| YouTube Channel

विनीत (vinIta)

 
शब्दसागरः
English
विनीत
mfn.
 (-तः-ता-तं)
1. Modest, humble, unassuming, unpretending.
2. Compliant, governable, tractable.
3. Placid, meek, virtuous,
gentle, having the passions restrained, and the senses under sub-
jection.
4. Well-behaved, decent, decorous.
5. Taken away.
6.
Trained, (as a horse or ox, &c.)
7. Thrown, sent, dismissed.
8.
Lovely, handsome.
9. Led, conveyed.
10. Chastised, punished.
11.
Plain, neat, (in dress, &c.)
m.
 (-तः)
1. A horse trained for the
manege.
2. A merchant, a trader.
E.
 वि before, नी to guide,
aff.
 क्त ।
Capeller Eng
English
विनीत
a.
 broken in, trained, disciplined, educated,
taught, versed in (loc. or —°)
well-behaved, dignified
modest,
humble. Abstr. °ता
f.
 , °त्व
n.
Yates
English
वि-नीत (तः-ता-तं)
a. Trained
subdu-
ed
gentle
genteel
chastised
led, taken.
m.
 A horse
a trader.
Spoken Sanskrit
English
विनीत - vinIta -
adj.
 - tractable
विधेय - vidheya -
adj.
 - tractable
वश्य - vazya -
adj.
 - tractable
सुकर - sukara -
adj.
 - tractable
अचण्ड - acaNDa -
adj.
 - tractable
अपरप्रणेय - aparapraNeya -
adj.
 - tractable
विनयग्राहिन् - vinayagrAhin -
adj.
 - tractable
विनयस्थ - vinayastha -
adj.
 - tractable
सुव्रत - suvrata -
adj.
 - tractable
सुयम - suyama -
adj.
 - tractable
सुशील - suzIla -
adj.
 - tractable
अचण्डी - acaNDI -
f.
 - tractable cow
सुकरा - sukarA -
f.
 - tractable cow
सूरता - sUratA -
f.
 - tractable cow
सुविनीता - suvinItA -
f.
 - tractable cow
नेयधी - neyadhI -
adj.
 - of manageable or tractable character
विनीत - vinIta -
adj.
 - trained
उद्यत - udyata -
adj.
 - trained
उपशिक्षित - upazikSita -
adj.
 - trained
कृताभ्यास - kRtAbhyAsa -
adj.
 - trained
वीत - vIta -
adj.
 - trained
सुविनीत - suvinIta -
adj.
 - well trained
विनीत - vinIta -
m.
 - trained horse
अशिष्ट { शास् } - aziSTa { zAs } - ppp. - badly trained
सुहस्त - suhasta -
adj.
 - trained in arms
शुद्धमुख - zuddhamukha -
m.
 - well-trained horse
सुखायत - sukhAyata -
m.
 - well-trained horse
अखेटिक - akheTika -
m.
 - dog trained to chase
सुसाधित - susAdhita -
adj.
 - well trained or educated
स्मद्दिष्टि - smaddiSTi -
adj.
 - well trained or practised
विश्वकद्रु - vizvakadru -
m.
 - dog trained for the chase
साधुवाह - sAdhuvAha -
m.
 - good or well-trained horse
साधुवाहिन् - sAdhuvAhin -
m.
 - good or well-trained horse
अनुविधीयते { अनुविधा } - anuvidhIyate { anuvidhA } - verb - be trained to follow rules
अविनीत - avinIta -
adj.
 - badly trained or brought up
सुविनेय - suvineya -
adj.
 - easy to be trained or educated
शिक्षित - zikSita -
adj.
 - instructed or trained or exercised in
सुशिक्षित - suzikSita -
adj.
 - well trained or taught or disciplined
विनेय - vineya -
adj.
 - to be trained or educated or instructed
जितश्रम - jitazrama -
adj.
 - one who has trained himself to bear toil
मातृपितृकृताभ्यास - mAtRpitRkRtAbhyAsa -
adj.
 - trained or exercised by father and mother
विनीत - vinIta -
adj.
 - performed
विनीत - vinIta -
adj.
 - educated
विनीत - vinIta -
adj.
 - led or taken away
विनीत - vinIta -
adj.
 - tamed
विनीत - vinIta -
adj.
 - one who has subdued his passions
विनीत - vinIta -
adj.
 - trained
विनीत - vinIta -
adj.
 - handsome
विनीत - vinIta -
adj.
 - stretched
विनीत - vinIta -
adj.
 - modest
विनीत - vinIta -
adj.
 - neat
विनीत - vinIta -
adj.
 - gentleman-like
विनीत - vinIta -
adj.
 - extended
विनीत - vinIta -
adj.
 - removed
विनीत - vinIta -
adj.
 - humble
विनीत - vinIta -
adj.
