वाह्य (vAhya)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

Capeller Eng

English

 वाह्य a.
  what is carried,  drawn,  ridden,  borne on (—°). n.
 
beast for draught or riding,  vehicle i.g.
  

Yates

English

 वाह्य (ह्यः-ह्या-ह्यं) 1.
n.
  A carriage.
m.
  Beast of burden. 
a. That
may be borne
 outward.

Spoken Sanskrit

English

 
   वाह्य  vAhya  adj.
   to be drawn or driven or ridden or borne  
   वाह्य  vAhya  adj.
   portable   
   वाह्य  vAhya  n.
   ox  
   वाह्य  vAhya  n.
   horse   
   वाह्य  vAhya  n.
   any vehicle or beast of burden     
            

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Wilson

English

 वाह्य
mfn.
   (-ह्यः-ह्या-ह्यं)
1 To be carried or borne.
2 Outer,  external.
n.
  (-ह्यं) A carriage,  a vehicle.
m.
  (-ह्यः) A
beast of burthen,  an ox,  a horse,  &c.
E.
  वह to bear,  aff.
   ण्यत्,  or वहिर् external,  यञ् aff.
  : see
वाह्य.

Apte

English

वाह्य [vāhya],  1 See बाह्य.

a.
  Dwawn,  driven,  conveyed
 Mb.
 *  12.193.21. -ह्यः A beast of burden,  an ox &c.
 -ह्यम् A carriage.

Apte 1890

English

 वाह्य See वाह्य. 
ह्यः A beast of burden,  an ox &c. 
ह्यं A carriage. 

Monier Williams Cologne

English

 वाह्य mfn.
   (cf.   बाह्य) to be (or being) drawn or driven or ridden or borne (‘by or on’ comp. ),  Hariv.
 
 Pañcat.
 
 BhP.

 वाह्य n.
  any vehicle or beast of burden,  an ox,  horse &c.
  ,  Mn.
  
 MBh.
   &c.
  

Monier Williams 1872

English

 1. वाह्य,  अस्,  आ,  अम्,  to be carried or borne
 (अम्), 
n. a carriage,  vehicle
 (अस्),  m. any beast of burden, 
an ox,  horse,  &c.

 वाह्य 2. वाह्य,  अस्,  आ,  अम् (fr. वहिस्,  q. v.
in the Veda usually written बाह्य,  q. v.),  being out-
side,  situated without (a city &c.),  outer,  external, 
exterior (often at the end of a comp.
 cf. धर्म-
व्°,  नगर-व्°,  वेद-व्°)
 not belonging to the
family or the country,  strange,  foreign
 expelled
from caste or from society,  an outcast,  one of a low
tribe
 (अस्),  m. a foreigner
 a proper N.
 (आस्),  m.
pl.,  N. of the descendants of Vāhya
 of a people
(आ),  f.,  scil. त्वच्,  the outer bark of a tree
 (अम्, 
एन,  ए),  ind. outside,  on the outside of,  without
(आत्),  ind. from without.
—वाह्य-कक्ष,  अस्,  m.
the outer side (of a house).
—वाह्य-करण,  अम्, 
n. an external organ of sense.
—वाह्य-कर्ण,  अस्, 
m.,  N. of a Nāga.
—वाह्य-कुण्ड,  अस्,  m.,  N. of
Nāga.
—वाह्य-तद्धित,  अस्,  m. (in grammar) an
external Taddhita affix.
—वाह्य-तर,  अस्,  आ,  अम्, 
more external or foreign,  of a lower caste,  a lower
outcast (Manu X. 30).
—वाह्य-तस्,  ind. externally, 
out-of-doors,  &c.
 out of,  outside of (with gen. or abl.).
—वाह्य-ता,  f. or वाह्य-त्व,  अम्,  n. the state of being
outside,  exclusion,  deviation from.
—वाह्यतो-नर, 
आस्,  m. pl. ‘external men, ’ N. of a people.
—वाह्य-
द्रुति,  इस्,  f. ‘external solution, ’ a process in the
preparation of quicksilver.
—वाह्य-प्रयत्न,  अस्, 
m. (in grammar) the external effort in the production
of articulate sounds.
—वाह्य-रत,  अम्,  n. ‘external
coition, ’ (probably) the gratification of the sexual
impulse externally to the vulva.
—वाह्य-वस्तु,  उ, 
n. external wealth or riches.
—वाह्य-वासिन्,  ई,  इनी, 
इ,  dwelling outside the village or town (said of Caṇ-
ḍālas).
—वाह्य-सम्भोग,  अस्,  m. external coi-
tion
 [cf. वाह्य-रत।]
—वाह्यान्तर् (°य-अन्°), 
ind. outside and inside,  externally and internally.
—वाह्यायाम (°य-आय्°),  अस्,  m. a particular disease
of the nerves.
—वाह्यालय (°य-आल्°),  अस्,  m. ‘ex-
ternal abode, ’ the abode of outcasts,  i. e. the country
of the Vāhīkas.
—वाह्येन्द्रिय (°य-इन्°),  अम्,  n.
an outer organ of sense.

