| YouTube Channel

विटप (viTapa)

 
शब्दसागरः
English
विटप mn. (-पः-पं)
1. The branch of a tree or creeper with its new
sprout or shoot.
2. A new shoot.
3. A branch.
4. Expansion,
spreading.
5. A clump, a cluster.
6. A bush.
7. The perinæum or
septum of the scrotum.
m.
(-पः) The keeper of pathics.
E.
विट a
branch, &c., and पा to cherish,
aff.
or विट् to sound, Unādi
aff.
अप, with the radical vowel unchanged.
Capeller Eng
English
विटप
m.
branch, twig, bush.
Yates
English
विटप (पः-पं) 1.
m.
n.
The branch
of a tree with its offshoot
ex-
pansion
a cluster
the perinæ-
um.
m.
A keeper of catamites.
Spoken Sanskrit
English
विटप - viTapa -
m.
- bough
विटप - viTapa -
m.
- sprout
विटप - viTapa -
m.
- keeper of catamites
विटप - viTapa -
m.
- young branch of a tree or creeper
विटप - viTapa -
m.
- spreading
विटप - viTapa -
m.
- expansion
विटप - viTapa -
m.
- twig
विटप - viTapa -
m.
- shrub
विटप - viTapa -
m.
- cluster
विटप - viTapa -
m.
- tuft
विटप - viTapa -
m.
- shoot
विटप - viTapa -
m.
- bush
विटप - viTapa -
m.
- thicket
विटप - viTapa -
m.
- perinaeum or the septum of the scrotum
विटप - viTapa -
m.
- branch
विटप viTapa
m.
keeper of catamites
Wilson
English
विटप
mn. (-पः-पं)
1 The branch of a tree with its new sprout or shoot.
2 A new shoot.
3 A branch.
4 Expansion, spreading.
5 A clump, a cluster.
6 The perinæum or septum of the scrotum.
m.
(-पः) The keeper of pathics.
E.
विट a branch, &c., and पा to cherish,
aff.
क, or विट to
sound, Uṇādi
aff.
अप, with the radical vowel unchanged.
Apte
English
विटपः [viṭapḥ], [विटं विस्तारं वा पाति पिबति पा˚ Tv.]
A branch, bough (of a creeper or tree). कोमलविटपानुकारिणौ बाहू
Ś.*
1.21, 31
यदनेन तरुर्न पातितः क्षपिता तद्विटपाश्रिता लता
R.*
8.47
Śi.*
4.48
Ku.*
6.41.
A bush.
A new shoot or sprout
व्रज विटपममुं ददस्व तस्यै
Śi.*
7.53.
A cluster, clump, thicket.
Extension.
The septum of the scrotum.
A creeper (लता)
यो विस्फुरद्भ्रूविटपेन भूमेर्भारं कृतान्तेन तिरश्चकार
Bhāg.*
3.2.18.
Apte 1890
English
विटपः [विटं विस्तारं वा पाति पिबति पा° Tv.] 1 A branch, bough (of a creeper or tree)
कोमलविटपानुकारिणौ बाहू Ś. 1. 21, 32
यदनेन तरुर्त पातितः क्षपिता तद्विटपाश्रिता लता R. 8. 47
Śi. 4. 48
Ku. 6. 41.
2 A bush.
3 A new shoot or sprout
Śi. 7. 53.
4 A cluster, clump, thicket.
5 Extension.
6 The septum of the scrotum.
Monier Williams Cologne
English
1. विट—प
m.
(for 2. See below) a keeper of catamites,
L.
2. विटप mn. (g. अर्धर्चादि
of doubtful derivation
accord.
to
Uṇ.
iii, 145
fr.
विट्
for 1. विट-प See under विट), the young branch of a tree or creeper, twig, sprout, shoot, bough,
MBh.
Kāv.
&c.
a bush, shrub, cluster, thicket, tuft, ib.
expansion, spreading,
L.
the perinaeum or the septum of the scrotum,
Suśr.
विटप
m.
N.
of a man g. शिवादि
=
विट or विटाधिप,
L.
Monier Williams 1872
English
2. विटप, अस्, अम्, m. n. (according to Uṇādi-s.
III. 145. fr. rt. विट् in the sense ‘to sound’), the
young branch of a tree or creeper
a new shoot or
sprout, branch (in general)
a bush
a clump, cluster,
thicket, tuft
spreading, expansion
the septum of the
scrotum.
—विटप-शस्, ind. in branches, in shoots.
Macdonell
English
विटप viṭapa,
m.
branch, bough, shoot
🞄bush, shrub.
Benfey
English
विटप विटप,
I.
m.
and
n.
1. The
branch of a tree with its new sprout.
2. A branch, Vikr. 59, 2
Bhāg. P. 4, 25,
18.
3. A new shoot, Hit. iv. d. 101.
4. A bush.
5. A bunch, a cluster, a
tuft.
6. A thicket, Pañc. 184, 21.
7.
Spreading, expansion.
8. The septum
of the scrotum.
II.
m.
, i. e. विट-प,
The keeper of catamites.
--
Comp.
नम्र-,
adj.
the branches of which
are bent down, Vikr. d. 27.
Apte Hindi
Hindi
विटपः
पुं*
- विटम् विस्तारम् वा पाति पिबति-पा +
"शाखा, (लता या वृक्ष की)टहनी"
विटपः
पुं*
- -
झाड़ी
विटपः
पुं*
- -
नया अंकुर या किसलय
विटपः
पुं*
- -
"गुल्म, झुण्ड, झुरमुट"
विटपः
पुं*
- -
विस्तार
विटपः
पुं*
- -
अंडकोष पटल
विटपः
पुं*
- विट+पा+क
"लता, बेल"
L R Vaidya
English
viwapa {% m.n. %} 1. The branch of a tree or creeper, क्षपिता तद्विटपाश्रिता लता R.viii.47, K.S.vi.41, Sis.iv.48, R.x.11
2. a bush
3. a cluster, a thicket
4. a septum of the scrotum.
