| YouTube Channel

विपद् (vipad)

 
शब्दसागरः
English
विपद्
f.
(-पत् or पद्)
1. Calamity, adversity, misfortune.
2. Death.
E.
वि
before, पद् to go, क्विप्
aff.
also with टाप् added, विपदा
Capeller Eng
English
विपद्
f.
failure, misfortune, death.
Yates
English
विपद् (त्) 5.
f.
Calamity, adversity.
Spoken Sanskrit
English
विपद् vipad
f.
adversity
विपद् vipad
f.
misfortune
विपद् vipad
f.
death
विपद् vipad
f.
accident [ e.g. traffic, etc ]
विपद् vipad
f.
ruin
विपद् vipad
f.
going wrongly
विपद् vipad
f.
failure
विपद् vipad
f.
calamity
विपद् vipad
f.
going wrongly
विपद्यते { विपद् } vipadyate { vipad } verb intervene or prevent
विपद्यते { विपद् } vipadyate { vipad } verb perish or die
विपद्यते { विपद् } vipadyate { vipad } verb fall or burst asunder
विपद्यते { विपद् } vipadyate { vipad } verb come to nought
विपादयति { विपद् } vipAdayati { vipad } verb caus. cause to perish
विपादयति { विपद् } vipAdayati { vipad } verb caus. cause to destroy
विपादयति { विपद् } vipAdayati { vipad } verb caus. cause to kill
Wilson
English
विपद्
f.
(-पत् or पद्) Calamity, adversity, misfortune.
E.
वि before पद to go, क्विप्
aff.
also with टाप् added,
विपदा.
Apte
English
विपद् [vipad], 4 Ā.
To go badly
fail, miscarry (as a business
&c.
).
To fall into misfortune or bad state
बन्धुर्यो विपन्नानामापदुद्धरणक्षमः
H.*
1.29.
To be disabled or incapacitated.
To die, perish
नाथवन्तस्त्वया लोकास्त्व- मनाथा विपत्स्यसे
U.*
1.44
हा तात एष तें नरेन्द्रचित्ताराधनोपकरणं जनो विपद्यते
Māl.
5
Mk.*
1.38.
To obstruct.
To come to naught
यदि त्वभिहितं राज्ञा त्वयि तन्न विपत्स्यते
Rām.*
2.18.26.
Caus.
To destroy, kill.
विपद् [vipad],
f.
Calamity, misfortune, adversity, distress
तत्त्वनिकषग्रावा तु तेषां (मित्राणां) विपद्
H.*
1.183.
Death
सिंहादवापद्विपदं नृसिंहः
R.*
18.35.
Comp.
-उद्धरणम्, उद्धारः relieving or extricating (one) from misfortune. -कालः times of need, season of calamity, adversity. -ग्रस्त, -युक्त
a.
overtaken by or involved in calamity, unhappy, unfortunate. -सागरः 'sea of misery', a very heavy calamity or disaster.
Apte 1890
English
विपद् {c4c} A. 1 To go badly
fail, miscarry (as a business &c.).
2 To fall into misfortune or bad state
बंधुर्यो विपन्नानामापदुद्धरणक्षमः H. 1. 31.
3 To be disabled or incapacitated.
4 To die, perish
नाथवंतस्त्वया लोकास्त्वमनाथा विपत्स्यसे U. 1. 44
हा तात एष ते नरेंद्रचित्ताराधनोपकरणं जनो विपद्यते Māl. 5
Mk. 1. 38.
5 To obstruct.
Caus. To destroy, kill.
विपद् f. 1 A calamity, misfortune, adversity, distress
तत्त्वनिकषग्रावा तु तेषां (मित्राणां) विपद् H. 1. 210.
2 Death
सिंहादवापद्विपदं नृसिंहः R. 18. 35.
Comp.
उद्धरणं,
उद्धारः relieving or extricating (one) from misfortune.
कालः times of need, season of calamity, adversity.
ग्रस्त,
युक्त a. overtaken by or involved in calamity, unhappy, unfortunate.
सागरः ‘sea of misery’ a very heavy calamity or disaster.
Monier Williams Cologne
English
वि-√ पद् a Ā. -पद्यते, to fall or burst asunder,
MBh.
xi, 95
to come between, intervene, prevent, hinder,
Kauś.
to go wrongly, fail, miscarry, come to nought, perish, die, ṢaḍvBr.
MBh.
&c.
:
Caus.
पादयति, to cause to perish, destroy, kill,
Rājat.
वि-पद् b
f.
going wrongly, misfortune, adversity, calamity, failure, ruin, death,
MBh.
Kāv.
&c.
Monier Williams 1872
English
विपद् 1. वि-पद्, cl. 4. A. -पद्यते, -पत्-
तुम्, to go apart, go badly or wrongly, fail, mis-
carry
to fall into a bad state, fall into misfortune
to be disabled or incapacitated
to perish, die
to
hinder, obstruct: Caus. -पादयति, -यितुम्, to cause
to go wrong, cause to perish, destroy, kill.
2. वि-पद्, त्, f. going wrongly, calamity, adversity,
distress, misfortune
death.
