वाह (vAha)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 वाह m.
  (-हः)
	 1. A horse.
	 2. A measure of capacity containing ten
Kumbhas,  or nearly equal to the weight of an English wey or a
ton in freight.
	 3. A bull.
	 4. Air,  wind.
	 5. The arm. 
	 6. A buffalo.
	 7.
A vehicle,  a carriage or conveyance of any kind.
	 8. A bearer,  a
porter,  a carrier of burthens,  &c.
	 9. Carrying,  bearing.
 E.
  वह् to
bear,  aff.
   घञ् ।

Capeller Eng

English

 वाह॑ a.
  carrying,  drawing,  flowing (—°)
 m.
  beast for
draught,  horse,  bull etc.,  waggon or any vehicle
 adj.  —° riding or
going in.  n.
  drawing,  driving,  riding,  carrying,  bearing,  flowing. 

Yates

English

 वाह (ङ ऋ) वाहते 1.
d. To endeavour.

 वाह (हः) 1.
m.
  A horse
 a weight
 a
ton
 a bull
 buffalo
 wind
 arm
vehicle
 a bearer.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

 
   वाह  vAha  adj.
   bearing  
   वाह  vAha  adj.
   carrying   
   वाह  vAha  adj.
   drawing  
   वाह  vAha  adj.
   undergoing   
   वाह  vAha  adj.
   conveying  
   वाह  vAha  adj.
   flowing   
   वाह  vAha  m.
   carrier of burdens  
   वाह  vAha  m.
   air   
   वाह  vAha  m.
   draught-animal  
   वाह  vAha  m.
   porter   
   वाह  vAha  m.
   measure of capacity  
   वाह  vAha  m.
   any vehicle   
   वाह  vAha  m.
   bull  
   वाह  vAha  m.
   riding   
   वाह  vAha  m.
   conveyance  
   वाह  vAha  m.
   arm   
   वाह  vAha  m.
   driving  
   वाह  vAha  m.
   car   
   वाह  vAha  m.
   ass  
   वाह  vAha  m.
   figurative name of the veda   
   वाह  vAha  m.
   carriage  
   वाह  vAha  m.
   act of drawing   
   वाह  vAha  m.
   wind  
   वाह  vAha  m.
   current   
   वाह  vAha  m.
   bearer  
   वाह  vAha  m.
   horse   
   पत्र वाह  patra vAha  m.
   letter carrier  
   संवाहन-वाह  saMvAhana-vAha  m.
   conduction current  [ Elec. ]     
            

Wilson

English

 वाह(ऋ)वाहृ r. 1st cl. (वाहते) To endeavour: the root is preferably
read वाहृ.

 वाह
m.
  (-हः)
1 A horse.
2 A measure of capacity containing ten Kumbhas,  or nearly equal to the
weight of an English wey or a ton in freight.
3 A bull.
4 Air,  wind.
5 The arm. 
6 A buffalo.
7 A vehicle,  a carriage or conveyance of any kind.
8 A bearer,  a porter,  a carrier of burthens,  &c.
E.
  वह to bear,  aff.
   घञ्.

Apte

English

वाह [vāha],  a.
  [वह्-घञ्] Bearing,  carrying &c.
  (at the end of comp.
 )
 as in अम्बुवाह,  तोयवाह &c.
 

हः Carrying,  bearing.

A porter.

A draught-animal,  a beast of burden. 

A horse
 अभ्यभूयत वाहानां चरतां गात्रशिञ्जितैः R.*
  4.56
5.73
14.52.

A bull
 शतं वाहसहस्राणां तण्डुलानां वपुष्मताम् Rām.*
  7.91.19
 खे खेलगामी तमुवाह वाहः Ku.*
  7.49.

A buffalo.

A carriage,  conveyance in general.

The arm. 

Air,  wind. 

Obtainment (प्रापण)
 बहुकारं च सस्यानां वाह्ये वाहो गंवां तथा Mb.
 *  12.193.21.

A measure equal to ten Kumbhas or four Bhāras
 वाहो भारचतुष्टयम्. Comp.
   -द्विषत् m.
  a buffalo. -वारः a horse-rider
 बहूनां वाहवाराणां व्यूहाभ्य- न्तरवर्तिनम् Śiva B.29.17. -रिपुः a buffalo. -वारणः Bos Gavaeus. -वाहः riding
 चलन्नलङ्कृत्य महारयं हयं स्ववाह- वाहोचितवेषपेशलः N.*
  1.66. -श्रेष्ठः a horse.

