विपर्यास (viparyAsa)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 विपर्य्यास m.
  (-सः)
	 1. Contrariety,  opposition. 
	 2. Reverse.
	 3. Investing
imaginary things with real attributes,  imagining what is unreal
or false to be real or true.
 E.
  वि and परि,  before अस् to be,  aff.
   घञ्.

Capeller Eng

English

 विपर्यास m.
  upsetting (of a carriage),  transposition, 
expiration (of a time)
 inversion etc. = विपर्यय.

Yates

English

 वि-पर्य्या_स (सः) 1.
m.
  Idem
 reverse.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

विपर्यास 	-	 viparyAsa 	-	 m.
  	-	  death
विपर्यास 	-	 viparyAsa 	-	 m.
  	-	  lapse
विपर्यास 	-	 viparyAsa 	-	 m.
  	-	  transposition
विपर्यास 	-	 viparyAsa 	-	 m.
  	-	  exchange
विपर्यास 	-	 viparyAsa 	-	 m.
  	-	  overthrow
विपर्यास 	-	 viparyAsa 	-	 m.
  	-	  contrariety
विपर्यास 	-	 viparyAsa 	-	 m.
  	-	  inversion
विपर्यास 	-	 viparyAsa 	-	 m.
  	-	  transportation
विपर्यास 	-	 viparyAsa 	-	 m.
  	-	  error
विपर्यास 	-	 viparyAsa 	-	 m.
  	-	  opposition
विपर्यास 	-	 viparyAsa 	-	 m.
  	-	  change for the worse
विपर्यास 	-	 viparyAsa 	-	 m.
  	-	  interchange
विपर्यास 	-	 viparyAsa 	-	 m.
  	-	  reverse
विपर्यास 	-	 viparyAsa 	-	 m.
  	-	  deterioration
विपर्यास 	-	 viparyAsa 	-	 m.
  	-	  opposite of
विपर्यास 	-	 viparyAsa 	-	 m.
  	-	  change
विपर्यास 	-	 viparyAsa 	-	 m.
  	-	  imagining what is unreal or false to be real or true
विपर्यास 	-	 viparyAsa 	-	 m.
  	-	  perverseness
विपर्यास 	-	 viparyAsa 	-	 m.
  	-	  delusion
विपर्यास 	-	 viparyAsa 	-	 m.
  	-	  mistake
विपर्यास 	-	 viparyAsa 	-	 m.
  	-	  upsetting
विपर्यास 	-	 viparyAsa 	-	 m.
  	-	  expiration
विपर्यास 	-	 viparyAsa 	-	 m.
  	-	  overturning

 
   विपर्यास  viparyAsa m.
   upsetting   
   सङ्क्षोभ  saGkSobha m.
   upsetting    
   उच्चाटन  uccATana n.
   upsetting   
   निकुब्जन  nikubjana n.
   upsetting    
   सम्पर्यासन  samparyAsana n.
   act of upsetting   
   शकटोच्चाटन  zakaToccATana n.
   upsetting or overturning of a cart     
            

Wilson

English

 विपर्य्यास
m.
  (-सः)
1 Contrariety,  opposition. 
2 Reverse.
3 Investing imaginary things with real attributes,  imagining what is unreal or
false to be real or true.
E.
  वि and परि before अस to be,  aff.
   घञ्.

Apte

English

विपर्यासः [viparyāsḥ],  1 Change
 कथं नाम विपर्यासाद्धुन्धुमारत्वमागतः Mb.
 *  3.21.6.
 contrariety,  reverse
 विपर्यासं यातो घनविरल- भावः क्षितिरुहाम् U.*
  2.27.

Adverseness,  unfavourableness
 as in दैवविपर्यासात्.

Interchange,  exchange
 प्रवहणविपर्यासेनागता Mk.*
  8.

An error,  a mistake.

Expiration,  lapse (of time).

Deterioration,  death.Comp.   -उपमा an inverted comparison. 

Apte 1890

English

 विपर्यासः 1 Change,  contrariety,  reverse
 विपर्यासं यातो घनविरलभावः क्षितिरुहां U. 2. 27. 
2 Adverseness,  unfavourableness
 as in दैवविपर्यासात्. 
3 Interchange,  exchange
 प्रवहणविपर्यासेनागता Mk. 8. 
4 An error,  a mistake. 

Monier Williams Cologne

English

 वि-पर्यास m.
  overturning,  overthrow,  upsetting (of a car),  GṛS.
 

 transposition,  transportation,  MBh.
  

 expiration,  lapse (of time),  MBh.
  

 exchange,  inversion,  change,  interchange,  ŚrS.
 
 MBh.
   &c.
  

 reverse,  contrariety,  opposition,  opposite of (e.g. स्तुति-व्°,  the opposite of praise i.e. blame),  MBh.
  
 Kāv.
  &c.
  

 change for the worse,  deterioration,  MBh.
  

 death,  R.
 

 perverseness,  Rājat.
 

 error,  mistake,  delusion,  imagining what is unreal or false to be real or true,  Kāv.
 
