विद्वस् (vidvas)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 विद्वस् mfn.
   (-द्वान्-दुषी-द्वत्)
	 1. Intelligent,  wise.
	 2. Learned.
	 m.
  (-द्वान्)
A sage,  a seer,  one who knows the true nature of the soul and of
GOD.
 E.
  विद् to know,  क्वसु aff.
   in lieu of शतृ,  the usual affix of the
present participle.

Yates

English

 विद्वस् (द्वान्-दुषी-द्वत्)
a. Intelligent, 
learned.
m.
  A sage.

Spoken Sanskrit

English

 
   विद्वस्  vidvas  adj.
   intelligent  
   विद्वस्  vidvas  adj.
   wise   
   विद्वस्  vidvas  adj.
   one who knows  
   विद्वस्  vidvas  adj.
   familiar with   
   विद्वस्  vidvas  adj.
   understanding  
   विद्वस्  vidvas  adj.
   mindful of   
   विद्वस्  vidvas  adj.
   skilled in  
   विद्वस्  vidvas  adj.
   learned   
   विद्वस्  vidvas  adj.
   knowing  
   विद्वस्  vidvas  m.
   sage   
   विद्वस्  vidvas  m.
   seer  
   विद्वस्  vidvas  m.
   wise man     
            

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Wilson

English

 विद्वस्
mfn.
   (-द्वान्-दुषी-द्वत्)
1 Intelligent,  wise.
2 Learned.
m.
  (-द्वान्) A sage,  a seer,  one who knows the true nature of the
soul and of GOD.
E.
  विद to know,  वसु aff.
   in lieu of शतृ,  the usual affix of the
present participle.

Apte

English

विद्वस् [vidvas],  a.
  [विद्-क्वसु] (Nom.   sing.
  m.
  विद्वान्
 f.
  विदुषी
 n.
  विद्वत्)

Knowing (with acc.
 )
 आनन्दं ब्रह्मणो विद्वान् न विभेति कदाचन
 तव विद्वानपि तापकारणम् R.*
  8.76
 Ki.*
  11.3.

Wise,  learned. m.
   A learned or wise man,  scholar
 किं वस्तु विद्वन् गुरवे प्रदेयम् R.*
  5.18. Comp.
   -कल्प,  -देशीय,  -देश्य a.
  (विद्वत्कल्प
 विद्वद्देशीय, विद्वद्देश्य) slightly learned,  a little learned. -जनः (विद्वज्जनः) a learned or wise man,  sage.

Apte 1890

English

 विद्वस् a. [विद्-क्वसु] (Nom. sing. m. विद्वान्
 f. विदुषी
 n. विद्वत्) 1 Knowing (with acc.)
 आनंदं ब्रह्मणो विद्वान् न बिभेति कदाचन
 तव विद्वानपि तापकारणं R. 8. 76
 Ki. 11. 30. 
2 Wise,  learned. 
m. A learned or wise man,  scholar
 किं वस्तु विद्वन् गुरवे प्रदेयं R. 5. 18. 
Comp. 
कल्प,  
देशीय,  
देश्य a. (विद्वत्कल्प,  विद्वद्देशीय,  विद्वद्देश्य) slightly learned,  a little learned. 
जनः (विद्वज्जनः) a learned or wise man,  sage. 

Monier Williams Cologne

English

 विद्व॑स् mf(उ॑षी)n.  one who knows,  knowing,  understanding,  learned,  intelligent,  wise,  mindful of,  familiar with,  skilled in (acc.   loc.
  ,  or comp. ),  RV.
   &c.
   &c.
   (cf.   विद्वत्-तर,  विद्वत्-तम,  विदुष्टर,  विदुषी-तर)

 विद्व॑स् m.
  a wise man,  sage,  seer,  W.
 

 N.
  of a Brāhman,  Hariv.
 

Monier Williams 1872

English

 विद्वस्,  वान्,  उषी,  वत्,  one who knows,  knowing, 
understanding (with acc.,  Ṛg-veda X. 8,  8
 Kirāt.
XI. 30),  learned,  (काल-व्°,  ‘learned in time, ’ an
almanac-maker)
 intelligent,  wise
 (वान्),  m. a wise
man,  scholar,  sage,  seer.
—विद्वज्-जन,  अस्,  m. a
wise man,  a sage,  seer.
—विद्वत्-कल्प,  अस्,  आ,  अम्, 
a little learned,  slightly learned.
—विद्वत्-तम,  अस्, 
आ,  अम्,  wisest,  very wise.
—विद्वत्-तर,  अस्,  आ,  अम्, 
wiser,  very wise
 [cf. विदुष्-टर।]
—विद्वत्-त्व, 
अम्,  n. scholarship,  science,  wisdom.
—विद्वद्-दे-
शीय or विद्वद्-देश्य,  अस्,  आ,  अम्,  = विद्वत्-कल्प।
—विद्वन्-मोद-तरङ्गिणी,  f.,  N. of a philoso-
phical work by Rāma-deva.

