| YouTube Channel

विनोदः (vinodaH)

 
Apte
English
विनोदः [vinōdḥ], 1 Removing, driving away
श्रमविनोद
विनोद- मिच्छन्नथ दर्पजन्मनः
A diversion, an amusement, any interesting or amusing pursuit or occupation
प्रायेणैते रमणविरहेष्वङ्गनानां विनोदाः
Me.*
 89
मिथ्यैव व्यसनं वदन्ति मृगया- मीदृग्विनोदः कुतः
Ś.*
 2.5.
Play, sport, pastime.
Eagerness, vehement desire.
Pleasure, happiness, gratification
विलपनविनोदो$प्यसुलभः
U.*
 3.3
जनयतु रसिक- जनेषु मनोरमरतिरसभावविनोदम्
Gīt.*
 12.
A particular mode of sexual enjoyment.
A kind of house.
Comp.
 -रसिक
a.
 addicted to pleasure. -स्थानम् ground for pleasure or enjoyment.
Apte 1890
English
विनोदः 1 Removing, driving away
श्रमविनोद.
2 A diversion, an amusement, any interesting or amusing pursuit or occupation
प्रायेणैते रमणविरहेष्वंगनानां विनोदाः Me. 87
मिथ्यैव व्यसनं वदंति मृगयामीदृग्विनोदः कुतः Ś. 2. 5.
3 Play, sport, pastime.
4 Eagerness, vehement desire.
5 Pleasure, happiness, gratification
विलपनवितोदोप्यसुलभः U. 3. 30
जनयतु रसिकजनेषु मनोरमरतिरसभावविनोदं Gīt. 12.
6 A particular mode of sexual enjoyment.
7 A kind of house.
Hindi
Hindi
(पु) हास्य मज़ाक,
Apte Hindi
Hindi
विनोदः
पुं*
 - वि + नुद् + घञ्
"हटाना, दूर करना"
विनोदः
पुं*
 - -
"मनोरंजन, दिल बहलाव, कोई भी रोचक या रंजनकारी व्यवसाय"
विनोदः
पुं*
 - -
"खेल, क्रीडा, आमोद-प्रमोद"
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 परिहासः, हास्यम्, परिहासवाक्यम्, परिहासोक्तिः, विनोदः, विनोदोक्तिः, लालिका
noun
मनोरञ्जकं कार्यं वार्ता वा।
"मया सह परिहासः न कर्तव्यः।"
Tamil
Tamil
வினோத3: : விளையாட்டு, சந்தோஷம், மகிழ்ச்சி, பிரியம், ஆசை, ஊக்கம், உற்சாகம்.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
विनोदः,
पुं,
 (वि + नुद + घञ् ।) कौतूहलम् ।इति हलायुधः ॥
(यथा, कथासरित्सागरे ।१५ । १२५ ।“वाधते तञ्च नैकव्यात् सर्व्वं स मगधेश्वरः ।तत्तत्र रक्षाहेतोश्च विनोदायतनस्य ताम् ॥
”)क्रीडा । इति भूरिप्रयोगः ॥
(यथा, भाग-वते । ३ । १६ । २४ ।“नैतावता त्र्यधिपतेर्वत विश्वभर्त्तु-स्तेजःक्षत तव न तस्य स ते विनोदः ॥
”अपनयनम् । यथा, शिशुपालवधे । १ । ४८ ॥
“विनोदमिच्छन्नथ दर्पजन्मनोरणेन कण्ड्वास्त्रिदशैः समं पुनः ॥
”प्रमोदः । यथा, हितोपदेशे ।“काव्यशास्त्रविनोदेन कालो गच्छति धीमताम् ।व्यसनेन च मूर्खाणां निद्रया कलहेन वा ॥
”)आलिङ्गनविशेषः । तल्लक्षणं यथा । नायकोनायिकाया दक्षिणपादं वामपादं वा स्वमध्य-देशे स्वदक्षिणपादं वामपादं वा नायिकामध्य-देशे निधाय वक्षसि वक्षः ओष्ठे ओष्ठं दत्त्वायदाश्निषति तत् । इति कामशास्त्रम् ॥
राज-गृहविशेषः । यथा, --“दीर्घे त्रयो राजहस्ताः प्रसरे द्वौ प्रतिष्ठितौ ।विनोद एव द्वाराणि त्रिंशत् कोष्ठद्वयं भवेत् ॥
”इति युक्तिकल्पतरुः ॥
“द्वादशैते गृहान् वक्ष्ये तेषां लक्षणमग्रतः ।सुनन्दः सर्व्वतोभद्रो भव्यो नान्दीमुखस्तथा ॥
विनोदश्च विलासश्च विजयो विमलस्तथा ।रङ्गः केलिर्जयो वीरो द्वादशैते प्रकीर्त्तिताः ॥
”इति भविष्योत्तरपुराणम् ॥