—विपत्-काल, अस्, m. a
time of calamity, season of misfortune, adversity,
—विपत्-फल, अस्, आ, अम्, resulting in misfortunes,
calamitous in result.
—विपत्-सागर, अस्, m. an
ocean of misfortunes, heavy calamity.
—विपद्-उद्-
धरण, अम्, n. or विपद्-उद्धार, अस्, m. extri-
cation from misfortune.
—विपद्-ग्रस्त, अस्, आ, अम्,
seized or devoured by misfortune, overtaken by or
involved in calamity.
—विपद्-दशा, f. a state of
misfortune, calamitous condition.
—विपद्-युक्त,
अस्, आ, अम्, attended with misfortune, unhappy, un-
fortunate.
—विपद्-रहित, अस्, आ, अम्, free from
misfortune, prosperous.
Benfey
English
विपद् वि-पद्, and विपदा वि-पद् +
आ,
f.
Calamity, misfortune, Pañc. i. d.
418 (°पद्)
Ragh. 18, 34 (°पद्, death).
Apte Hindi
Hindi
विपद्
दिवा* आ* वि-पद् -
"बुरी तरह विफल होना, असफल होना, (व्यवसाय आदि), का विफल होना"
विपद्
दिवा* आ* वि-पद् -
दुर्भाग्यग्रस्त या दुर्दशाग्रस्त होना
विपद्
दिवा* आ* वि-पद् -
"विकलांग होना, अशक्त होना"
विपद्
दिवा* आ* वि-पद् -
"मरना, नष्ट होना"
विपद्
स्त्री*
- वि + पद् + क्विप्
"संकट, दुर्भाग्य, आपदा, दुःख"
विपद्
स्त्री*
- -
मृत्यु
L R Vaidya
English
vipad {% f. %} 1. Calamity, adversity, misfortune, पूर्वाभाष्यं सुलभविपदां प्राणिनामेतदेव Megh.ii.38
2. death, सिंहादवापद्विपदं नृसिंहः R.xviii.35.
Lanman
English
vipad, f. misfortune, trouble. [√pad +
vi, 383a.]
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
आपद्, विपद्, व्यसनम्, उपप्लवः, विपत्तिः, उपद्रवः, अत्याहितं, अनर्थः, विप्लवः, विपत्तिकालः, आपत्कालः, विपत्कालः
noun
विपत्तियुक्तः कालः।
"हितैषिणां परीक्षणं विपत्तौ एव भवति। / सम्पत्तौ विपत्तौ साधूनामेकरूपता।"
Synonyms:
आपद्, संकटम्, विपद्, कृच्छ्रम्, अत्ययः
noun
विपत्तिसदृशा स्थितिः।
"तेन स्वस्य प्राणान् आपदि क्षिप्त्वा जले पतितः बालकः रक्षितः।"
Sanskrit Tibetan
Tibetan
nyam nga ba
१) आतंक २) आतंकता ३) आछि ४) विपद् ५) विषम ६) संकट ७) संबाध ८)
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
स्वस्थानस्थः परद्वेषी गोष्ठश्वोऽथापदि स्थितः ४७७
आपन्नोऽथापद्विपत्तिर्विपत्स्निग्धस्तु वत्सलः
-wordlist-
गोष्ठश्व (पुं), आपन्न (पुं), आपद् (स्त्री), विपत्ति (स्त्री), विपद् (स्त्री), स्निग्ध (पुं), वत्सल (पुं)
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
विपद्
स्त्री,
(वि + पद् + सम्पदादित्वात् क्विप् ।)विपत्तिः इत्यमरः
(यथा, --“कैवर्त्तकर्क्कशकरात् सफरश्च्युतोऽपिजाले पुनर्निपतितः सफरो विपाकः ।दैवात्ततो विगलितो गिलितो वकेनवामे विधौ वद कथं विपदां निवृत्तिः
”इत्युद्भटः
यथा मागवते १५ ।“यत्र धर्म्मसुतो राजा गदापाणिर्व्वृकोदरः ।कृष्णोऽस्त्री गाण्डिवं चापं सुहृत् कृष्णस्ततोविपत्
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
विपद्(दा) स्त्री वि + पद--सम्प० क्विप् वा टाप् विपत्तौज्यो० उक्ते जन्मतारातः तृतीयद्वादशैकविंशतिसंख्याकनक्षत्रे “विपत्तारे गुडंदद्यात्” ज्यो० त०
Capeller
German
विपद्
f.
dass.
Stchoupak
French
वि-पद्-
mal tomber, subir un échec, se trouver dans une situation
difficile
éprouver un malheur, périr, mourir
tomber en morceaux
°पन्न-। qui a échoué, etc.
tombé dans le malheur, dans la misère
qui
a péri, etc.
-ता-
f.
malheur. misère, ruine (-तां गत- a. v.
ruiné).
विपन्न-दीधिति- a. dont l'éclat ou la gloire a disparu.
°देह- a. mort.
विपन्नार्थ- a. qui a perdu sa fortune, ruiné.
वि-पद्-
f.
échec, adversité, malheur, mort.
विपत्-काल-
m.
= विपत्ति°।