| YouTube Channel

विजिर् (vijir)

 
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit
धातुः:
विज्
मूलधातुः:
विजिर्
धात्वर्थः:
पृथग्भावे
गणः:
जुहोत्यादिः
कर्मकत्वं:
सकर्मकः
इट्त्वं:
अनिट्
उपग्रहः:
परस्मैपदी
रूपम्:
वेवेक्ति
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“विजिर् पृथग्भावे”@} 2 ‘वेवेक्तीति पृथग्भावे विविक्ते भये पुनः।।’ 3 इति देवः।
“‘विचिर्-’ इति सभ्याः” इति क्षीरस्वामी।
वेजकः-जिका, वेजकः-जिका, विविक्षकः-क्षिका, वेविजकः-जिका
वेक्ता-त्री, वेजयिता-त्री, विविक्षिता-त्री, वेविजिता-त्री
इत्यादिकानि रूपाणि सर्वाण्यपि जौहोत्यादिकणिजिर् 4 धातुवत् बोध्यानि।
शतरि-वेविजत् 5 इति।
शानचि-सुवेविजानः 6।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
(१५९७)
02
=>
(३-जुहोत्यादिः-१०९४। सक। अनि। उभ।)
03
=>
(श्लो। ६१)
04
=>
(६७३)
05
=>
[[१। शतरि शपः ‘जुहोत्यादिभ्यः श्लुः’ (२-४-७५) इति श्लौ, तस्य ‘श्लौ’ (६-१-१०) इति द्वित्वे ‘निजां त्रयाणां गुणः श्लौ’ (७-४-७५) इत्यभ्यासस्य गुणे ‘नाभ्यस्ता- च्छतुः’ (७-१-७८) इति नुम्निषेधे रूपमेवम्। एवं वेविजानः इत्यत्रापि गुणो ज्ञेयः।]]
06
=>
[[B। ‘प्रणेनिजद्भिर्मतिमर्थतत्त्वं सुवेविजानैर्यदुभिः विष्णुः।’ धा। का। २-५५।]]