वासन्त (vAsanta)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 वासन्त mfn.
   (-न्तः-न्ता-न्तं)
	 1. Placed,  situated.
	 2. Vernal,  relating to the
season of spring,  suitable to it,  produced in it,  &c.
	 3. Young,  in
the spring of life.
	 4. Diligent in the performance of religious cere-
monies.
	 m.
  (-न्तः)
	 1. A camel.
	 2. The Indian cuckoo.
	 3. Any young
animal,  or a young elephant.
	 4. A catamite.
	 5. The southern wind, 
zephyr.
	 6. A sort of kidney-bean,  (Phaseolus mungo.)
	 7. The
black kind of Moong or bean. 
	 8. A plant,  (Vangueria spinosa.)
	 f.
 
(-न्ती)
	 1. A large creeper,  (Gærtnera racemosa.)
	 2. A species of
jasmine,  (Jasminum auriculatum. )
	 3. Long pepper.
	 4. Trumpet-
flower.
	 5. A festival in honour of KĀMADEVA,  held in the month
of Chaitra.
	 6. A species of the Sarkarī metre.
 E.
  वस् to dwell, 
aff.
   झच्,  and the vowel made long
 or वसन्त spring,  and अण् aff.
  

Capeller Eng

English

 वासन्त॑ f.
  ई॑ vernal
 f.
  N.
  of sev.
  plants. 

Yates

English

 वासन्त (न्तः-न्ती-न्तं)
a. A camel
 cuc-
koo
 young animal
 zephyr
 a
kind of bean. 
f.
  Gærtnera race-
mosa
 a festival.
a. Placed
 ver-
nal
 young
 diligent.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

 
   वासन्त  vAsanta adj.
   vernal   
   माधव  mAdhava adj.
   vernal    
   वासन्तक  vAsantaka adj.
   vernal   
   वासन्तिक  vAsantika adj.
   vernal    
   मधुपवन  madhupavana m.
   vernal breeze  
   वसन्तकाल  vasantakAla m.
   vernal season   
   मधुमास  madhumAsa m.
   vernal season  
   महाविषुव  mahAviSuva n.
   vernal equinox   
   हरिपद  haripada n.
   vernal equinox  
   फाल्गुनानुज  phAlgunAnuja m.
   vernal month caitra   
   फल्गूत्सव  phalgUtsava m.
   vernal festival commonly called holI  
   मदनोत्सय  madanotsaya m.
   kAmadeva's festival the holy or vernal festival   
   होलाका  holAkA f.
   spring festival at the approach of the vernal equinox  
   सायन  sAyana n.
   with the precession or the longitude of a planet reckoned from the vernal equinoctial point     
            

Wilson

English

 वासन्त
mfn.
   (-न्तः-न्ती-न्तं)
1 Placed,  situated.
2 Vernal,  relating to the season of spring,  suitable to it,  produced in it, 
&c.
3 Young,  in the spring of life.
4 Diligent in the performance of religious ceremonies.
m.
  (-न्तः)
1 A camel.
2 The Indian cuckoo.
3 Any young animal,  or a young elephant.
4 A catamite.
5 The southern wind,  zephyr.
6 A sort of kidney-bean,  (Phaseolus mungo.)
7 The black kind of Moong or bean. 
8 A plant,  (Vangueria spinosa.)
9 The Koïl or Indian cuckoo.
f.
  (-न्ती)
1 A large creeper,  (Gærtnera racemosa.)
2 A species of jasmine,  (Jasminum auriculatum. )
3 Long pepper.
4 Trumpet flower.
5 A festival in honour of KĀMADEVA,  held in the month Chaitra.
6 A species of the Śarkarī metre.
E.
  वस to dwell,  aff.
   झच्,  and the vowel made long
 or वसन्त
spring,  and अण् aff.
  

Apte

English

वासन्त [vāsanta],  a.
  (-न्ती f.
 )

Vernal,  suitable to or produced in spring.

In the spring or prime of life,  youthful.

Diligent,  attentive (in the performance of duties).

न्तः A camel.

A young elephant.

Any young animal.

A cuckoo.