 विद्वस् विद्वस्,  विद्वत्-त्व,  &c. See p. 919.

Apte Hindi

Hindi

विद्वस्
वि* - विद् + क्वसु
जानने वाला

विद्वस्
वि* - -
"बुद्धिमान्,  विद्धान्"

विद्वस्
पुं*
  - -
"विद्वान् मनुष्य या बुद्धिमान्,  व्यक्ति,  विद्याव्यसनी"

L R Vaidya

English

 vidvas {% (I) a. (f. विदुषी,  n. विद्वत्) %} 1. Knowing,  understanding,  जन्मिनोऽस्य स्थितिं विद्वाँल्लक्ष्मीमिव चलाचलाम् Kir.xi.30,  तव विद्वानपि तापकारणम् R.viii.76
 2. learned,  wise.

 vidvas {% (II) m. %} A learned man,  a wise man,  a scholar,  M.i.97.

Bopp

Latin

 विद्वस् (r. विद् s. वस्,  v. gr. 235. et 605.) sapiens,  gnarus.
N. 12. 78. 24. 28.

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  पण्डित,  विद्वस्,  ज्ञानिन्,  विद्यावत्,  विद्याविशिष्ट,  विद्यासम्पन्न,  कृतविद्य,  विद्यालङ्कृत,  अभिज्ञ,  सविद्य,  लब्धविद्य,  ज्ञानवत्,  प्राज्ञ,  प्रज्ञ,  प्रज्ञावत्,  कृतधी,  अधीतिन्,  बहुश्रुत,  मनीषिन्,  बुद्धीमत्,  धीमत्,  बुध,  वेत्तृ
adjective
 
येन विद्या सम्पादिता।
 "अद्य सभायां बहवः पण्डिताः जनाः अभ्यभाषन्त।"

Synonyms:
  निपुण,  प्रवीण,  अभिज्ञ,  विज्ञ,  निष्णात,  शिक्षित,  वैज्ञानिक,  कृतमुख,  कृतिन्,  कुशल,  सङ्ख्यावत्,  मतिमत्,  कुशग्रीयमति,  कृष्टि,  विदुर,  बुध,  दक्ष,  नेदिष्ठ,  कृतधी,  सुधिन्,  विद्वस्,  कृतकर्मन्,  विचक्षण,  विदग्ध,  चतुर,  प्रौढ,  बोद्धृ,  विशारद,  सुमेधस्,  सुमति,  तीक्ष्ण,  प्रेक्षावत्,  विबुध,  विदन्,  विज्ञानिक,  कुशलिन्
adjective
 
यः प्रकर्षेण कार्यक्षमः अस्ति।
 "अर्जुनः धनुर्विद्यायां निपुणः आसीत्।"

Sanskrit Tibetan

Tibetan

mkhas pa
१) कुशल २) कृताविन् ३) कृतिन् ४) कोविद ५) कौशल ६) कौशल्य ७) कौशिक ८) चतुर ९) दक्ष १०) निपुण ११) निष्ठित १२) पटु १३) पण्डित १४) पण्डितत्व १५) पाण्डित्य १६) पेशल १७) प्रतीत १८) प्रवीण १९) प्राज्ञ २०) बुद्ध २१) बुद्धिमत् २२) बुध २३) मनीषिन् २४) मेधाविन् २५) विचक्षण २६) विज्ञ २७) विद् २८) विदु २९) विद्वस् ३०) व्यक्त ३१) सत् ३२) सुकर्मार ३३) सूरि

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
भावो विद्वान्युवराजः कुमारो भर्तृदारकः ॥ ३३२ ॥
-wordlist-
 
भाव (पुं),  विद्वस् (पुं),  युवराज (पुं),  कुमार (पुं),  भर्तृदारक (पुं)

