| YouTube Channel

वितथ (vitatha)

 
शब्दसागरः
English
वितथ
mfn.
(-थः-था-थं) False, untrue, vain, futile.
E.
वि implying re-
verse, तथ्य true, अच्
aff.
, and the semivowel rejected
or वि be-
fore, तम् to desire, वथन्
aff.
, and rejected
also वितथ्य
f.
(-थ्या)
Capeller Eng
English
वितथ
a.
not so, false, in vain
abstr.
°ता
f.
Yates
English
वि-तथ (थः-था-थं)
a. False.
Spoken Sanskrit
English
वितथ vitatha
adj.
free from
वितथ vitatha
adj.
incorrect
वितथ vitatha
adj.
false
वितथ vitatha
adj.
unreal
वितथ vitatha
adj.
vain
वितथ vitatha
adj.
futile
वितथ vitatha
adj.
untrue
Wilson
English
वितथ
mfn.
(-थः-था-थं) False, untrue.
E.
वि implying reverse, तथ्य true, अच्
aff.
, and the semivowel
rejected
or वि before तम to desire, क्थन्
aff.
, and
rejected.
Apte
English
वितथ [vitatha],
a.
Untrue, false
आजन्मनो भवता वितथं किलो- क्तम्
Ve.*
3.13
5.41
R.*
9.8.
Vain, futile
as in वितथप्रयत्न
R.*
2.42.
Comp.
-मर्याद
a.
incorrect in behaviour.
Apte 1890
English
वितथ a. 1 Untrue, false
आजन्मनो भवता वितथं किलोक्तं Ve. 3. 13, 5. 41
R. 9. 8.
2 Vain, futile
as in वितथप्रयत्न R. 2. 42.
Monier Williams Cologne
English
वि—तथ a See
s.v.
वि-तथ b mf(आ)n. (fr. वि
+
तथा, not so) untrue, false, incorrect, unreal, vain, futile (instr. ‘falsely’
°थं-√ कृ, ‘to revoke, annul’),
Mn.
MBh.
&c.
free from (abl. ),
Āpast.
वि-तथ
m.
N.
of Bharad-vāja,
Hariv.
of a partic. class of domestic deities,
VarBṛS.
Hcat.
Monier Williams 1872
English
वितथ वि-तथ, अस्, आ, अम्, untrue, false,
incorrect, unreal, vain, futile
[cf. यथा-तथ।]
—वितथ-प्रयत्न, अस्, आ, अम्, one whose efforts
are futile, endeavouring in vain.
—वितथ-मर्याद,
अस्, आ, अम्, incorrect in behaviour.
—वितथी-कृत,
अस्, आ, अम्, rendered vain or futile.
Apte Hindi
Hindi
वितथ
वि* - वि + तन् + क्थन्
"झूठ, मिथ्या"
वितथ
वि* - -
"व्यर्थ, निरर्थक"
L R Vaidya
English
vitaTa {% a. (f. था) %} Untrue, false, vain, futile, वितथा परिहासकथास्वपि R.ix.7, M.viii.94.
Bopp
Latin
वितथ (BAH. e वि et तथा sic tanquam Substantivo, cf. य-
थातथम्, gr. 675.) falsus. A. 3. 12. in comp. cum priv.
Lanman
English
vitatha, a. false. [‘differing from the
so, vi + tathā, 1314a.]
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
मिथ्या, मृषा, वितथ, अनृत, असत्य, अतात्विक
adjective
यत् सत्यं नास्ति।
"निर्दोषी प्रमातुः मिथ्या वचनात् मृत्युदण्डं प्राप्तवान्।/ब्रह्म सत्यं जगत् मिथ्या।"
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
सत्यं सम्यक्समीचीनमृतं तथ्यं यथातथम् २६४
यथास्थितं सद्भूतेऽलीके तु वितथानृते
-wordlist-
सत्य (क्ली), सम्यञ्च् (क्ली), समीचीन (क्ली), अमृत (क्ली), तथ्य (क्ली), यथातथ (क्ली), यथास्थित (क्ली), सद्भूत (क्ली), अलीक (क्ली), वितथ (क्ली), अनृत (क्ली)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
अलीक
अलीक, वितथ, मिथ्या, मृषा, अनृत
अलीकं वितथं मिथ्या मृषा स्यादनृतं तथा १४४
verse 1.1.1.144
page 0018
नाममाला
Sanskrit
विफल, वितथ, वृथा
मृषालीकं मुधा मोघं विफलं वितथं वृथा
verse 0.1.1.186
page 0088
पुराणम्
English
वितथ / VITATHA. Another name of hermit dīrghatamas. This vitatha was the foster-son of bharata. (For further details see under bharata 1 and dīrghatamas).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
वितथं, त्रि, मिथ्या इत्यमरः
(यथा, मनुः ।८ ९४ ।“अवाक्शिरास्तमस्यन्धे किल्विषी नरकंव्रजेत् ।यः प्रश्नं वितथं ब्रूयात् पृष्टः सन् धर्म्मनिश्चये
”निष्फलः व्यर्थः यथा, भागवते २० ३५ ।“तस्यैवं वितथे वंशे तदर्थं यजतः सुतम् ।मरुत्सोमेन मरुतो भरद्बाजमुपाददुः
”पुं, भरद्बाजपुत्त्रः दौष्मन्तेर्भरतस्य पौत्त्रः ।यथा, हरिवंशे ३२ १८ -- १९ ।“ततोऽथ वितथो नाम भरद्बाजात् सुतोऽभवत् ।पौत्त्रेऽथ वितथे जाते भरतस्तु दिवं ययौ
वितथञ्चाभिषिच्याथ भरद्वाजो वनं ययौ
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
वितथ
त्रि०
वि + तन--क्थन् मिथ्याभूते पदार्थे अमरः स्वार्थेयत् वितथ्य तत्रैव
Capeller
German
वितथ unwahr, falsch (Abstr.
°ता
f.
)
unnütz,
vergeblich.
°थं कर् aufheben,
annullieren (j.).
Burnouf
French
वितथ वितथ a. (तथा) faux, controuvé.
Stchoupak
French
वि-तथ-
a. (qui n'est pas tel), faux, pas vrai, irréel
vain, inutile
m.
ép. de Bharadvāja
de son fils
-अं कृ- rendre inutile, annuler
-ई-कृ- id.
-तां गम्- devenir faux.
°प्रयत्न- a. dont les efforts sont vains.
°मर्याद- a. dont la conduite n'est pas correcte.
°वादिन्- ag. menteur.
वितथाभिनिवेश-
m.
penchant pour la fausseté.