 - versed in
विनीत - vinIta -
adj.
 - acquainted or familiar with
विनीत - vinIta -
adj.
 - plain
विनीत - vinIta -
adj.
 - well-behaved
विनीत - vinIta -
adj.
 - lovely
विनीत - vinIta -
adj.
 - tractable
विनीत - vinIta -
adj.
 - accomplished
विनीत - vinIta -
m.
 - trader
विनीत - vinIta -
m.
 - merchant
विनीत - vinIta -
m.
 - trained horse
Wilson
English
विनीत
mfn.
 (-तः-ता-तं)
1 Modest, humble, unassuming, unpretending.
2 Compliant, governable, tractable.
3 Placid, meek, virtuous, gentle, having the passions restrained, and the
senses under subjection.
4 Well-behaved, decent, decorous.
5 Taken.
6 Trained, (as a horse or ox, &c.)
7 Thrown, sent, dismissed.
8 Lovely, handsome.
9 Led, conveyed.
10 Chastised, punished.
11 Plain, neat, (in dress, &c.)
m.
 (-तः)
1 A horse trained for the manege.
2 A merchant, a trader.
E.
 वि before णी to guide,
aff.
 क्त.
Apte
English
विनीत [vinīta], p. p.
Taken away, removed.
Welltrained, educated, disciplined.
Refined, well-behaved.
Modest, humble, meek, gentle.
Decent, decorous, gentlemanly.
Sent away, dismissed.
Tamed, broken in.
Plain, simple (as a dress).
Having the passions under control, self-subdued.
Chastised, punished.
Tractable, governable.
Lovely, handsome.
Stretched, spread
शष्पवृस्यां विनीतायामिच्छाम्यहमुपासितुम्
Rām.*
 3.43.2. (See नी with वि also).
तः A trained horse.
A trader.
Comp.
 -आत्मन्
a.
 humble, lowly
विनीतात्मा हि नृपतिर्न विनश्यति कर्हिचित्
Ms.*
 7.39. -वेषः plain dress
विनीतवेषेण प्रवेष्टव्यानि तपोवनानि
Ś.*
 1.15-16.
Apte 1890
English
विनीत p. p. 1 Taken away, removed.
2 Well-trained, educated, disciplined.
3 Refined, well-behaved.
4 Modest, humble, meek, gentle.
5 Decent, decorous, gentlemanly.
6 Sent away, dismissed.
7 Tamed, broken in.
8 Plain, simple, (as a dress).
9 Having the passions under control, selfsubdued.
10 Chastised, punished.
11 Tractable, governable.
12 Lovely, handsome. (See नी with वि also).
तः 1 A trained horse.
2 A trader.
Comp.
आत्मन् a. humble, lowly.
Monier Williams Cologne
English
वि-नीत
mfn.
 led or taken away, removed
&c.
stretched, extended,
R.
tamed, trained, educated, well-behaved, humble, modest,
Mn.
MBh.
&c.
versed in, acquainted or familiar with (loc. or comp. ),
Yājñ.
R.
&c.
performed, accomplished,
MBh.
one who has subdued his passions,
L.
lovely, handsome,
W.
plain, neat (in dress
&c.
 ),
A.
वि-नीत
m.
 a trained horse,
L.
a merchant, trader,
L.
N.
 of a son of Pulastya,
VP.
Monier Williams 1872
English
वि-नीत, अस्, आ, अम्, led away, taken away, removed
led, conveyed
taken
thrown, sent, dismissed
well-
trained, educated, disciplined, refined, gentleman-
like, well-behaved, well-controlled
compliant, go-
vernable, tractable
modest, demure, meek, virtuous,
gentle, placid, decent, decorous
having the passions
restrained, having the senses under subjection
tamed,
broken in (as a horse, ox, &c.)
chastised, punished
plain, neat (in dress &c.)
lovely, handsome
(अस्),
m. a trained horse
a merchant, trader
N. of a son
of Pulastya.
—विनीत-त्व, अम्, n. modesty, decency,
decorum.
—विनीत-वेष, अस्, m. a modest or ap-
propriate garb, plain attire.
—विनीतात्मन् (°त-आत्°),
आ, आ, अ, having a well-controlled mind, well-behaved
humble, lowly.
Macdonell
English
विनीत vi-nīta, pp. √ nī: -tā,
f.
 good breeding, 🞄decorum, modesty, -tva,
n.
 id.
-mati, 🞄m. N.
-nīti,
f.
 modesty
-netṛ,
m.
 educator, 🞄[Page285-2] 🞄instructor, teacher (w. ac., g.)
trainer, 🞄tamer
-netra, 〈1.〉
m.
 instructor, teacher
〈2.〉 🞄a. eyeless, blind
-neya, fp. to be removed
— 🞄educated or instructed
— chastised
m.
 pupil.