--source--
 
विद्वान्सुधीः कविविचक्षणलब्धवर्णा ज्ञः प्राप्तरूपकृतिकृष्ट्यभिरूपधीराः ।
मेधाविकोविदविशारदसूरिदोषज्ञाः प्राज्ञपण्डितमनीषिबुधप्रबुद्धाः ॥ ३४१ ॥
व्यक्तो विपश्चित्संख्यावान्सन्प्रवीणे तु शिक्षितः ।
निष्णातो निपुणो दक्षः कर्महस्तमुखाः कृतात् ॥ ३४२ ॥
कुशलश्चतुरोऽभिज्ञविज्ञवैज्ञानिकाः पटुः ।
-wordlist-
 
विद्वस् (पुं),  सुधी (पुं),  कवि (पुं),  विचक्षण (पुं),  लब्धवर्ण (पुं),  ज्ञ (पुं),  प्राप्तरूप (पुं),  कृति (पुं),  कृष्टि (पुं),  अभिरूप (पुं),  धीर (पुं),  मेधाविन् (पुं),  कोविद (पुं),  विशारद (पुं),  सूरि (पुं),  दोषज्ञ (पुं),  प्राज्ञ (पुं),  पण्डित (पुं),  मनीषिन् (पुं),  बुध (पुं),  प्रबुद्ध (पुं),  व्यक्त (पुं),  विपश्चित् (पुं),  सङ्ख्यावत् (पुं),  सत् (पुं),  प्रवीण (पुं),  शिक्षित (पुं),  निष्णात (पुं),  निपुण (पुं),  दक्ष (पुं),  कृतकर्मन् (पुं),  कृतहस्त (पुं),  कृतमुख (पुं),  कुशल (पुं),  चतुर (पुं),  अभिज्ञ (पुं),  विज्ञ (पुं),  वैज्ञानिक (पुं),  पटु (पुं)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

भाव
भाव,  विद्वस्
भाव इत्युच्यते विद्वान् भावुको भगिनीपतिः ।
verse 1.1.1.99
page 0012

धीर
धीर,  धीमत्,  लब्धवर्ण,  विपश्चित्,  वृद्ध,  विद्वस्,  प्राप्तरूप,  अभिरूप,  सूरि,  प्राज्ञ,  पण्डित,  मनीषिन्,  ज्ञ,  दोषज्ञ,  कोविद,  प्रबुद्ध,  बुध,  सुधी,  कृती,  कृष्टि,  कवि,  व्यक्त,  विशारद,  विचक्षण,  मेधाविन्,  संख्यावत्,  मतिमत्
धीरो धीमान् लब्धवर्णो विपश्चिद्, 
वृद्धो विद्वान् प्राप्तरूपोऽभिरूपः ।
सूरिः प्राज्ञः पण्डितः सन्मनीषी, 
ज्ञो दोषज्ञः कोविदः स्यात्प्रबुद्धः ॥ ३३२ ॥
बुधः सुधीः कृती कृष्टिः कविर्व्यक्तो विशारदः ।
विचक्षणश्च मेधावी संख्यावान्मतिमान्मतः ॥ ३३३ ॥
verse 2.1.1.332
page 0040

नाममाला

Sanskrit

प्राज्ञ,  मेधाविन्,  विद्वस्,  अभिरूप,  विचक्षण,  पण्डित,  सूरि,  आचार्य,  वाग्मिन्,  नैयायिक
प्राज्ञमेधाविनौ विद्वानभिरूपो विचक्षणः ।
पण्डितः सूरिराचार्यो वाग्मी नैयायिकः स्मृतः ॥ १११ ॥
verse 0.1.1.111
page 0056