Bopp
Latin
विटप m. n. surculus. H. 28. 10. UR. 19. 16. RITU-S. 1. 24.
Edgerton Buddhist Hybrid
English
viṭapa (m.
in Skt. branch, also foliage
Skt. °paka and °pin, —tree
cf. AMg. viḍava, defined vṛkṣa vistāra, tree-spread? Ratnach.), tree, in bodhi-viṭapa, = °druma etc.: °pāc cāletu kampetu (inf.) LV 〔283.21〕 (vs)
°pe upaviṣṭu (ppp.) guṇodadhiḥ 〔293.8〕 (vs).
Indian Epigraphical Glossary
English
viṭapa (IE 8-5), a bush
used in sa-jhāṭa-viṭapa
a branch.
Cf. Ep. Ind., Vol. V, p. 183.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
विटपं तु महाविज्यमन्तरा मुष्कवङ्क्षणम्
-wordlist-
विटप (क्ली), महाबीज्य (क्ली)
--source--
प्रकाण्डरहिते स्तम्बो विटपो गुल्म इत्यपि ११२०
-wordlist-
स्तम्ब (पुं), विटप (पुं), गुल्म (पुं)
--source--
विस्तारविटपौ तुल्यौ प्रसूनं कुसुमं सुमम् ११२४
पुष्पं सूनं सुमनसः प्रसवश्च मणीवकम्
-wordlist-
विस्तार (पुं), विटप (पुंक्ली), प्रसून (क्ली), कुसुम (क्ली), सुम (क्ली), पुष्प (पुंक्ली), सून (क्ली), सुमनस् (स्त्रीब), प्रसव (पुं), मणीवक (क्ली)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
विस्तार
विस्तार, विटप
विस्तारो विटपः प्रोक्त आरोहस्तु समुच्छ्रयः १८१
verse 2.1.1.181
page 0023
वीरुध्
वीरुध्, विटप
उलपस्तम्बगुल्माश्च वीरुधो विटपाः स्मृताः
verse 2.1.1.190
page 0024
वैजयन्तीकोषः
Sanskrit
Word: विटपः
Root: विटप
Gender: पुं
Number: all
अर्थः वृक्षविस्तारः
Meaning(s):
Expansion
Breadth of a tree
Shloka(s):
3|3|16|1 विस्तारो विटपः स्तम्ब उच्छ्रायस्तु समुन्नितः। (भूमिकाण्डः/वनाध्यायः)
Synonym(s):
3|3|16|1 विस्तारः (विस्तार) (पुं) Expansion
breadth of a tree वृक्षविस्तारः
3|3|16|1 विटपः (विटप) (पुं) Expansion
Breadth of a tree वृक्षविस्तारः
3|3|16|1 स्तम्बः (स्तम्ब) (पुं) Expansion
breadth of a tree वृक्षविस्तारः
Related word(s):
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
विटपः, पुं
क्ली,
(वेटति शब्दायते इति विट +“विटपपिष्टपविशिपोलपाः ।” उणा० १४५ ।इति कप्रत्ययेन निपातनात् साधुः ।) शाखा-पल्लवसमुदायः तत्पर्य्यायः विस्तारः ।इत्यमरः
स्तम्बः इति मेदिनी पे, २२
शाखा (यथा, रघुः १० ११ ।“बाहुभिर्विटपाकारैर्दिव्याभरणभूषितैः ।आविर्भूतमपां मध्ये पारिजातमिवापरम्
”)पल्लवः इति शब्दरत्नावली
(यथा, ऋतु-संहारे २४ ।“तरुविटपलताग्रालिङ्गनव्याकुलेनदिशि दिशि परिदग्धा भूमयः पावकेन
”)क्ली, मुष्कवङ्क्षणान्तरम् यथा, --“विटपन्तु महाबीज्यमन्तरामुष्कवङ्क्षणम्
”इति हेमचन्द्रः
(यथा, सुश्रुते ।“वङ्क्षणवृषणयोरन्तरे विटपं नाम तत्र षाण्ट्य-मल्पशुक्रता वा भवति
”)
विटपः,
पुं,
(विटान् पातीति पा + कः ।) विटा-धिपः पारदारिकश्रेष्ठः इति मेदिनी पे, २२
आदित्यपत्रः इति राजनिर्घण्टः
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
विटप पुंन० विटं विस्तारं वा पाति पिवति वा पा० शा-खायां, पल्लवविस्तारे अमरः स्तम्बे पह्ववे शब्दर०५ विटपालके तत्पायिनि मेदि० “पिवति पातिच यासकौ रहस्त्वाद् विट! विटपममुन्ददस्व तस्यै” माघः ।७ आदित्यपत्रे
पु०
राजनि० मुष्कवङ्क्षणान्तरस्थानेहेमच० विटाधिपे मेदि०
Capeller
German
विटप
m.
Ast, Ranke, Strauch.
Burnouf
French
विटप विटप
m.
n.
(विट्) rameau, branche,
bourgeon.
Expansion, développement.
Tas, monceau.
Périnée.
विटपिन्
m.
arbre.
Ficus indica, bot.
Stchoupak
French
विटप-
m.
nt. jeune branche, ramille, surgeon
-क-
m.
arbre
-शस् branche par branches
-इ- métrique pour -इन्- (dans
-ईनाम्)
-इन्- a. qui a des branches
m.
arbre.