Apte Hindi
Hindi
विनीत
भू* क* कृ* - वि + नी + क्त
"दूर ले जाया गया, हटाया गया"
विनीत
भू* क* कृ* - -
"सुप्रशिक्षित, अनुशासित"
विनीत
भू* क* कृ* - -
"संस्कृत, आचरणशील"
विनीत
भू* क* कृ* - -
"सूशील, विनम्र, विनीत, सौम्य"
विनीत
भू* क* कृ* - -
"शिष्ट, शालीन, सौजन्यपूर्ण"
विनीत
भू* क* कृ* - -
"प्रेषित, विसर्जित"
विनीत
भू* क* कृ* - -
"पालतू, सधाया गया"
विनीत
भू* क* कृ* - -
"सीधा, सरल (वेशभूषा आदि)"
विनीत
भू* क* कृ* - -
"आत्म संयमी, जितेन्द्रिय"
विनीत
भू* क* कृ* - -
"सज़ा प्राप्त, दंडित"
विनीत
भू* क* कृ* - -
" शासनीय, शासन किये जाने के योग्य"
विनीत
भू* क* कृ* - -
"प्रिय, मनोहर"
विनीतः
पुं*
 - -
सधाया हुआ घोड़ा
विनीतः
पुं*
 - -
व्यापारी
विनीत
वि* - विनी+क्त
फैलाया हुआ
L R Vaidya
English
vinIta {% (I) a. (f. ता) %} 1. Removed, taken away
2. sent away, dismissed
3. educated, disciplined, well-behaved
4. modest, gentle
5. gentleman-like, decent, decorous
6. governable, tractable
7. tamed
8. self-subdued
9. lovely, handsome, (pp. of नी with वि q.v.).
vinIta {% (II) m. %} 1. A trained horse
2. a merchant.
Edgerton Buddhist Hybrid
English
? vinīta, in suvinītāṃśā LV 〔27.7〕, said of Māyā, (of) well-proportioned (shoulders) acc. to Foucaux
Tib. (confirming [Page490-b] shoulders) reads for su-vinīta, legs par (su) byin gyis ḥtsham pa, which Foucaux renders in the same way
no v.l. is recorded, but this seems not a normal mg. for vinīta.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 सदाचारिन्, विनीत, शिष्टाचारिन्, साचार
adjective
शिष्टाचारसम्पन्नः।
"सीता सुन्दरी शिक्षिता सदाचारिणी वर्तते।"
Synonyms:
 विनीत
adjective
यः नीत्या व्यवहारं करोति।
"विनीतः युधिष्ठिरः सम्मानार्हः अस्ति।"
Synonyms:
 विनम्र, विनयिन्, विनीत, नम्र, विनयशील
adjective
यः नमनशीलः।
"हनुमान् विनम्रेण भावेन नतः।"
Synonyms:
 शिक्षित, कृतविद्य, लब्धविद्य, गृहीतविद्य, कृताभ्यास, कृतबुद्धि, कृतधी, अनुनीत, विनीत, शिष्ट, संस्कृत
adjective
येन शिक्षा गृहीता।
"शिक्षिताः जनाः राष्ट्रस्य नेतारः।"
Synonyms:
 विनीत, विनयिन्, सौम्य, सौम्यवृत्ति, नम्रबुद्धि, नम्रवृत्ति, नम्रशील, नम्रचेतस्, निर्विण्ण, निर्विण्णचेतस्, सविनय, सहनशील, विनत
adjective
यस्य स्वभावः मृदुः अस्ति।
"रमेशः विनीतः अस्ति।"
Synonyms:
 शिष्ट, भद्र, मद्र, आचारवत्, विनीत, सभ्य, शिष्टाचारसेविन्, अग्राम्य, आर्यवृत्त, सुवृत्त, यशस्य, सभेय, अनीच, अर्हत्, आदृत्य, आर्य, आर्यमिश्र, आर्यक, आर्षेय, उड्डामर, कुल्य, गुरु, मान्य, सत्, सज्जन, साधु, सुजन, प्रश्रयिन्, प्रश्रित, सुदक्षिण
adjective
यः साधुव्यवहारं करोति।
"रामः शिष्टः पुरुषः अस्ति।"
Sanskrit Tibetan
Tibetan
nges par bzung
विनीत
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
गृध्नुस्तु गर्धनस्तृष्णग्लिप्सुर्लुब्धोऽभिलाषुकः ॥ ४२९ ॥
p{0021}
लोलुपो लोलुभो लोभस्तृष्णा लिप्सा वशः स्पृहा ।
