विध (vidha)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 विध mf.  (-धः-धा)
	 1. Form,  formula,  rule.
	 2. Manner,  kind,  sort.
	 3.
Fodder,  the food of horses,  elephants,  &c.
	 4. Prosperity,  thriving.
5. Hire,  wages.
	 6. Act,  action. 
	 7. Piercing.
 E.
  वि before,  धा to
have,  aff.
   क or अङ्,  and fem.  aff.
   टाप्
 or विध् to rule,  &c.,  aff.
   क
or अच्
 the masculine form,  though it does occur,  is not common, 
except in composition,  when the word is used attributively,  as
द्विविध of two sorts.
	 mfn.
   (-धः-धा-धं) &c.

Yates

English

 विध (धः-धा) 1.
m.
  f.
  Rule
 form
manner
 fodder
 prosperity
hire
 act
 piercing.

Spoken Sanskrit

English

विध 	-	 vidha 	-	 m.
  	-	 kind
विध 	-	 vidha 	-	 m.
  	-	  measure
विध 	-	 vidha 	-	 m.
  	-	  form
विध 	-	 vidha 	-	 m.
  	-	  piercing
विध 	-	 vidha 	-	 m.
  	-	  food for an elephant
विध 	-	 vidha 	-	 m.
  	-	  perforating
विध 	-	 vidha 	-	 m.
 n.
  	-	  name of vidhA

 
   विध  vidha m.
 n.
   name of vidhA      
            

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Wilson

English

 विध r. 6th cl. (विधते)
1 To administer,  to govern,  to rule or command.
2 To pierce,  to perforate.

 विध
mf.  (-धः-धा)
1 Form,  formula,  rule.
2 Manner,  kind,  sort.
3 Fodder,  the food of horses,  elephants,  &c.
4 Prosperity,  thriving.
5 Hire,  wages.
6 Act,  action. 
7 Piercing.
E.
  वि before धा to have,  aff.
   क,  or अङ्,  and fem.  aff.
  
टाप्
 or विध to rule,  &c.,  aff.
   क
 the masculine form,  though it
does occur,  is not common,  except in composition,  when the word is used
attributively,  as द्विविध of two sorts.
mfn.
   (-धः-धा-धं),  &c.

Apte

English

विधः [vidhḥ],  [विध्-क अच् वा]

Kind,  sort
 as in बहुविध,  नाना- विध.

Mode,  manner,  form. 

Fold (at the end of comp.
  especially after numerals)
 त्रिविध,  अष्टविध &c.
 

The food of elephants.

Prosperity.

Penetration. 

Apte 1890

English

 विधः [विध-क अच् वा] 1 Kind,  sort
 as in बहुविध,  नानाविध. 
2 Mode,  manner,  form. 
3 Fold (at the end of comp.,  especially after numerals)
 त्रिविध,  अष्टविध &c. 
4 The food of elephants. 
5 Prosperity. 
6 Penetration. 

Monier Williams Cologne

English

 1. विध m.
  piercing,  perforating,  L.
  (for other meanings See 2. विध,  col. 3).

 2. विध mn.  of विधा (ifc. ) (for 1. See col. 2)

 विध m.
  measure,  form,  kind,  L.
 

 food for an elephant,  L.
  (cf.   वि-धान)

 =
  ऋद्धि,  L.
  (cf.   next).

Monier Williams 1872

English

 1. विध,  अस्,  आ,  m. f. (more properly fr. rt. व्यध्), 
piercing,  penetrating,  penetration. (For 2. वि-ध
see under वि-धा,  col. 2.)

 2. वि-ध,  अस्,  m. form,  manner,  measure,  kind,  sort
(often at the end of comps.,  see एवं-व्°,  तथा-व्°, 
द्वि-व्°,  बहु-व्°,  &c.)
 fold (at the end of comps., 
especially after numerals,  see अष्ट-व्°,  सप्त-व्°)
the food of elephants
 prosperity
 (आ),  f. form, 
formula,  rule
 manner,  kind,  sort
 act,  action
 doing
well,  prosperity,  affluence
 wages,  hire
 fodder,  the
food of elephants,  horses,  &c.
 [cf. Old Pruss. wida-s, 
wid-s,  sta-wida-s,  sta-wids,  ‘of such sort
’ ka-
wid-s (fem. ka-wida),  ‘of which kind
’ kitta-
widin,  kitte-widei,  ‘in any way.’]

Macdonell

English

 विध vidha,  a.
  (—°) kind,  sort,  mode,  -fold.

Apte Hindi

Hindi

विधः
पुं*
  - विध् + क
"प्रकार,  किस्म यथा बहुविध,  नानाविध में "

विधः
पुं*
  - -
"ढंग,  रीति,  रूप"

विधः
पुं*
  - -
"तह (समास के अन्त में,  विशेष कर अंको के पश्चात्) त्रिविध,  अष्टाविध आदि "

विधः
पुं*
  - -
हाथियों का आहार

विधः
पुं*
  - -
समृद्धि

विधः
पुं*
  - -
छेद

L R Vaidya

English

 viDa {% m. %} 1. Form,  manner,  kind,  sort
the food of elephants
prosperity
penetration
(at the end of a compound) fold,  (e.g. सप्तविध,  अष्टविध).

Bopp

Latin

 विध m. विधा f. (r. धा praef. वि) genus,  species,  natura, 
indoles,  proprietas,  praesertim in fine comp. BAH. N. 1.
29. 12. 39. BH. 7. 16. 11. 53. 15. 14. SA. 3. 10. A. 7. 8.
(Boruss. vet. wida-s,  wid-s,  fem. wida,  in sta-wida-s,  sta-
wids talis,  ka-wid-s qui,  qualis,  fem. ka-wida
 kitta-widin, 
kitte-widei alio modo.)

