕
〔261.2〕
KP 〔154.5〕
Bbh 〔83.8〕
〔109.9〕, etc. (Pali vipassanā
cf. prec. and next.)
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
विपश्यना
noun
ध्यानस्य एका पद्धतिः।
"इगतपुर्यां विपश्यनायाः प्रशिक्षणं दीयते।"
Sanskrit Tibetan
Tibetan
lhag mthong
१) निदर्शन २) प्रतिविपश्यत् ३) विदर्शन ४) विपश्यना