अमरकोशः

Sanskrit

Word:  विद्वान्
Root:  विद्वस्
Gender:  पुं
Number:  all
Meaning(s): 
⇒ sage
⇒ wise
⇒ seer
⇒ knowing
⇒ learned
⇒ wise man
⇒ skilled in
⇒ mindful of
⇒ intelligent
⇒ familiar with
⇒ understanding
⇒ one who knows
Shloka(s): 
1|7|12|1 ► भगिनीपतिरावुत्तो भावो विद्वानथावुकः। (नाट्यवर्गः)
2|7|5|1 ► विद्वान्विपश्चिद्दोषज्ञः सन्सुधीः कोविदो बुधः। (ब्रह्मवर्गः)
2|7|5|2 ► धीरो मनीषी ज्ञः प्राज्ञः संख्यावान्पण्डितः कविः॥ (ब्रह्मवर्गः)
2|7|6|1 ► धीमान्सूरिः कृती कृष्टिर्लब्धवर्णो विचक्षणः। (ब्रह्मवर्गः)
2|7|6|2 ► दूरदर्शी दीर्घदर्शी श्रोत्रियच्छान्दसौ समौ॥ (ब्रह्मवर्गः)
3|3|62|2 ► व्यक्तः प्राज्ञेऽपि दृष्टान्तावुभौ शास्त्रनिदर्शने॥ (नानार्थवर्गः)
3|3|95|2 ► प्रत्यग्राप्रतिभौ विद्वत्सुप्रगल्भौ विशारदौ॥ (नानार्थवर्गः)
3|3|100|2 ► बुधवृद्धौ पण्डितेऽपि स्कन्धः समुदयेऽपि च॥ (नानार्थवर्गः)
Synonym(s): 
➠ 1|7|12|1 ⇢ भावः (भाव) (पुं) ⇒ thing, spirit, manner, emotion, sentiment, intuition, prescience, attitude [mental]
➠ 2|7|5|1 ⇢ विद्वान् (विद्वस्) (पुं) ⇒ sage, wise, seer, knowing, learned, wise man, skilled in, mindful of, intelligent, familiar with, understanding, one who knows
➠ 2|7|5|1 ⇢ विपश्चित् (विपश्चित्) (पुं) ⇒ wise, learned, inspired, versed in or acquainted with
➠ 2|7|5|1 ⇢ दोषज्ञः (दोषज्ञ) (पुं) ⇒ wise, Pandit, prudent, teacher, physician, discerning man, knowing the faults of, knowing what is evil or to be avoided
➠ 2|7|5|1 ⇢ सन् (सत्) (पुं)
➠ 2|7|5|1 ⇢ सुधीः (सुधी) (पुं) ⇒ wise, pious, Pandit, clever, teacher, sensible, religious, wise or learned man, having a good understanding
➠ 2|7|5|1 ⇢ कोविदः (कोविद) (पुं) ⇒ versed, clever, learned, skilled, skilful, learned in, skilled in, experienced
➠ 2|7|5|1 ⇢ बुधः (बुध) (पुं) ⇒ god, dog, sage, wise, clever, Mercury, awaking, wise man, learned man, intelligent, Mercury [planet], author of rigveda, wise or learned man
➠ 2|7|5|2 ⇢ धीरः (धीर) (पुं) ⇒ low, sea, soft, wise, firm, bold, calm, dull, deep, grave, brave, ocean, strong, clever, gentle, steady, skilful, constant, resolute, composed, well-bred, energetic, versed in, steadfast, thoughtful, persistent, courageous, persevering, intelligent, perseverant, strong-minded, familiar with, self-possessed, well-conducted
➠ 2|7|5|2 ⇢ मनीषी (मनीषिन्) (पुं) ⇒ sage, wise, Pandit, devout, prudent, teacher, wise man, thoughtful, intelligent, learned Brahman, offering prayers or praises
➠ 2|7|5|2 ⇢ ज्ञः (ज्ञ) (पुं) ⇒ wise, knowing, intelligent, planet Mars, familiar with, thinking soul, having a soul, planet Mercury, having jJA as deity, wise and learned man
➠ 2|7|5|2 ⇢ प्राज्ञः (प्राज्ञ) (पुं) ⇒ wise, clever, wise man, learned man, intelligent, intellectual, wise or learned man, intelligence dependent on individuality, kind of parrot with red stripes on the neck and wings
➠ 2|7|5|2 ⇢ सङख्यावान् (सङ्ख्यावत्) (पुं) ⇒ numbered, intelligent, having number, discriminating, possessing reason or intellect
➠ 2|7|5|2 ⇢ पण्डितः (पण्डित) (पुं) ⇒ wise, Pandit, pundit, clever, shrewd, learned, incense, scholar, teacher, skilful in, earned man, learned man, philosopher, conversant with
➠ 2|7|5|2 ⇢ कविः (कवि) (पुं) ⇒ owl, sun, wise, sage, seer, poet, bard, singer, leader, prophet, prudent, cunning, skilful, knowing, thinker, wise man, sensible, intelligent, keeper or herd, enlightened [m], intelligent man, cunning fighter, gifted with insight, man of understanding, name of planet Venus, soul in the sAMkhya philosophy
