| YouTube Channel

वितण्डा (vitaNDA)

 
Spoken Sanskrit
English
वितण्डा vitaNDA
f.
 trivial and frivolous objection
वितण्डा vitaNDA
f.
 perverse or frivolous argument
वितण्डा vitaNDA
f.
 captious objection
वितण्डा vitaNDA
f.
 ladle
वितण्डा vitaNDA
f.
 elephant ear taro plant [ Colocasia esculenta - Bot. ]
वितण्डा vitaNDA
f.
 fallacious controversy
वितण्डा vitaNDA
f.
 criticism
वितण्डा vitaNDA
f.
 spoon
Apte
English
वितण्डा [vitaṇḍā], 1 A captious objection, idle carping a frivolous or fallacious argument or controversy one of the sixteen padārthas or categories in Nyāya philosophy)
स (जल्पः) प्रतिपक्षस्थापनाहीनो वितण्डा Gaut. S.
Wrangling, captious criticism in general.
A spoon, ladle.
Benzoin.
The oleander plant.
Apte 1890
English
वितंडा 1 A captious objection, idle carping, a frivolous or fallacious argument or controversy (one of the sixteen padārthas or categories in Nyāya philosophy)
स (जल्पः) प्रतिपक्षस्थापनाहीनो वितंडा Gaut. S.
2 Wrangling, captious criticism in general.
3 A spoon, ladle.
4 Benzoin.
5 The oleander plant.
Monier Williams Cologne
English
वि-तण्डा
f.
 cavil, captious objection, fallacious controversy, perverse or frivolous argument (esp. in Nyāya, ‘idly carping at the arguments or assertions of another without attempting to prove the opposite side of the question’
cf.
IW.
 64),
Nyāyas.
 (-त्व
n.
 Sch.),
Sarvad.
MBh.
&c.
criticism,
W.
a ladle, spoon,
L.
Arum Colocasia,
L.
=
 करवीरी,
L.
=
 शिलाह्वय,
L.
Macdonell
English
वितण्डा vitaṇḍā,
f.
 captious argument.
Benfey
English
वितण्डा वितण्डा,
f.
1. Controversy.
2.
Criticism, Windischmann, Sancara, 96.
3. A ladle.
4. The name of two plants.
Apte Hindi
Hindi
वितण्डा
स्त्री*
 - वितंड + टाप्
"सदोष आक्षेप, निराधार छिद्रान्वेषण, ओछा तर्क, निरर्थक तर्कवितर्क"
वितण्डा
स्त्री*
 - -
"तूतू-मैंमैं, दोषपूर्ण आलोचना"
वितण्डा
स्त्री*
 - -
"चम्मच, स्रुवा"
वितण्डा
स्त्री*
 - -
"गुग्गुल, धूप"
L R Vaidya
English
vitaRqA {% f. %} 1. A spoon, a ladle
2. benzoin
3. a frivolous argument, a fallacious controversy.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 कचुः, कच्वी, कालकचुः, वनकचुः, वितण्डा
noun
कन्दविशेषः- यः शाकरूपेण खाद्यते।
"सीता कचूनां शाकं करोति।"
Synonyms:
 समीक्षा, वितण्डा
noun
कस्यापि विषयस्य अन्वेषणं कर्तुं तस्य विषयस्य सम्यक् ईक्षणम्।
"अस्मिन् वर्षे सर्वकारः साक्षरतायाः अभियानस्य समीक्षां करिष्यति।"
Synonyms:
 वितण्डा
noun
कमपि लघुतरं विषयम् अधिकृत्य कृतः वादः कलहः वा।
"भवता वितण्डां प्रसारयित्वा परस्परं कलहयितुं प्रवर्तिताः वयम्।"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
वितण्डा,
स्त्री,
 (वितण्ड्यते विहन्यते परपक्षो-ऽनयेति । वि + तण्ड + गुरोश्चेत्यः । टाप् ।)स्वपक्षास्थापना परपक्षव्युदासः । इत्यमर-भरतौ ॥
(यथा, महाभारते । २ । ३६ । ३ ।“एवमेतन्न चाप्येवमेवं चैतन्न चान्यथा ।प्रत्यूचुर्बहवस्तत्र वितण्डां वै परस्परम् ॥
”)कच्वीशाकः । शिलाह्वयः । करवीरी । इतिमेदिनी । डे, ३६ ॥
दर्व्वी । इति हारावली ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
वितण्डा स्त्री वि + तडि--भावे अ । स्वपक्षाव्यवस्थापनेन परप-क्षमात्रनिराकरणे कथाभेदे अमरः । २ कच्छीशाकेलाह्वये ४ करव्यां मेदि० ५ दर्व्यां हारा० ।वितण्डाकथालक्षगं गौ० सू० उक्तं यथा “स प्रतिपक्ष-स्यापनाहीनो वितण्डा” सू० “स जल्पो वितण्डाभवति किंविशेषणः । प्रतिपक्षस्यापनया हीनः ।यौ तौ समानाधिकरणौ विरुद्धौ धर्मौ पक्षप्रतिपक्षा-वित्युक्तौ तयोरेकतरं वैतण्डिको न स्थापयतीति पर-पक्षप्रतिषेधेनैव प्रवर्त्तत इति । अस्तु तर्हि प्रतिपक्ष-हीनो वितण्डा यद्वै खलु तत्परप्रतिषेधलक्षणं वाक्यंस वैतण्डिकस्य पक्षः न ह्यसौ साध्यं कञ्चिदर्थं प्रति-ज्ञाय स्थापयतीति तस्मात् यथान्यासमेवास्तु” वा० भा० ।वृत्तौ तु सूत्रमन्यथा व्याख्यातं यथा“क्रमप्राप्तां वितण्डां लक्षयति स इति । यद्यपि तच्छ-ब्देन जल्पो न परामर्ष्टुं शक्यते जल्पस्य स्थापना-द्वयवतः प्रतिपक्षस्थापनाहीनत्वस्य विरुद्धत्वात् तथापिस्थापनाद्वयवत्त्वं विहाय जल्पैकदेशः परामृश्यते प्रति-पक्षो द्वितीय पक्षः तथाच प्रतिपक्षस्थापनाहीना विजि-गीषुकथा वितण्डेति । न च स्वस्य स्थापनीयाभावात्कथमियं कथा प्रवर्त्ततामिति वाच्यम् परपक्षखण्डनेनजयस्यैवोद्देश्यत्वात् । परे तु परपक्षखण्डनेनैव स्वपक्ष-स्वार्थादेव सिद्धिस्तत्साधनाभावेऽपि न प्रवृत्त्यनुसपत्ति-रिति वदन्ति” ।
Stchoupak
French
वि-तण्डा-
f.
 chicane, argumentation futile (par laquelle on cherche
à battre l'adversaire sans réussir à démontrer la justesse de son propre
point de vue).