The south wind,  the breeze blowing from the Malaya mountain
 cf.
   मलयसमीर.

A kind of bean. 

A dissolute man. 

न्ती A kind of jasmine (with fragrant flowers)
 वसन्ते वासन्तीकुसुम- सुकुमारैरवयवैः Gīt.*
  1.

Long pepper.

The trumpetflower.

N.
  of a festival held in honour of Cupid
 cf.
   वसन्तोत्सव.

The spring creeper.

Apte 1890

English

 वासंत a. (वी f.) 1 Vernal,  suitable to or produced in spring. 
2 In the spring or prime of life,  youthful. 
3 Diligent,  attentive (in the performance of duties). 
तः 1 A camel. 
2 A young ele phant. 
3 Any young animal. 
4 A cuckoo. 
5 The south wind,  the breeze blowing from the Malaya mountain
 cf. मलयसमीर. 
6 A kind of bean. 
7 A dissolute man. 
ती 1 A kind of jasmine (with fragrast flowers)
 वसंते वासंतीकुसुमसुकुमौररवयवैः Gīt. 1. 
2 Long pepper. 
3 The trumpet-flower. 
4 N. of a festival held in honour of Cupid
 cf. वसंत्रोत्सव. 
5 The spring creeper. 

Monier Williams Cologne

English

 वासन्त॑ mf(ई॑)n.  (fr.  वसन्त) relating to or produced in the spring season,  vernal,  AV.
   &c.
   &c.
  

 being in the spring of life,  young,  W.
 

 =
  अवहित,  or विहित,  L.
 

 वासन्त॑ m.
  (only L.
 ) a camel

 the Indian cuckoo

 a young elephant,  any young animal

 the southern or western wind (=  मलयानिल,  q.v.)

 Phaseolus Mungo or a black species of this kind of bean

 a purple species of Barleria Cristata

 Vangueria Spinosa

 a dissolute man

Monier Williams 1872

English

 वासन्त वासन्त,  अस्,  ई,  अम् (fr. वसन्त), 
vernal,  relating to spring,  suitable to spring,  produced
in the spring season
 being in the spring of life, 
young
 attentive or diligent (in the performance of
religious ceremonies &c.)
 situated,  (? perhaps con-
nected with 2. वास)
 (अस्),  m. a camel
 the Indian
cuckoo
 a young elephant,  any young animal
 the
southern or western wind (= मलयानिल,  q. v.)
 a
sort of kidney-bean (Phaseolus Mungo),  a kind of
black bean (= कृष्ण-मुद्ग)
 the plant Vangueria
Spinosa
 a dissolute man
 (ई),  f. a large creeper, 
Gærtnera Racemosa
 a species of jasmine,  Jasminum
Auriculatum (= माधवी,  यूथी)
 long pepper
the trumpet-flower
 N. of a deity
 a festival in
honour of Kāma-deva (held in the month Caitra
in some places Durgā is worshipped at this festival)
a species of the Śakvarī metre.
—वासन्ती-पूजा,  f.
the worship of Durgā in the month Caitra.

Macdonell

English

 वासन्त vāsantá,  a.
  (ī́) belonging to or produced 🞄in spring,  vernal: ī,  f.
  N. of various 🞄plants
 N. of a sylvan goddess.

Benfey

English

 वासन्त वासन्त,  i. e. वसन्त + अ, 
 I.
adj.
 
 1. Vernal,  growing in the spring, 
Man.  6,  11.
 2. Young,  in the spring
of life.
 3. Diligent in the performance
of religious ceremonies.
 II. m.
 
 1. The
Indian cuckoo.
 2. The southern wind.
 3. Any young animal.
 4. A camel.
 5. A catamite.
 6. The name of several
plants.
 III. f.
  ती।
 1. The name of a
deity,  Utt. Rāmac. 37,  14
 46,  11.
 2.
A festival in honour of Kāma.
 3. The
name of several plants.