Macdonell

English

 वाह्य vāh-ya,  fp. drawn,  driven
 ridden
 🞄borne by or on (—°)
 n.
  animal for draught 🞄or riding
 vehicle,  conveyance: -ālī,  f.
  🞄riding course: -bhū,  f.
  id..

Benfey

English

 वाह्य वाह्य,  i. e. वहिस् + य,  adj.
 
 1.
Outer,  external,  Vikr. 72,  5 (स-वाह्य
-अन्तर्-आत्मन्,  Body and soul,  the whole
being)
 Pañc. 60,  7 (तव व्यवसाय
-वाह्यं कुतस् तेषां मांसादनम्, 
How will they be able to feed on flesh
except by thy exertion?).
 2. Foreign, 
a foreigner,  Pañc. i. d. 293.
 3. An
outcaste,  one of a low tribe,  Man.  10, 
28
 30.
 4. Abl. यात्,  From without, 
Pañc. 193,  14. Cf.  वह्।
 -- Comp.
 
अ-, 
adj.
  inward,  Ragh. 14,  50.
लोक-,  m.
 
an outcaste.

Apte Hindi

Hindi

वाह्य
वि*  - "वहिर्भवः-ष्यञ्,  टिलोपः"
"बाहर का,  बाहर की ओर का,  बाहरी,  बहिर्देश,  बाहर स्थित"

वाह्य
वि* - -
"विदेशी,  अपरिचित"

वाह्य
वि* - -
"बहिष्कृत,  कटघरे से बाहर"

वाह्य
वि* - -
"समाज से बहिष्कृत,  जातिबहिष्कृत"

वाह्यः
पुं*
  - -
अपरिचित

वाह्यम्
अव्य* - -
"बाहर,  बाहर की ओर,  बाहरी ढंस से"

L R Vaidya

English

 vAhya {% a. %} the same as बाह्य q.v.

Bopp

Latin

 वाह्य (form. anom. a वहिस् extra suff. य) externus. BH.
5. 21. 87. DR. 7. 18.

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  वाह्य,  सुवहनीय
adjective
 
यद् एकस्मात् स्थानात् अन्यं स्थानं प्रति सहजतया नेतुं शक्यते।
 "उत्सवे वाह्यानां शौचालयानां व्यवस्था आसीत्।"

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
यानं युग्यं पत्त्रं वाह्यं वह्यं वाहनधोरणे ॥ ७५९ ॥
-wordlist-
 
यान (क्ली),  युग्य (क्ली),  पत्र (पुंक्ली),  वाह्य (क्ली),  वह्य (क्ली),  वाहन (क्ली),  धोरण (क्ली)

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 वाह्यं,  क्ली,
   (वाह्यते चाल्यते इति वाहि + ण्यत् ।)यानम् । यथा,  हेमचन्द्रे ।“यानं युग्यं पत्रं वाह्यं वह्यं वाहनधोरणे ॥
”

 वाह्यः,  त्रि,  (वह + ण्यत् ।) वहनीयः । (यथा, रघुः । ६ । १० ।“मनुष्यवाह्यं चतुरस्रयान-मध्यास्य कन्या परिवारशोभि ।विवेश मञ्चान्तरराजमार्गंपतिंवरा कॢप्तविवाहवेशा ॥
”वहिस् + ष्यञ् ।) वहिः । वाहिर इति भाषा ।यथा,  स्मृतिः ।“अपवित्रः पवित्रो वा सर्व्वावस्थां गतोऽपि वा ।यः स्मरेत् पुण्डरीकाक्षं स वाह्याभ्यन्तरः शुचिः ॥
”

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 वाह्य न०
  वाहं चालनमर्हति यत्,  वह--ण्यद्वा । १ अश्वादौयाने हेमच० । वहिर्मवः ष्यञ् दिलोपः । २ वहिर्भवेत्रि०  । ३ एतत्परत्वे ओष्ठ्यादित्वमित्यन्ये ।

Capeller

German

 वाह्य gefahren,  gezogen,  geritten werdend.
n.
  Zugtier,  Gefährt
 Abstr.
°त्व n.
 

Burnouf

French

 वाह्य वाह्य (pf.  ps. du c. de वह्) qui doit être
porté,  etc. -- S. m.
  bête de somme ou de trait. -- S. n.
  véhicule.

 वाह्य वाह्य a. (वहिस्) extérieur,  du dehors.
वाह्यतस् adv. au dehors.
वाह्यस्पर्श m.
  contact extérieur.

Stchoupak

French

 वाह्य-
 a. v. à transporter,  à traîner,  etc. 
 qui sert de monture 
nt. animal de trait,  véhicule.
°वाह्याश्व- m.
  n.
  d'un homme.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.