विदर्भः (vidarbhaH)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
Apte Hindi
Hindiविदर्भः
- -
विदर्भ देश का राजा
विदर्भः
- -
सूखी या मरुभूमि
विदर्भः
- -
"वर्तमान वरार देश। प्राचीन काल में कुंतल के उतर स्थित यह एक बड़ा राज्य था जो कृष्णा के तट से लेकर लगभग नर्मदा के तट तक फैला हुआ था। विशालकाय होने के कारण इसका नाम महाराष्ट्र भी था, तु०बा०रा०१०/७४।कुण्डिनपुर जिसे विदर्भ भी कहते हैं इस देश की प्राचीन राजधानी थी।इसीको संभवतः आजकल बीदर कहते हैं।विदर्भ देश को वरदा नदी ने दो भागों में विभक्त कर दिया है, उतरी भाग की राजधानी अमरावती है, तथा दक्षिणी भाग की प्रतिष्ठान।"
Wordnet
Sanskrit विदर्भः
ऋषभस्य पुत्रः ।
"विदर्भस्य उल्लेखः भागवतपुराणे अस्ति"
विदर्भः
ज्यामघस्य पुत्रः ।
"विदर्भस्य उल्लेखः कोषे अस्ति"
विदर्भः
एकः पुरुषः ।
"हरिवंशे विदर्भस्य वर्णनम् अस्ति"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritविदर्भः, (विशिष्टा दर्भाः कुशा यत्र ।)कुण्डिननगरम् । इति हेमचन्द्रः ॥
स तु वङ्ग-देशस्य दक्षिणपश्चिमे वर्त्तते अधुना वडनाग-पुर इति ख्यातः ॥
* ॥
यथा, पूर्व्वनैवधे २सर्गः ।“स जयत्यरिसार्थसार्थकीकृतनामा किल भीम-भूपतिः ।यमवाप्य विदर्भभूः प्रभुं हसति द्यामपि शक्र-भर्त्तृकाम् ॥
”(यथा च रघुः । ५ । ६० ।“एको ययौ चैत्ररथप्रदेशान्सौराज्यरम्यानपरो विदर्भान् ॥
” * ॥
नृपविशेषः । स च ज्यामघात् शैव्यायांजातः । अस्य कुशक्रथलोमपादाः पुत्त्राः ।यथा, भागवते । ९ । २४ । १ ।“तस्यां विदर्भोऽजनयत् पुत्त्रौ नाम्ना कुशक्रथौ ।तृतीयं रोमपादञ्च विदर्भकुलनन्दनम् ॥
”अस्य नाम्नैव विदर्भनगरी समुत्पन्ना ॥
मुनि-विशेषः । यथा, हरिवंशे । १६६ । ८४ ।“द्वैपायनो विदर्भश्च जैमिनिर्माठरः कठः ॥
”)
Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.