वितर्दिका (vitardikA)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

Capeller Eng

English

 वितर्दि°का f.
  a kind of terrace.

Spoken Sanskrit

English

वितर्दिका 	-	 vitardikA 	-	 f.
  	-	  balcony
वितर्दिका 	-	 vitardikA 	-	 f.
  	-	  verandah
वितर्दिका 	-	 vitardikA 	-	 f.
  	-	  raised and covered piece of ground in the centre of a house or temple or in the middle of a court-yard

Monier Williams Cologne

English

 वि-तर्दि or वि-तर्दिका,  f.
  (said to be fr.
  √ तृद्) a raised and covered piece of ground in the centre of a house or temple or in the middle of a court-yard,  verandah,  balcony &c.
  ,  R.
 
 Rājat.
  (L.  also °तर्दी,  °तर्द्धी and °तर्द्धिका)

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Apte Hindi

Hindi

वितर्दिका
स्त्री*
  - वितर्दि + कन् + टाप्
आंगन में बना हुआ चौकोर चबूतरा

वितर्दिका
स्त्री*
  - -
"छज्जा,  बरामदा"

L R Vaidya

English

 vitardikA {% f. %} A quadrangular elevated seat in a courtyard.

Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch

German

 वितर्दिका Haravijaya 30,  87.

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  अलिन्दः,  वितर्दिका,  वितर्दिः,  तमङ्गः,  वेदिका
noun
 
गृहस्य भित्तेः बहिः आगतः सः भागः यः क्षुद्रस्तम्भश्रेण्या परिसृष्टः अस्ति।
 "ते सन्ध्यासमयस्य कषायं अलिन्दे एव पिबन्ति।"

Synonyms:
  अलिन्दः,  वितर्दिः,  वितर्दिका,  तमङ्ग,  वेदिका
noun
 
सभागृहस्य उपरितनः अट्टः यः प्रथम-अट्टस्य उपरि केवलं पृष्ठभागे वर्तते।
 "अलिन्दस्य चीटिका न प्राप्ता।"

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

वेदिका
वेदिका,  वितर्दिका
अजिरं प्राङ्गणं प्रोक्तं वेदिका च वितर्दिका ॥ २९९ ॥
verse 2.1.1.299
page 0036

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 वित(र्द्धि)र्द्दिका,  स्त्री,
   (वितर्द्दिरेव । स्वार्थे कन् ।)वेदिका । इति शब्दरत्नावली ॥
 (यथा,  राज-तरङ्गिण्याम् । ८ । २६८५ ।“क्षेमराजाभिधानेन डामरेशेन सोऽन्वितः ।शिलां वितर्द्दिकातुल्यामध्यास्त स्वप्रमध्यगाम् ॥
”)

कृदन्तरूपमाला

Sanskrit

1 {@“उ तृदिर् हिंसानादरयोः”@} 2 तर्दकः-र्दिका,  तर्दकः-र्दिका,  3 तितर्दिषकः-षिका- 4 तितृत्सकः-त्सिका,  5 तरीतृदकः-दिका
   तर्दिता-त्री,  तर्दयिता-त्री,  तितर्दिषिता-तितृत्सिता-त्री,  तरीतृदिता-त्री
   6 7 तृन्दन्-तृन्दती,  तर्दयन्-न्ती,  तितर्दिषन्-तितृत्सन्-न्ती
   -- 8 तर्दिष्यन्-तर्त्स्यन्-न्ती-ती,  तर्दयिष्यन्-न्ती-ती,  तितर्दिषिष्यन्-तितृत्सिष्यन्-न्ती-ती
   -- तृन्दानः,  तर्दयमानः,  तितर्दिषमाणः-तितृत्समानः,  तरीतृद्यमानः
   तर्दिष्यमाणः-तर्त्स्यमानः,  तितर्दिषिष्यमाणः-तितृत्सिष्यमाणः,  तरीतृदिष्यमाणः
   9 वितृत्-वितृद्-वितृदौ-वितृदः
   -- -- -- 10 तृण्णम्-तृण्णः-तृण्णवान्,  तर्दितः,  तितर्दिषितः-तितृत्सितः,  तरीतृदितः-तवान्
   11 वितृदः,  12 13 शात्रवतर्दी,  14 तर्दः,  तितर्दिषुः-तितृत्सुः,  तरीतृदः
   तर्दितव्यम्,  तर्दयितव्यम्,  तितर्दिषितव्यम्-तितृत्सितव्यम्,  तरीतृदितव्यम्
   तर्दनीयम्,  तर्दनीयम्,  तितर्दिषणीयम्-तितृत्सनीयम्,  तरीतृदनीयम्
   15 तृद्यम्,  तर्द्यम्,  तितर्दिष्यम्-तितृत्स्यम्,  तरीतृद्यम्
   ईषत्तर्दः-दुस्तर्दः-सुतर्दः
   -- -- 16 तृद्यमानः,  तर्द्यमानः,  तितर्दिष्यमाणः-तितृत्स्यमानः,  तरीतृद्यमानः
   तर्दः,  तर्दः,  तितर्दिषः-तितृत्सः,  तरीतृदः
   तर्दितुम्,  तर्दयितुम्,  तितर्दिषितुम् तितृत्सितुम्,  तरीतृदितुम्
   तृत्तिः,  17 वितर्दिका,  18 तर्दना,  तितर्दिषा-तितृत्सा,  तरीतृदा
   तर्दनम्,  तर्दनम्,  तितर्दिषणम्-तितृत्सनम्,  तरीतृदनम्
   19 तर्दित्वा-तृत्त्वा,  तर्दयित्वा,  तितर्दिषित्वा-तितृत्सित्वा,  तरीतृदित्वा
   वितृद्य,  वितर्द्य,  वितितर्दिष्य-वितितृत्स्य,  वितरीतृद्य
   20 दण्डोपतर्दं दण्डेनोपतर्दं वा गाः कालयति। 
 तर्दम् २,  तर्दित्वा २-तृत्त्वा २,  तर्दम् २,  तर्दयित्वा २,  तितर्दिषम् २-तितृत्सम् २,  तितर्दिषित्वा २-तितृत्सित्वा २,  तरीतृदम् २
   तरीतृदित्वा २।
प्रासङ्गिक्यः
 