काङ्क्षाशंसागर्धवाञ्छाशेच्छेहातृण्मनोरथाः ॥ ४३० ॥
कामोऽभिलाषोऽभिध्या तु परस्वेहोद्धतः पुनः ।
अविनीतो विनीतस्तु निभृतः प्रश्रितोऽपि च ॥ ४३१ ॥
-wordlist-
गृध्नु (पुं), गर्धन (पुं), तृष्णज् (पुं), लिप्सु (पुं), लुब्ध (पुं), अभिलाषुक (पुं), लोलुप (पुं), लोलुभ (पुं), लोभ (पुं), तृष्णा (स्त्री), लिप्सा (स्त्री), वश (पुं), स्पृहा (स्त्री), काङ्क्षा (स्त्री), आशंसा (स्त्री), गर्ध (पुं), वाञ्छा (स्त्री), आशा (स्त्री), इच्छा (स्त्री), ईहा (स्त्री), तृष् (स्त्री), मनोरथ (पुं), काम (पुंक्ली), अभिलाष (पुं), अभिध्या (स्त्री), परस्वेहा (स्त्री), उद्धत (पुं), अविनीत (पुं), विनीत (पुं), निभृत (पुं), प्रश्रित (पुं)
--source--
विनीतस्तु साधुवाही दुर्विनीतस्तु शूकलः ॥ १२३५ ॥
-wordlist-
विनीत (पुं), साधुवाहिन् (पुं), दुर्विनीत (पुं), शूकल (पुं)
Tamil
Tamil
வினீத : விலக்கப்பட்ட, கற்பிக்கப்பட்ட, நன்னடத்தையுள்ள, அன்புள்ள, அழகிய, மனதை ஈர்க்கும்.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
विनीतः, त्रि, (वि + नी + क्तः ।) विनयान्वितः ।विनयः शास्त्रतः संस्कारः इन्द्रिययमो वा ।तत्पर्य्यायः । निभृतः २ प्रश्रितः ३ । इत्यमर-भरतौ ॥
(यथा, रघुवंशे । १४ । ७५ ।“तपस्विसंसर्गविनीतसत्त्वेतपोवने वीतभया वसास्मिन् ॥
”)जितेन्द्रियः । (यथा, तन्त्रसारे ।“शान्तो दान्तः कुलीनश्च विनीतः शुद्धवेश-वान् ॥
”)अपनीतः । (यथा, महाभारते । ७ । ११० । ५५ ।“विनीतशल्यांस्तुरगांश्चतुरो हेममालिनः ॥
”)हृतः । इति मेदिनीकारहेमचन्द्रौ ॥
क्षिप्तः ।इत्यजयपालः ॥
कृतदण्डः । इति स्मृतिः ॥
(अनुद्धतः । यथा, मनौ । ९ । ४१ ।“तत्प्राज्ञेन विनीतेन ज्ञानविज्ञानवेदिना ॥
”)
विनीतः,
पुं,
 (वि + नी + क्तः ।) सुवहाश्वः ।तत्पर्य्यायः । साधुवाही २ । इत्यमरः । सुष्ठु-वाहनशीलकः ३ । इति शब्दरत्नावली ॥
(यथा, महाभारते । ७ । ११० । ५६ ।“तांस्तदा रूप्यवर्णाभान् विनीतान् शीध्र-गामिनः ॥
”)बणिक् । इति मेदिनी । ते, १५४ ॥
दमनकवृक्षः ।(अस्य पर्य्यायो यथा, --“उक्तो दमनको दान्तो मुनिपुत्त्रस्तपोधनः ।गन्धोत्कटे ब्रह्मजटो विनीतः फलपत्रकः ॥
”इति भावप्रकाशस्य पूर्व्वखण्डे प्रथमे भागे ॥
)शिक्षितवृषभादिः । इति राजनिर्घण्टः ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
विनीत
त्रि०
 वि + नी--क्त । १ विनययुक्ते २ कृतदण्डे ३ क्षिप्तेअमरः ४ अपनीते ५ निभृते च । ६ जितेन्द्रिये ७ हृतेच मेदि० । ८ सुशिक्षिताश्वे अमरः । ९ मदनवृक्षे च
पु०
 १० शिक्षितवृषादौ राजनि० ११ वणिजि
पु०
 मेदि० ।
Capeller
German
विनीत (s. नी) gezähmt, unterrichtet, wohlerzogen. gesittet,
bescheiden. Abstr.
°ता
f.
 ,
°त्व
n.
Burnouf
French
विनीत विनीत pp. de विनयामि। -- A. modeste, humble
docile, soumis. -- S.
m.
 cheval dressé.
Marchand, négociant.
विनीतक
m.
n.
 moyen de transport [surtout non immédiat
par
ex. le cheval, par rapport au char qui porte le fardeau].
विनीय pf. de विनयामि। -- S.
m.
 lie, sédiment.
Faute, péché.
विनेतृ
m.
 (नी
sfx. तृ) conducteur
guide
instituteur
chef, directeur.
विनेय pf. ps. de विनयामि।