Apte 1890

English

 वाह a. [वह्-घञ्] Bearing,  carrying &c. (at the end of comp.)
 as in अंबुवाह,  तोयवाह &c. 
हः 1 Carrying,  bearing. 
2 A porter. 
3 A draught-animal,  a beast of burden. 
4 A horse
 R. 4. 56,  5. 73,  14. 52. 
5 A bull
 Ku. 7. 49. 
6 A buffalo. 
7 A carriage,  conveyance in general. 
8 The arm. 
9 Air,  wind. 
10 A measure equal to ten Kumbhas or four Bhāras
 वाहो भारचतुष्टयं. 
Comp. 
द्विषत् m. a buffalo. 
श्रेष्ठः a horse. 

Monier Williams Cologne

English

 वाह mf(आ)n.  (ifc. ) bearing,  drawing,  conveying,  carrying,  Kathās.
 
 BhP.

 flowing,  BhP.
  

 undergoing,  MBh.
  

 वाह m.
  the act of drawing &c.
  ,  MBh.
  
 Hit.
 

 riding,  driving,  ŚārṅgP.
  

 flowing,  current,  Kathās.
 

 a draught-animal,  horse,  bull,  ass,  RV.
   &c.
   &c.
  

 any vehicle,  carriage,  conveyance,  car (ifc.  =
  having anything as a vehicle,  riding or driving on or in),  ŚvetUp.
   
 MBh.
  
 Kāv.
  &c.
  

 a bearer,  porter,  carrier of burdens &c.
  ,  W.
 

 air,  wind,  L.
 

 a measure of capacity (containing 10 Kumbhas or 2 Prasthas),  L.
 

 the arm,  W.
 

 a figurative N.
  of the Veda,  Kuval.
 

Monier Williams 1872

English

 वाह,  अस्,  आ,  अम्,  bearing,  carrying,  (अति-भार-
वाह,  carrying too heavy burdens)
 (अस्),  m. bear-
ing,  carrying,  drawing
 a bearer,  porter,  carrier of
burdens,  &c.
 any animal used for draught,  a beast
of burden
 a horse
 a buffalo
 a bull
 any vehicle, 
carriage,  conveyance,  car
 the arm
 air,  wind
 a
measure of capacity containing ten Kumbhas (nearly
equal to the weight of an English wey).
—वाह-
द्विषत्,  अन्,  m. a buffalo (said to be so called as
‘hostile to the horse’).
—वाह-भ्रंश्,  -भ्रट्,  ट्,  ट्
(or वाह-भ्रंस्,  -भ्रत्,  त्,  त्),  falling from a vehi-
cle,  &c.
—वाह-श्रेष्ठ,  अस्,  m. ‘best of draught-
animals, ’ a horse.

Macdonell

English

 वाह vāh-á,  a.
  (—°) drawing,  conveying
 🞄carrying,  flowing (river)
 m.
  draught animal
 🞄horse
 bull
 vehicle,  carriage: —° a.
  🞄having — as oneʼs vehicle,  riding on or in
 n.
  🞄drawing
 riding,  driving
 bearing,  carrying
 🞄current [√ vah].

Benfey

English

 वाह वाह,  i. e. वह् + अ,  m.
 
 1. Carry-
ing,  Hit. 81,  12 (
अति-भार-,  carrying
too heavy burthens).
 2. A vehicle,  a
conveyance of any kind,  a car,  Arj. 1,  1.
 3. A horse,  Arj. 4,  12.
 4. A carrier
of burthens.
 5. The arm. 
 6. A bull.
 7. A buffalo.
 8. Air,  wind.
 9. A
measure of capacity,  nearly equal to a
ton in freight.
 -- Comp.
 
अम्बु-,  m.
  a
cloud,  Daśak. in Chr. 201,  15.
गन्ध-, 
m.
  the wind,  Gīt. 1,  35.
जल-, 
 I. adj.
 
carrying water,  MBh. 2,  301.
 II. m.
  a
cloud.
पुरुष-,  m.
  Garuḍa,  the
vehicle of Viṣṇu,  Bhāg. P. 5,  24,  29.
भार-,  m.
  a porter. मरुद्वाह,  i. e.
मरुत्-,  m.
  smoke. राजवाह,  i. e. रा-
जन्-,  m.
  a horse.
वायु-,  m.
  smoke.
वारि-,  m.
  a cloud.
शुक-,  m.
  Kāma.
साधु-,  m.
  a well-trained horse. सार्-
थ-,  m.
  1. the leader of a caravan, 
Pañc. 9,  1. 2. a great merchant, 
Mṛcch. 2,  3. 3. a merchant. स्कन्-
ध-,  m.
  an ox of burthen. 
हव्य-,  m.
 
fire. हस्तिवाह,  i. e.
हस्तिन्-,  m.
  a goad.