 Bhāṣāp. 
 Pañcat.
 

Monier Williams 1872

English

 वि-पर्यास,  अस्,  m. reverse,  contrariety,  opposi-
tion
 interchange [cf. वि-पर्यय]
 error,  mistake, 
delusion,  imagining what is unreal or false to be real
or true,  error,  mistake
 (अम्),  ind.,  Ved. alternately.

Benfey

English

 विपर्यास विपर्यास,  i. e. वि-परि-अस्
+ अ,  m.
 
 1. Reverse (cf.  the two last), 
Utt. Rāmac. 96,  15
 interchange,  ib.
47,  6 (घन-विरल-भावः क्षिति-
रुहां यातो विपर्यासम्,  As for the
trees,  their state of being close to-
gether,  or scanty,  has interchanged,  i. e.
where there were before plenty of
trees,  there are at present few,  and vice
versā).
 2. Error,  mistake,  Bhāṣāp.
136
 Pañc. 129,  5.
 3. Investing ima-
ginary things with real attributes.

Apte Hindi

Hindi

विपर्यासः
पुं*
  - वि + परि + अस् + घञ्
"परिवर्तन,  वैपरीत्य,  व्यतिक्रम"

विपर्यासः
पुं*
  - -
"विपरीतता,  अननुकूलता"

विपर्यासः
पुं*
  - -
"अन्तःपरिवर्तन,  अदलबदल"

विपर्यासः
पुं*
  - -
"त्रुटि,  भूल"

विपर्यासः
पुं*
  - विपरि+अस्+घञ्
ह्रास

विपर्यासः
पुं*
  - विपरि+अस्+घञ्
मृत्यु

L R Vaidya

English

 viparyAsa {% m. %} 1. Reverse,  contrariety,  विपर्यासं यातो घनविरलभावः क्षितिरुहाम् Ut.ii.
error,  mistake,  delusion
being unfavourable,  (as in दैवविपर्यास)
interchange.

Edgerton Buddhist Hybrid

English

 (viparyāsa,  see viprayāsa.)

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
व्यत्यासस्तु विपर्यासो वैपरीत्यं विपर्ययः ॥ १५०१ ॥
व्यत्ययेऽथ स्फातिर्वृद्धौ प्रीणनेऽवनतर्पणौ ।
-wordlist-
 
व्यत्यास (पुं),  विपर्यास (पुं),  वैपरीत्य (क्ली),  विपर्यय (पुं),  व्यत्यय (पुं),  स्फाति (स्त्री),  वृद्धि (स्त्री),  प्रीणन (क्ली),  अवन (क्ली),  तर्पण (क्ली)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

व्यत्यय
व्यत्यय,  विपर्यास,  वैपरीत्य,  विपर्यय
व्यत्ययः स्याद्विपर्यासो वैपरीत्यं विपर्ययः ॥ ७२९ ॥
verse 4.1.1.729
page 0084

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 विपर्य्यासः,  पुं,
   (वि + परि + अस + घञ् ।) विप-र्य्ययः । इत्यमरः ॥
 (यथा,  उत्तरचरिते । २ ।“पुरा यत्र स्रोतः पुलिनमधुना तत्र सरितांविपर्य्यासं यातो घनविरलभावः क्षितिरुहाम् ।बहोर्द्दृष्टं कालादपरमिव मन्ये वनमिदंनिवेशः शैलानां तदिदमिति बुद्धिं द्रढयति ॥
”अप्रमात्मकबुद्धिभेदः । यथा,  भाषापरिच्छेदे ।“तच्छून्ये तन्मतिर्यास्यादप्रमा सा निरूपिता ।तत्प्रपञ्चो विपर्य्यासः संशयोऽपि प्रकीर्त्तितः ।आद्यो देहे ह्यात्मबुद्धिः शङ्खादौ पीतता-मतिः ॥
”“आद्यो विपर्य्यासः ।” इति मुक्तावली ॥
)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 विपर्य्यास पु०
  वि + परि + अस--घञ् । १ वैपरीत्ये २ व्यति-क्रमे ३ उत्क्षेपे च । ४ विपर्य्यये भ्रान्तौ च ।

Capeller

German

 विपर्यास m.
  das Umwerfen,  Umstellung, 
Umkehr,  Vertauschung, Wechsel,  Ge-
genteil,  Verkehrtheit,  Irrtum. 

Stchoupak

French

 वि-पर्यास-
 m.
  fait de renverser,  de déplacer,  de transporter
ailleurs 
 changement (-अं प्राप्-) ou या-,  etc.,  changer) 
 expiration
(d'un terme) 
 inversion,  rapport inverse,  le contraire de (ifc.) 
 fait
d'empirer,  de prendre mauvaise tournure 
 accident,  mort 
 conception ou opinion
fausse,  erreur 
 fait de confondre qqch. (ifc.).

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.