Apte Hindi

Hindi

वासन्त
वि* - वसन्त + अण्
"बसन्त कालीन,  माधवी,   बहार के लायक,  बसतर्तु में उत्पन्न"

वासन्त
वि* - -
"जीवन का बसन्त,  जवान"

वासन्त
वि* - -
"परिश्रमी,  सावधान"

वासन्तः
पुं*
  - -
ऊँट

वासन्तः
पुं*
  - -
जवान हाथी

वासन्तः
पुं*
  - -
कोई भी जवान जन्तु

वासन्तः
पुं*
  - -
कोयल

वासन्तः
पुं*
  - -
"दक्षिणी पवन,  मलय पहाड़ से चलने वाली हवा"

वासन्तः
पुं*
  - -
एक प्रकार का लोबिया

वासन्तः
पुं*
  - -
"लंपट,  दुराचारीं"

L R Vaidya

English

 vAsaMta {% (I) a. (f. ती) %} 1. Vernal
 2. in the prime of youth
 3. attentive.

 vAsaMta {% (II) m. %} 1. A camel
a young elephant
the Indian cuckoo
the Malaya breeze
a kind of bean.

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
कृष्णे प्रवरवासन्तहरिमन्थजशिम्बिकाः ।
-wordlist-
 
प्रवर (पुं),  वासन्त (पुं),  हरिमन्थज (पुं),  शिम्बिक (पुं)

--source--
 
वेसरोऽश्वतरो वेगसरश्चाथ क्रमेलकः ।
कुलनाशः शिशुनामा शलो भोलिर्मरुप्रियः ॥ १२५३ ॥
मयो महाङ्गो वासन्तो द्विककुद्दुर्गलङ्घनः ।
भूतघ्न उष्ट्रो दाशेरो रवणः कण्टकासनः ॥ १२५४ ॥
दीर्घग्रीवः केलिकीर्णः करभस्तु त्रिहायणः ।
-wordlist-
 
वेसर (पुं),  अश्वतर (पुं),  वेगसर (पुं),  क्रमेलक (पुं),  कुलनाश (पुं),  शिशुनामन् (पुं),  शल (पुं),  भोलि (पुं),  मरुप्रिय (पुं),  मय (पुं),  महाङ्ग (पुं),  वासन्त (पुं),  द्विककुद् (पुं),  दुर्गलङ्घन (पुं),  भूतघ्न (पुं),  उष्ट्र (पुं),  दासेर (पुं),  रवण (पुं),  कण्टकाशन (पुं),  दीर्घग्रीव (पुं),  केलिकीर्ण (पुं),  करभ (पुं)

