| YouTube Channel

विक्रान्त (vikrAnta)

 
शब्दसागरः
English
विक्रान्त
mfn.
(-न्तः-न्ता-न्तं)
1. Valiant, mighty.
2. Overcoming victorious.
m.
(-न्तः)
1. A hero, a warrior.
2. A lion.
n.
(-न्तं)
1. Valour.
2. A
step, a stride.
E.
वि before, क्रम् to go,
aff.
क्त, in an active sense.
Capeller Eng
English
वि॑क्रान्त
a.
bold, valiant
n.
= विक्रम॑.
Yates
English
वि-क्रान्त (न्तः) 1.
m.
A hero
a lion.
n.
Valour.
a. Valiant, victorious.
Spoken Sanskrit
English
विक्रान्त - vikrAnta -
adj.
- warlike
शूर - zUra -
adj.
- warlike
प्रधानोत्तम - pradhAnottama -
adj.
- warlike
प्रियरण - priyaraNa -
adj.
- warlike
रणप्रिय - raNapriya -
adj.
- warlike
रण्य - raNya -
adj.
- warlike
यौध - yaudha -
adj.
- warlike
युद्धसार - yuddhasAra -
adj.
- warlike
युद्धशालिन् - yuddhazAlin -
adj.
- warlike
युध्वन् - yudhvan -
adj.
- warlike
युयुधि - yuyudhi -
adj.
- warlike
वाजिन् - vAjin -
adj.
- warlike
समद्वन् - samadvan -
adj.
- warlike
सामरिक - sAmarika -
adj.
- warlike
साङ्ग्रामिक - sAGgrAmika -
adj.
- warlike
समितिशालिन् - samitizAlin -
adj.
- warlike
साम्पराय - sAmparAya -
adj.
- warlike
साम्परायिक - sAmparAyika -
adj.
- warlike
सांयुगीन - sAMyugIna -
adj.
- warlike
सुवीर - suvIra -
adj.
- warlike
वाजकृत्य - vAjakRtya -
n.
- warlike deed
वीररस - vIrarasa -
m.
- warlike feeling
रणाभियोग - raNAbhiyoga -
m.
- warlike encounter
योधीयस् - yodhIyas -
adj.
- more warlike or martial
युद्धशक्ति - yuddhazakti -
f.
- warlike vigour or prowess
हुल - hula -
m.
- particular kind of warlike implement
पश्चाद्द्वारिक - pazcAddvArika -
adj.
- favourable to a warlike expedition in the west
उत्थान - utthAna -
n.
- leaving off : starting on a warlike expedition
सर्वद्वारिक - sarvadvArika -
adj.
- favourable to a warlike expedition towards all regions
विक्रान्त vikrAnta
adj.
warlike
विक्रान्त vikrAnta
adj.
victorious
विक्रान्त vikrAnta
adj.
courageous
विक्रान्त vikrAnta
adj.
taking wide strides
विक्रान्त vikrAnta
adj.
bold
विक्रान्त vikrAnta
adj.
mighty
विक्रान्त vikrAnta
adj.
strong
विक्रान्त vikrAnta
adj.
stepped beyond
विक्रान्त vikrAnta
m.
lion
विक्रान्त vikrAnta
m.
passed over
विक्रान्त vikrAnta
m.
warrior
विक्रान्त vikrAnta
n.
manner of walking
विक्रान्त vikrAnta
n.
bold advance
विक्रान्त vikrAnta
n.
sham diamond
विक्रान्त vikrAnta
n.
kind of intoxicating drink
विक्रान्त vikrAnta
n.
stride
विक्रान्त vikrAnta
n.
gait
विक्रान्त vikrAnta
n.
might
विक्रान्त vikrAnta
n.
courage
विक्रान्त vikrAnta
n.
step
Wilson
English
विक्रान्त
mfn.
(-न्तः-न्ता-न्तं)
1 Valiant, mighty.
2 Overcoming, victorious.
m.
(-न्तः)
1 A hero, a warrior.
2 A lion.
n.
(-न्तं) Valour.
E.
वि before क्रम to go,
aff.
क्त, in an active sense.
Apte
English
विक्रान्त [vikrānta], p. p.
Stepped or passed beyond.
Powerful, heroic, valiant, chivalrous
युधामन्युश्च विक्रान्तः
Bg.*
1.6
Ki.*
16.2.
Victorious, overpowering (one's enemies).
न्तः A hero, warrior.
A lion.
N.
of a kind of संधि which leaves विसर्ग unchanged.
न्तम् A pace, stride
तद्विक्रान्तैर्विजितानीह त्रीणि
Mb.
* 13.158.2.
Heroism, valour, prowess.
The jewel called वैक्रान्त.
A kind of intoxicating drink.
Apte 1890
English
विक्रांत p. p. 1 Stepped or passed beyond.
2 Powerful, heroic, valiant, chivalrous.
3 Victorious, overpowering (one's enemies).
तः 1 A hero, warrior.
2 A lion.
तं 1 A pace, stride.
2 Heroism, valour, prowess.
3 The jewel called वैक्रात.
Monier Williams Cologne
English
वि॑-क्रान्त a
mfn.
stepped beyond, taking wide strides
&c.
courageous, bold, strong, mighty, victorious (with धनुषि, skilled in archery),
MBh.
वि॑-क्रान्त
m.
a warrior,
L.
a lion,
L.
‘passed over’,
N.
of a kind of Saṃdhi which leaves Visarga unchanged,
RPrāt.
N.
of a Prajā-pati,
VP.
of a son of Kuvalayāśva and Madālasā,
MārkP.
वि॑-क्रान्त
n.
a step, stride,
VS.
TBr.
manner of walking, gait,
MBh.