Apte Hindi

Hindi

वाह
वि* - वह् + घञ्
"धारण करने वाला,  ले जाने वाला "

वाहः
पुं*
  - -
"ले जाना,  धारण करना"

वाहः
पुं*
  - -
कुली

वाहः
पुं*
  - -
"खींचने वाला जानवर,  वोझा ढोने वाला जानवर"

वाहः
पुं*
  - -
घोड़ा

वाहः
पुं*
  - -
साँड

वाहः
पुं*
  - -
भैंसा

वाहः
पुं*
  - -
"गाड़ी,  यान"

वाहः
पुं*
  - -
भुजा

वाहः
पुं*
  - -
वायु हवा

वाहः
पुं*
  - -
एक मापविशेष जो दस कुंभ या चार भार के तुल्य होती हैं

वाहः
पुं*
  - वह्+घञ्
ले जाने वाला

वाहः
पुं*
  - वह्+घञ्
कुली

वाहः
पुं*
  - वह्+घञ्
भारवाहक

वाहः
पुं*
  - वह्+घञ्
घोड़ा

वाहः
पुं*
  - वह्+घञ्
बैल

वाहः
पुं*
  - वह्+घञ्
भैसा

वाहः
पुं*
  - वह्+घञ्
सवारी

L R Vaidya

English

 vAha {% m. %} 1. Carrying,  bearing
a porter
a beast of burden
a horse,  R.iv.56,  v.37
a bull
a buffalo
a cart,  a conveyance
the arm
air,  wind
a measure equal to four Bhāras.

Bopp

Latin

 वाह m. (r. वह् trahere,  vehere)
1) equus. DR. 8. 12. A. 4.
12.
2) currus. A. 1. 1.

Anekartha-Dvani-Manjari

Sanskrit

वाह
पु
वाह,  युग्म,  घन,  वाहन,  मानविशेष,  बाहु
वाहो युग्मं घनो वाहो वाहो वाहनमित्यपि ।
वाहो मानविशेषः स्याद् वाहो बाहुरिति स्मृतः ॥ १२ ॥
verse 1.1.1.12
page 0001

Edgerton Buddhist Hybrid

English

 [vāha: in Mmk 〔343.17〕 (vs) text corruptly (-ni) vāhas,  read vivāhas
 see vivāha.]

Indian Epigraphical Glossary

English

 vāha,  cf. Vāha-nāyaka.

Lanman

English

 vāhá,  a. carrying
 carrying off. [√vah.]

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
घोटकस्तुरगस्तार्क्ष्यस्तुरंगोऽश्वस्तुरंगमः ॥ १२३२ ॥
गन्धर्वोऽर्वा सप्तिवीती वाहो वाजी हयो हरिः ।
-wordlist-
 
घोटक (पुं),  तुरग (पुं),  तार्क्ष्य (पुं),  तुरङ्ग (पुं),  अश्व (पुं),  तुरङ्गम (पुं),  गन्धर्व (पुं),  अर्वन् (पुं),  सप्ति (पुं),  वीति (पुं),  वाह (पुं),  वाजिन् (पुं),  हय (पुं),  हरि (पुं)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

अर्वन्
अर्वन्,  गन्धर्व,  अश्व,  सप्ति,  वाजिन्,  तुरङ्गम,  तुरग,  तार्क्ष्य,  हरि,  तुरङ्ग,  युयु,  घोटक,  हय,  वाह
अर्वा गन्धर्वोऽश्वः सप्तिर्वाजी तुरङ्गमस्तुरगः ।
तार्क्ष्यो हरिस्तुरङ्गो युयुरुक्तो घोटको हयो वाहः ॥ ४३६ ॥
verse 2.1.1.436
page 0050

नाममाला

Sanskrit

वाह,  अश्व,  तुरग,  वाजिन्,  हय,  धुर्य,  तुरङ्गम,  सप्ति,  अर्वन्,  हरि,  रथ्य
वाहोऽश्वस्तुरगो वाजी हयो धुर्यस्तुरङ्गमः
सप्तिरर्वा हरी रथ्यः सप्ताद्यश्वो मयूखवान् ॥ ५२ ॥
verse 0.1.1.52
page 0028

Vedic Reference

English

 Vāha is found in the Rigveda (iv. 57,  4. 8) and the Atharva-
veda (vi. 102,  1) apparently denoting an ox for ‘drawing’ the
plough. See also Rathavāhana.

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 वाह,  ऋ ङ यत्ने । इति कविकल्पद्रुमः ॥
 (भ्वा०-आत्म०-अक०-सेट् ।) ऋ,  अववाहत् । ङ, वाहते । ववाह रक्तं पुरुषास्ततो जाताः सह-स्रशः इत्यादि सिद्ध्यर्थमोष्ठ्यादिश्च वहधातुंमन्येते वर्णदेशशरणदेवौ । वस्तुतस्तु बहुवाद्य-सम्मतत्वादेवोष्ठ्यादिरनेनोपेक्षितः ववाहेतिचण्डीप्रयोगस्य तु वाह ऋ ङ यत्ने इत्यस्मात्गणकृतानित्यत्वात् परस्मैपदसिद्धिः अनेकार्थ-त्वात् सुस्रावेत्यर्थः । अथवा वव इत्याह इत्येवव्याख्यानम् । इति दुर्गादासः ॥