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 वासन्तः,  पुं,
   (वसन्ते भवः । वसन्त + “सन्धि-वेलाद्यतुनक्षत्रेभ्योऽण् ।” ४ । ३ । १६ । इति अण् ।उष्ट्रः । इति मेदिनी । ते,  १५२ ॥
 कोकिलः ।इति राजनिर्घण्टः ॥
 मलयवायुः । मुद्गः । इतित्रिकाण्डशेषः ॥
 कृष्णमुद्गः । इति हेमचन्द्रः ॥
मदनवृक्षः । इति शब्दमाला ॥
 आवहिते,  त्रि ।इति मेदिनी । ते,  १५२ ॥
 (वसन्तोप्ते च त्रि ।इति सिद्धान्तकौमुदी । ४ । ३ । ४६ ॥
)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 वासन्त पुंस्त्री० वसन्तस्येदम् वसन्ते भवः वा अण् । वसन्तप्रिये १ उष्ट्रे मेदि० । २ कोकिले च राजनि० स्त्रियां ङीष् ।वसन्तभवे ३ मलयवायौ ४ मुद्गे त्रिका० । ५ कृष्णमुद्गेहेमच० । ६ मदनवृक्षे च शब्दर० । ७ तत्कालभवे त्रि०
  ।स्त्रियां ङीप् सा च ८ यूथ्या ९ माधवीलतायांधरणिः । १० पाटलायां विश्वः ११ नवमल्लिकायां भावप्र० ।“वासन्ती शीतला लघ्वी तिक्ता दोषत्रयास्रजित्”भावप्र० । १० वसन्तकाले कर्त्तव्यदुर्गापूजायाम् । भविस्यपु० “मीनराशिस्थिते सूय्ये शुक्लपक्षे नराघिप! ।सप्तमीं दशमीं यावत् पूजयेदम्बिकां सदा” भविष्यो-त्तरे “चैत्रे मासि सिते पक्षे सप्तम्यादिदिनत्रये । पूज-येद्विधिवद् दुर्गां दशम्याञ्च विसजयेत्” कालकौमुद्यांज बालिः “चेत्रे मासि सिते पक्षे सप्तम्यादिदिनत्रये ।पूजयेद्विविधैर्द्रव्यैर्लवङ्गकुसुमैस्तथा । नानाविधैश्च बलिभि-र्मेषादैर्दोषवर्जितैः । विचित्राभरणैः पार्थ! पट्टवस्त्रा-दिभिस्तथा । एवं यः कुरुते पूजां वर्षे वर्षे विधानतः ।ईप्सितान् लभते कामान् पुत्रपौत्रादिकान्नृप!” इति ।अत्र निरुपपदमासशब्दसङ्केतात् भविष्यपुराणवचनेमीनराशिस्थित इति मीनस्थरव्यारब्धचान्द्रमासीय-तिथिपरम् । सौररव्यारब्धत्वे कदाचित् सप्तम्यादि-तिथित्रयालाभात् तद्वर्षे तत्कृत्यलोपः स्यात् नचेष्टापत्तिः भविष्यपुराणे सदापदोपादानात् जावालि-वचने वर्षे वर्षे इत्युपदानाच्च नित्यत्वम् । एतद्विवृतंकालविवेके । एवं जाबालिशेषवचनपरार्द्धे पुत्रादिरूपफलश्रवणात् काम्यत्वञ्च । ततश्च काम्यतया पूजने कृतेप्रसङ्गान्नित्यसिद्धि । “सिताष्टम्यान्तु चैत्रस्य पुष्पेस्तत्कालसम्भवैः । अशोकैरपि यः कुर्य्यात् मन्त्रेणानेन पूज-नम् । न तस्य जायते शोको रोगो वाप्यथ दुर्गतिः”इति कालिकापुराणवचनात् केवलाष्टमीकल्प उक्तः ।चैत्रमासमधिकृत्य “नवम्यां पूजयेद्देवीं महिषासुर-मर्दिनीम् । कुङ्कुमागुरुकस्तूरीधूपान्नध्वजतपणैः । दम-नैर्मुरपत्रैश्च विजयाख्यपदं लभेत्” इत्यनेन केवल-नवमीकल्प उक्तः । व्यवस्था तु शारदीयपूजाप्रक-रणोक्ता ग्राह्या । विशेषस्तत्र बोधनप्रक्रिया नास्ति बाधि-ताया बोधनासम्भवात् इति प्राग्विवृतम् । होमादि-कञ्च पूर्ववज्ज्ञेयमिति दिक्” दुर्गोत्सवविवेकः । तत्काल-पूज्यत्वात् दुर्गापि वासन्तीत्युच्यते ।

Capeller

German

 वासन्त॑,  f.
  ई Frühlings-
 f.
  Pflanzenn. 

Burnouf

French

 वासन्त वासन्त a. (वसन्त) printanier
		 jeune,  dans
la fleur de l'âge.
		 Zèlé à remplir les devoirs pieux.
		 Qqf. 
(वास) situé,  placé. -- S. m.
  f.
  jeune animal.
		 Jeune
débauché.
		 Chameau
		 coucou kokila.
		 Vent du sud.
		 Phaseolus
mungo
 vangueria spinosa,  bot. -- F. वासन्ती la fête du
printemps,  dans le mois de चैत्र।
		 Poivre long
 bignonia
 jasmin
auriculé
 gærtnera,  bot.
वासन्तक a. du printemps,  printanier.
वासन्तिक m.
  acteur,  danseur.

Stchoupak

French

 वासन्त-
 -ई- a. printanier 
 f.
  variété de jasmin 
 n.
  d'une
divinité sylvestre 
 -इक- -ई- a. printanier 
 -इका- f.
  dim.  déesse
Vāsantī.
वासन्ती-कुसुम- nt. n.
  d'une fleur.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.