R.
bold advance, courage, might, ib.
a sham diamond,
L.
a kind of intoxicating drink,
L.
वि-क्रान्त b
&c.
See
p.
955, col. 3.
Monier Williams 1872
English
वि-क्रान्त, अस्, आ, अम्, stepped or passed beyond
valiant, mighty, victorious, overcoming
(अस्), m. a
hero, warrior
a lion
N. of a Prajā-pati
(अम्), n.
a step, stride
valour, prowess, military achievement
the jewel called वैक्रान्त.
—विक्रान्त-गति, इस्, m.
a man with a portly gait.
—विक्रान्त-भीम, N.
of a drama.
Macdonell
English
विक्रान्त ví-krānta, pp. (√ kram) valiant 🞄etc.
m.
(passed over), the Sandhi in which 🞄Visarga is left unchanged
n.
pace taken, 🞄step
gait
prowess, valour
(vi) -krānti,
f.
🞄all-pervading power (V.)
prowess, valour (C.).
Apte Hindi
Hindi
विक्रान्त
भू* क* कृ* - वि + क्रम् + क्त
"परे तक गया हुआ, डग रक्खे हुए"
विक्रान्त
भू* क* कृ* - वि + क्रम् + क्त
"शक्तिशाली, शूरवीर, बहादुर, पराक्रमी"
विक्रान्त
भू* क* कृ* - वि + क्रम् + क्त
"विजयी, (अपने शत्रुओं को) परास्त करने वाला"
विक्रान्तः
पुं*
- -
"शूरवीर, योद्धा"
विक्रान्तः
पुं*
- -
सिंह
विक्रान्तम्
नपुं*
- -
"पद, डग"
विक्रान्तम्
नपुं*
- -
घोड़े की सरपट चाल
विक्रान्तम्
नपुं*
- -
"शूरवीरता, बहादुरी, पराक्रम"
L R Vaidya
English
vikrAMta {% (I) a. (f. ता) %} 1. Stepped beyond
2. victorious, valiant.
vikrAMta {% (II) m. %} 1. A lion
2. a hero.
vikrAMta {% (III) n. %} 1. Valour, prowess
2. a step, a stride.
Bopp
Latin
विक्रान्त v. क्रम् praef. वि.
Abhyankara Grammar
English
विक्रान्त name given to a samdhi where the visarga remains intact although it can , optionally be changed into a sibilant consonant
e.g. यः ककुभ:, यः पञ्च, यो वः शिवतमो रसः। cf विक्रान्तसंधिस्तु प्राकृतेापधो वेदितव्यो यत्र विसर्गः श्रूयेत R.Pr.IV.11.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
शूरश्चारभटो वीरो विक्रान्तश्चाथ कातरः
दरिद्रश्चकितो भीतो भीरुभीरुकभीलुकाः ३६५
-wordlist-
शूर (पुं), आरभट (पुं), वीर (पुं), विक्रान्त (पुं), कातर (पुं), दरिद्र (पुं), चकित (पुं), भीत (पुं), भीरु (पुं), भीरुक (पुं), भीलुक (पुं)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
शूर
शूर, वीर, विक्रान्त, भट, आरभट
शूरो वीरश्च विक्रान्तो भटश्चारभटो भवेत्
verse 2.1.1.354
page 0042
पुराणम्
English
विक्रान्त / VIKRĀNTA. A King who was the father of sudhṛti and the son of King dama. It is mentioned in vāyu purāṇa, Chapter 86, that vikrānta was an ideal King who loved and cared for his subjects.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
विक्रान्तं,
क्ली,
(वि + क्रम + क्तः ।) वैक्रान्त-मणिः इति राजनिर्घण्टः
(त्रिविक्रमाव-तारस्य विष्णोर्द्वितीयपादक्षेपेण अन्तरिक्षंविक्रान्तमिति ख्यातम् तथा वाजसनेय-संहितायाम् १० १९ ।“विष्णोर्विक्रमणमसि विष्णोर्विक्रान्तमसि ।विष्णोः क्रान्तमसि ।”“हे द्वितीयप्रक्रम त्वं विष्णोर्विक्रान्तं द्वितीय-पादप्रक्षेपेण जितमन्तरिक्षमसि ।” “इमे वैलोका विष्णोर्विक्रमणं विष्णोर्विक्रान्तं विष्णोःक्रान्तमिति श्रुतेः ।” इति तद्भाष्ये महीधरः
)
विक्रान्तः,
पुं,
(वि + क्रम + क्तः ।) शूरः इत्य-मरः
(वाच्यलिङ्गेऽपि दृश्यते यथा, मुद्रा-राक्षसे ।“विक्रान्तैर्नयशालिभिः सुसचिवैः श्रीर्व्वक्र-नासादिभिः
”)सिंहः इति राजनिर्घण्टः
(मदालसागर्भ-जात-ऋतध्वजपुत्त्रः यथा, मार्कण्डेये २५ ।“मदालसायाः सञ्जज्ञे पुत्त्रः प्रथमजस्ततः ।तस्य चक्रे पिता नाम विक्रान्त इति धीमतः
”हिरण्याक्षपुत्त्रविशेषः यथा, हरिवंशे ।७८ -- ७९ ।“हिरण्याक्षसुताः पञ्च विद्वांसः सुमहाबलाः ।झर्झरः शकुनिश्चैव भूतसन्तापनस्तथा ।महानाभश्च विक्रान्तः कालनाभस्तथैव
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
विक्रान्त
पु०
वि + क्रम--क्त सिंहे राजनि० शूरे अमरः भावे क्त विक्रमे
Capeller
German
विक्रान्त (s. क्रम्)
n.
= विक्रम.