Indian Epigraphical Glossary

English

 vidha (SITI),  variety,  kind.

धातुपाठः (Krishnacharya)

Sanskrit

धातुः:
  विध्
मूलधातुः:
   विध
धात्वर्थः:
  विधाने
गणः:
  तुदादिः
कर्मकत्वं:
  सकर्मकः
इट्त्वं:
  सेट्
उपग्रहः:
  परस्मैपदी
रूपम्:
  विधति

धातुप्रदीपः

Sanskrit

विधँ विध विधाने 
- विधति  विवेध  विविधतुः  वेधिता  वेधित्वा विधित्वा  वेधः  विधिः (8)  45

Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch

German

 *विध = प्रका꣡र,  S I,  7,  13 v.u. (Ko.)

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 विध,  श विधौ । इति कविकल्पद्रुमः ॥
 (तुदा०-पर०-सक०-सेट् ।) विधिर्विधानम् । श,  विधतिवेधा जगत् । अनेकार्थत्वात् छिद्रकरणेऽप्ययम् ।विधितच्छिद्रितौ विद्धे । इत्यमरः ॥
 कर्णवेधः ।इति दुर्गादासः ॥

 विधः,  पुं,
   (विध्यते क्रियते इति । विध + धञर्धेकः ।) विमानम् । हस्त्यन्नम् । प्रकारः । वेध-नम् । ऋद्धिः । इति भरतधृतरभसाजयौ ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 विध विधाने छिद्रकरणे छेदने च तु० पर०
  सक०
  सेट् । विधति । अवेधीत्

 विध पुंस्त्री विध क् अच् वा । १ विमाने २ गजभक्ष्यान्ने ३ प्रकारे४ वेधे ५ वृद्धौ रभसः ६ वेतने मेदि० ७ कर्मणि च स्त्रीहेमच० । तत्रार्थे वेधने च स्त्री त्रिका० ।

क्षीरतरङ्गिणी

Sanskrit

विधँ विध विधाने
- विधति  असुन् (द0 उ0 949) वेधाः  46

धातुवृत्तिः

Sanskrit

विधँ विध (अर्थः)  विधाने
विधतिविवेध वेधिता वेधिष्यति विधतु अविधत् विधेत् विध्यात् अवेधीत् विविधिषति विवेधिषति विधित्वा वेधित्वा वेविध्यते वेवेद्धि वेधयति  अवीविधत् ) "रलो व्युपधात्'' इति क्त्वासनोः कित्त्वविकल्पः विधिशब्दमस्मान्मैत्रेय आह समर्थसूत्रे भाष्यं विधिरिति कोऽयं शब्दः,  विपूर्वाद्धाञः कर्मसाधन इकार इति अत्र कैयटे विध विधानइत्यस्यौणादिकेन्प्रत्ययान्तस्य निवृत्त्यर्थविपूर्वाद्धाञ इत्युक्तं,  स्वरे चानयोर्भेदः,  इन्प्रत्ययान्तस्याद्युदात्तत्वात्,  किप्रत्ययान्तस्यान्तोदात्तत्वात्,  तस्यैव प्रयोगार्थमेवमुक्तमिति 45

कृदन्तरूपमाला

Sanskrit

1 {@“विध विधाने”@} 2 ‘अनेकार्थत्वाच्छिद्रकरणेऽप्ययम्’ इति दुर्गादासः। 
 निमित्तवेधी 3। 
 ‘विथृ वेथृ’ इत्यत्र 4 ‘विधृ’ इति कौशिकः। 
 क्षीरस्वामिना त्वयं पक्षो दूषितः। 
 वेधकः-धिका,  वेधकः-धिका,  5 विविधिषकः-विवेधिषकः-षिका,  वेविधकः-धिका
   वेधिता-त्री,  वेधयिता-त्री,  विविधिषिता-विवेधिषिता-त्री,  वेविधिता-त्री
   इत्यादिकानि रूपाणि सर्वाण्यपि तौदादिककिलतिवत् 6 ऊह्यानि। 
 शतरि 7 विधन् इति। 
 8 असिप्रत्यये,  प्रकृतेः ‘वेध’ इत्यादेशे वेधाः इति भवति। 
 विधाता इत्यर्थः।]] वेधाः।
प्रासङ्गिक्यः
 
 01 =>
  (१६०७)
 02 =>
  (६-तुदादिः-१३२५। सक। सेट्। पर।)
 03 =>
  (म। भा। ५-९६-३०)
 04 =>
  (भ्वादौ)
 05 =>
  [[५। ‘रलो व्युपधात्--’ (१-२-२६) इति सनः क्त्वाप्रत्ययस्य च कित्त्वविकल्पः। तेन क्त्वाप्रत्ययेऽपि विधित्वा-वेधित्वा इति रूपद्वयं ज्ञेयम्।]]
 06 =>
  (१९३)
 07 =>
  [[६। ‘तुदादिभ्यः शः’ (३-१-७७) इति विकरणप्रत्ययः शः। तस्य ङिद्वद्भावादङ्गस्य गुणो न।]]
 08 =>
  [[७। औणादिके [द। उ। ९-८५]

Burnouf

French

 विध विध m.
  et विधा f.
  (वि
 धा) [surtout à
la fin des compos.] genre,  espèce
 manière
 propriété, 
caractère,  चतुर्विधा भजन्ते जनास् les hommes sont
partagés en quatre classes.
		 Aliment,  fourrage
		 gages,  salaire.
		 (व्यध्) action de percer.

Stchoupak

French

 विध-
 ifc. v. वि-धा-।

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.