| YouTube Channel

विः (viH)

 
Apte
English
विः [viḥ],
m.
 ,
f.
 [वे-डित्
Uṇ.*
 4.145]
A bird
विकुल- (= पक्षिकुल) माकुलमायत-लीनताम् Rām. ch.4.43
आपततो विरलं (विः
+
 अलम्) घनतो$यात्
ibid.
 4.97.
A horse.
A goer.
A rein.
An epithet of the Soma.
A sacrificer (mostly
Ved.
 in the last four senses).Comp. -राज् king of birds, eagle
अथ तार्क्ष्यसुतो ज्ञात्वा विराट्प्रभुचिकीर्षितम्
Bhāg.*
 8.21.26. -व
a.
 riding on a bird
Śi.*
 19.86.
Apte 1890
English
विः m., f. 1 A bird.
2 A horse.
3 A goer.
4 A rein.
5 An epithet of the Soma.
6 A sacrificer (mostly Ved. in the last four senses).
Apte Hindi
Hindi
विः
पुं*
 - "वा + इण्, स च डित्"
पक्षी
विः
पुं*
 - -
घोड़ा
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 खगः, विहगः, पक्षी, पक्षिणी, विहङ्गः, विहङ्गमः, पतगः, पत्री, पतत्री, विहायाः, गरुत्मान्, नीडजः, नीडोद्भवः, द्विजः, अण्डजः, नगौकाः, पक्षवाहनः, शकुनिः, शकुनः, विकिरः, विष्किरः, वाजी, पतन्, शकुन्तः, नभसङ्गमः, पत्ररथः, विः, पित्सन्
noun
यस्य पक्षौ चञ्चुः विद्यते तथा च यः अण्डकोषात् जायते।
"तडागे नैके चित्राः खगाः सन्ति।"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
विः,
पुं,
स्त्री,
 (वाति गच्छतीति । वा + “वाते-र्डिच्च ।” उणा० ४ । १३३ । इति इण् । स चडित् ।) पक्षी । इत्यमरः ॥
(यथा, साहित्य-दर्पणे १० परिच्छेदे ।“के यूयं स्थल एव सम्प्रति वयं प्रश्नो विशेषा-श्रयः ।किं ब्रूते विहगः स वा फणिपतिर्यत्रास्ति सुप्तोहरिः ॥
”)