➠ 2|7|6|1 ⇢ धीमान् (धीमत्) (पुं) ⇒ wise, learned, sensible, intelligent, bodhisattva
➠ 2|7|6|1 ⇢ सूरी (सूरिन्) (पुं)
➠ 2|7|6|1 ⇢ कृती (कृतिन्) (पुं) ⇒ good, pure, pious, expert, active, clever, knowing, learned, obeying, skilful, virtuous, satisfied, one who acts, doing what is enjoined, one who has attained an object or accomplished a purpose
➠ 2|7|6|1 ⇢ कृष्टिः (कृष्टि) (पुं)
➠ 2|7|6|1 ⇢ लब्धवर्णः (लब्धवर्ण) (पुं) ⇒ famous, renowned, lettered, learned in, one who has gained a knowledge of letters
➠ 2|7|6|1 ⇢ विचक्षणः (विचक्षण) (पुं) ⇒ wise, clever, bright, radiant, learned, visible, skillful, distinct, splendid, sagacious, proficient, experienced, perceptible, conspicuous, familiar with, clear-sighted, experienced or versed in
➠ 2|7|6|2 ⇢ दूरदर्शी (दूरदर्शिन्) (पुं) ⇒ seer, prudent, vulture, prophet, far-seeing, long-sighted
➠ 2|7|6|2 ⇢ दीर्घदर्शी (दीर्घदर्शिन्) (पुं)
➠ 3|3|62|2 ⇢ व्यक्तः (व्यक्त) (पुं) ⇒ hot, wise, heat, clear, vivid, evident, learned, evolved, adorned, visible, distinct, manifest, specific, developed, specified, beautiful, manifested, individual, learned man, embellished, intelligible, distinguished, initiated monk, manifested One, caused to appear, perceptible by the senses
➠ 3|3|62|2 ⇢  (व्यक्त) (स्त्री) ⇒ hot, wise, heat, clear, vivid, evident, learned, evolved, adorned, visible, distinct, manifest, specific, developed, specified, beautiful, manifested, individual, learned man, embellished, intelligible, distinguished, initiated monk, manifested One, caused to appear, perceptible by the senses
➠ 3|3|62|2 ⇢ व्यक्तम् (व्यक्त) (नपुं) ⇒ hot, wise, heat, clear, vivid, evident, learned, evolved, adorned, visible, distinct, manifest, specific, developed, specified, beautiful, manifested, individual, learned man, embellished, intelligible, distinguished, initiated monk, manifested One, caused to appear, perceptible by the senses
➠ 3|3|95|2 ⇢ विशारदः (विशारद) (पुं) ⇒ wise, bold, clever, famous, learned, impudent, celebrated, experienced, conversant with, beautifully autumnal, skilled or proficient in, of a clear or serene mind, lacking the gift of speech, Spanish cherry tree [Mimusops Elengi - Bot.]
➠ 3|3|95|2 ⇢  (विशारद) (स्त्री) ⇒ wise, bold, clever, famous, learned, impudent, celebrated, experienced, conversant with, beautifully autumnal, skilled or proficient in, of a clear or serene mind, lacking the gift of speech, Spanish cherry tree [Mimusops Elengi - Bot.]
➠ 3|3|95|2 ⇢ विशारदम् (विशारद) (नपुं) ⇒ wise, bold, clever, famous, learned, impudent, celebrated, experienced, conversant with, beautifully autumnal, skilled or proficient in, of a clear or serene mind, lacking the gift of speech, Spanish cherry tree [Mimusops Elengi - Bot.]
➠ 3|3|100|2 ⇢ वृद्धिः (वृद्धि) (पुं)
Related word(s): 
परा_अपरासंबन्धः ➡ नटः
जातिः ➡ मनुष्यः
    

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 विद्वस् त्रि०
  विद--क्वसु । १ प्राज्ञे स्त्रियां ङीप् सम्प्र० “विदुषीमूर्ध्वनि सा विभर्त्ति यान्” नैष० । २ पण्डिते पु०
 ३ आत्मज्ञानयुक्ते ।

Capeller

German

 विद्व॑स् (विद्र॑स्) achtsam,  merkend,  wissend, 
kundig,  gelehrt,  vertraut mit (Acc., 
Loc. o. —°). Comp. विद्रु॑ष्टर,  Superl.
विद्वत्तम.

Grassman

German

 vidvás siehe 2. vid.

Burnouf

French

 विद्वस् विद्वस् a. (विद्
 sfx. वस्) savant
 habile. -- S.
m.
  un savant.
विद्वत्कल्प a. peu savant.
विद्वद्देश्य a. peu savant.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.