 वाहः,  पुं,
   (उह्यतेऽनेनेति । वह + करणे घञ् ।)घोटकः । (यथा,  अध्यात्मरामायणे । २ । ५ । ५६ ।“इत्याज्ञप्तः सुमन्त्रोऽपि रथं वाहैरयोजयत् ॥
”)परिमाणविशेषः । इत्यमरः ॥
 यथाहुः ।“पलं प्रकुञ्चकं मुष्टिः कुडवस्तच्चतुष्टयम् ।चत्वारः कुडवाः प्रस्थश्चतुःप्रस्थमथाढकम् ॥
अष्टाढको भवेत् द्रोणो द्विद्रोणः सूर्प उच्यते ।सार्द्धसूर्पो भवेत् खारीद्बे खार्य्यौ गोण्युदाहृता ।तामेव भारं जानीयात् वाहो भारचतुष्टयम् ॥
”इति भरतः ॥
चतुर्द्दशभेदात् संख्यान्यथात्वम् । तथा च ।“चतुराढको द्रोणः षोडशद्रोणा खारी ।विंशतिद्रोणः कुम्भः दशकुम्भो वाहः । इतिस्वामी ॥
 * ॥
 भुजः । वृषः । वायुः । इतिशब्दरत्नावली ॥
 (प्रवाहः । यथा,  कथासरित्-सागरे । ९३ । ८१ ।“यत्रार्च्चिराज्यधूमादिमार्गाविव समागतौ ।गङ्गायमुनयोर्वाहौ भातः सुगतये नृणाम् ॥
”वाहनम् । यथा,  तत्रैव । ६२ । १५७ ।“तच्छ्रुत्वा तत्र भेकानां राजा वाहसमुत्सुकः ।जलादुत्तीर्य्य तत्पृष्ठमारोहत् गतभीर्मुदा ॥
”)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 बा(वा)ह प्रयत्ने भ्वादि० आत्म० अक० सेट् । बा(वा)हतेअबा(वा)हिष्ट । ऋदित् चङि न ह्रस्वः अबबाहत् त ।

 वाह यत्ने भ्वा०
  आ० अक० सेट् ऋदित् चङि न ह्रस्वः ।वाहते अवाहिष्ट ।

 वाह पुंस्त्री० उह्यतऽनन असौ वा गवादिना वा वह--घञ् ।१ अश्वे “वाहो भारचतुष्टयम्” इत्यक्ते २ परिमाणभेदे चअमरः । ३ भुजे ४ वायौ पु०
  ५ वृषे च पुस्त्रा० शब्दर०स्त्रिया जातित्वे ङीष् । अमरः वाहरिप्वादयोऽप्यत्र ।

Capeller

German

 वाह॑ fahrend,  ziehend,  fließend (—°). m.
 
Zugtier,  Pferd,  Wagen (adj. —° reitend
auf,  fahrend in)
 das Ziehen,  Fahren, 
Reiten. 

Grassman

German

 vāhá,  a. m. [von vah],  1〉 a.,  bringend,  fahrend,  wegführend in uda-,  yūpa-,  ripra-vāhá
 2〉 m.,  Zugthier.
-ā́s 2〉 {353, 4}.
-aís 2〉 {353, 8}.

Burnouf

French

 वाह वाह m.
  (वह्) porteur
 portefaix
		 cheval
taureau
 buffle.
		 Bras,  cf.  वाहु।
		 Véhicule,  en gén. 
		 le
vent.
		 Mesure de 10 कुम्भस्।
वाहक m.
  porteur,  portefaix.
		 Palefrenier
 cocher.
वाहद्विषत् m.
  (द्विष्) le buffle [qui hait le cheval].
वाहन n.
  action de conduire des chevaux.
		 Véhicule: char, 
cheval,  etc.
वाहयामि (c. de वह्) faire porter
		 faire mener, 
रथम् un char
		 faire apporter,  faire amener.
		 Faire épouser
[une femme],  faire que qqn.  ait commerce avec elle,  2 ac.
		 Se faire
porter,  se faire mener,  रथेण en voiture,  मार्गेण par
une route
		 faire que qqn.  se porte qq. part.
		 Qqf.  aller voir, 
rendre visite,  ac.

Stchoupak

French

 वाह-
 ag. ifc. qui porte,  traîne,  charrie,  conduit 
 qui coule 
 qui
supporte,  qui subit 
 m.
  animal de trait,  monture,  véhicule (ifc. qui a comme
véhicule,  comme monture) 
 fait de traîner,  de porter,  etc. 
 fait d'aller (en
voiture,  etc.) 
 fait de couler.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.