 01 =>
  (७६७)
 02 =>
  (७-रुधादिः-१४४६। सक। सेट्। उभ।)
 03 =>
  [[५। ‘सेऽसिचि कृतचृतछृदतृदनृतः’ (७-२-५७) इति सादेरार्धधातुकस्य इड्विकल्पः। इट्पक्षे सर्वत्र एवं रूपं ज्ञेयम्।]]
 04 =>
  [[६। इडभावपक्षे,  ‘इको झल्’ (१-२-९) इति सनः कित्त्वादङ्गस्य न गुणः। ‘खरि च’ (८-४-५५) इति दकारस्य चर्त्वेन तकारः। एवम् इडभावपक्षे सर्वत्र ज्ञेयम्।]]
 05 =>
  [[७। यङन्ते ‘रीगृदुपधस्य च’ (७-४-९०) इति रीगागमः। एवं सर्वत्र ज्ञेयम्।]]
 06 =>
  [पृष्ठम्०६८३+ २३]
 07 =>
  [[१। शतरि,  ‘रुधादिभ्यः--’ (३-१-७८) इति श्नम् विकरणप्रत्ययः। तस्य मित्त्वेन अन्त्यादचः परो भवति। श्नमः शित्त्वेन सार्वधातुकत्वादङ्गस्य गुणो न। ‘श्नसोरल्लोपः’ (६-४-१११) इत्यकारलोपः। एवं तृन्दानः इत्यत्रापि प्रक्रिया ज्ञेया।]]
 08 =>
  [[२। ‘सेऽसिचि कृतचृतछृदतृदनृतः’ (७-२-५७) इति स्यप्रत्ययस्येड्विकल्पः। तेन रूपद्वयम्। इडभावपक्षे धातुदकारस्य चर्त्वेन तकारः।]]
 09 =>
  [[३। क्विपि चर्त्वविकल्पे रूपद्वयं ज्ञेयम्।]]
 10 =>
  [[४। धातोरस्योदित्त्वेन क्त्वायामिड्विकल्पनात्,  सादेरार्धधातुकस्येड्विकल्पनाद्वा,  निष्ठायाम्,  ‘यस्य विभाषा’ (७-२-१५) इति इण्णिषेधः। ‘रदाभ्यां निष्ठातो नः पूर्वस्य च दः’ (८-२-४२) इति निष्ठानत्वम्। पूर्वस्य नकारस्य ‘ऋवर्णान्नस्य--’ (वा। ८-४-१) इति णत्वम्। उत्तरस्य नकारस्य तु ‘ष्टुना ष्टुः’ (८-४-४१) इति ष्टुत्वेनेति ज्ञेयम्।]]
 11 =>
  [[५। ‘इगुपधज्ञाप्रीकिरः कः’ (३-१-१३५) इति कर्तरि कप्रत्ययः।]]
 12 =>
  [[आ। ‘पक्षिभिर्वितृदैर्यूनां शाखिभिः कुसुमोत्किरैः।’ भ। का। ६। ७७।]]
 13 =>
  [[६। ‘सुप्यजातौ णिनिस्ताच्छील्ये’ (३-२-७८) इति णिनिः।]]
 14 =>
  [[B। ‘सञ्छृण्णगात्रमथ शात्रवतर्दिनस्ते चाणूरमुष्टिकमुखा वसनान्यकृन्तन्।’ धा। का। ३। २।]]
 15 =>
  [[७। ‘ऋदुपधाच्चाकॢपिचृतेः’ (३-१-११०) इति क्यप्।]]
 16 =>
  [पृष्ठम्०६८४+ २३]
 17 =>
  [[१। ‘संज्ञायाम्’ (३-३-१०९) इति स्त्रियां भावादौ ण्वुल्। वितर्दिका = वेदिः।]]
 18 =>
  [[आ। ‘दुरीश्वरद्वारबहिर्वितर्दिकादुरासिकायै रचितोऽयमञ्जलिः।’ वैराग्यपञ्चके ३।]]
 19 =>
  [[२। ‘उदितो वा’ (७-२-५६) इति इड्विकल्पः। इट्पक्षे ‘न क्त्वा सेट्’ (१-२-१८) इति कित्त्वनिषेधात् गुणो भवति। इडभावपक्षे चर्त्वे रूपम्।]]
 20 =>
  [[३। ‘हिंसार्थानां च समानकर्मकाणाम्’ (३-४-४८) इति णमुल्। ‘तृतीयाप्रभृतीन्य- न्यतरस्याम्’ (२-२-२१) इति समासविकल्पः।]]

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.