वाष्प (vASpa)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 वाष्प(स्प) m.
  (-ष्पः or स्पः)
	 1. Vapour,  hot mist,  steam,  &c.
	 2. A tear.
	 3.
Iron. 
	 f.
  (-ष्पी) A drug.
 E.
  वा to go,  or वै to dry,  aff.
   प,  form irr
 ., 
also बाष्प,  as derived from बाध् to oppose,  and ध changed to ष ।

Yates

English

 वाष्प (ष्पः) 1.
m.
  Vapour
 a tear
iron. 
f.
  A drug.

Wilson

English

 वाष्प
m.
  (-ष्पः)
1 Vapour,  hot mist,  steam,  &c.
2 A tear.
3 Iron. 
f.
  (-ष्पी) A drug.
E.
  वा to go,  or वै to dry,  aff.
   प,  form irr
 .
 also बाष्प
derived from वाध to oppose,  and ध changed to ष.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Apte

English

वाष्पः [vāṣpḥ] ष्पम् [ṣpam],  ष्पम् See बाष्प.

Apte 1890

English

 वाष्पः,  
ष्पं See बाष्प. 

Monier Williams Cologne

English

 वाष्प &c.
   See बाष्प.

Monier Williams 1872

English

 वाष्प वाष्प (also written वास्प),  अस्,  अम्, 
m. n. (perhaps connected with वार्
 according to
Uṇādi-s. III. 28. fr. rt. वाध्,  the final being changed
to ष्
 cf. अश्रु),  vapour,  hot vapour,  steam,  mist
an incipient tear,  water swimming in the eye,  a tear, 
tears
 iron
 a kind of pot-herb,  = वाष्पिका
 (अस्), 
m.,  N. of one of the five pupils of Śākya-muni
(ई),  f. a drug (commonly हिङ्गु-पत्त्री)
 [cf. Lat.
vappa,  perhaps vapor.]
—वाष्प-कण्ठ,  अस्,  आ, 
अम्,  having tears in the throat,  choking with tears.
—वाष्प-कल,  अस्,  आ,  अम्,  inarticulate through tears.
—वाष्प-दुर्दिन,  अस्,  आ,  अम्,  clouded by tears.
—वाष्प-पूर,  अस्,  m. a flood of tears.
—वाष्प-
प्रमोचन,  अम्,  n. the shedding of tears,  act of shed-
ding tears.
—वाष्प-मोचन,  अम्,  n. the shedding
of tears.
—वाष्प-विक्लव,  अस्,  आ,  अम्,  overcome or
agitated with tears,  confused with weeping.
—वाष्प-
विन्दु,  उस्,  m. a tear-drop,  tear.
—वाष्प-सन्दिग्ध, 
अस्,  आ,  अम्,  indistinct or hesitating through suppressed
tears.
—वाष्पाकुल (°प-आक्°),  अस्,  आ,  अम्,  inter-
rupted by tears.
—वाष्पाम्बु-पूर (°प-अम्°),  अस्, 
m. a flood of tears.
—वाष्पाविलेक्षण (°प-आविल-
ईक्°),  having the eyes dimmed by tears.
—वाष्पोद्-
भव (°प-उद्°),  the rising or starting of tears.

Benfey

English

 वाष्प वाष्प (and वास्प वास्प), 
 I.
m.
  n.
 
 1. Vapour,  Ragh. 13,  29
 steam
(cf.  Pañc. 262,  21).
 2. A tear,  Pañc.
160,  5.
 3. n.
  Iron. 
 II. f.
  पी,  A drug,  com-
monly हिङ्गुपत्री।
 -- Comp.
 
अन्तर्-,  adj.
 
with suppressed tears,  Vikr. d. 78.
उद्-, 
adj.
  shedding tears,  Kathās. 10,  208
(hence उद्वाष्प + त्व,  n.
  shedding
tears,  Vikr. d. 29). स-वाष्प + म्,  adv.
with tears in his eyes,  Pañc. 243,  4. --
Cf.  Lat. vappa,  perhaps vāpor (cf.  1. वा).

Apte Hindi

Hindi

वाष्पः
पुं*
  - -
आँसू

वाष्पः
पुं*
  - -
"भाप,  प्रवाष्प,  कुहरा"

वाष्पः
पुं*
  - -
लोहा

वाष्पम्
नपुं*
   - -
आँसू

वाष्पम्
नपुं*
   - -
"भाप,  प्रवाष्प,  कुहरा"

वाष्पम्
नपुं*
   - -
लोहा

वाष्पः
पुं*
  - बाध् - पृषो* सत्वं पत्वं वा
आँसू

वाष्पः
पुं*
  - बाध् - पृषो* सत्वं पत्वं वा
"भाप,  प्रवाष्प,  कुहरा"

वाष्पः
पुं*
  - बाध् - पृषो* सत्वं पत्वं वा
लोहा

वाष्पम्
नपुं*
   - -
आँसू

वाष्पम्
नपुं*
   - -
"भाप,  प्रवाष्प,  कुहरा"

वाष्पम्
नपुं*
   - -
लोहा

L R Vaidya

English

 vAzpa {% m.n. %} The same as बाष्प q.v.

Bopp

Latin

 वाष्प m. lacryma,  in Sing. solum usurpari videtur. BR. 2.
36. N. 17. 13. MEGH. 12.

Edgerton Buddhist Hybrid

English

 Vāṣpa (written Bā° in SP,  Av
 = Pali Vappa),  n. of one of the five bhadravargīya monks: Mvy 〔1052〕
 Mv 〔iii.329.1〕
 〔337.6〕
 〔339.1〕
 SP 〔1.10〕
 LV 〔1.7〕
 Divy 〔182.21〕
 〔268.6〕
 Av 〔ii.134.12〕
 Sukh 〔2.3〕.

Sanskrit Tibetan

Tibetan

kha rlangs
वाष्प

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

उष्मा
उष्मा,  वाष्प
ऊष्मा वाष्पः स्फुलिङ्गश्च कणा जिह्वास्तथार्चिषः ।
verse 1.1.1.67
page 0009

अश्रु
अश्रु,  वाष्प,  रोदन,  नयनजल,  अश्र,  अस्रु
अश्रूणि वाष्परोदननयनजलाश्रास्रुनामानि ॥ ५१९ ॥
verse 2.1.1.519
page 0059

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 वाष्पः,  पुं,
   (वाधते इति । वाधृ लोडने + “खष्पशिल्प-शष्पवाष्परूपपर्पतल्पाः ।” उणा० । ३ । २८ ।इति पप्रत्यये धस्य षत्वं निपातनात् ।) उष्मा ।(यथा,  रघौ । ७ । ६८ ।“तस्याः प्रतिद्धन्द्वभवाद्बिषादात्सद्यो विमुक्तं मुखमावभासे ।निश्वासवाष्पापगमात् प्रपन्नःप्रसाद मात्मीयमिवात्मदर्शः ॥
”)लोहः । इति मेदिनी । पे,  ११ ॥
 अश्रुः । इत्य-मरः ॥
 (यथा,  आर्य्यासप्तशत्याम् । ३९४ ।“प्राङ्गण एव कदा मां श्लिष्यन्ती मन्युकम्पि-कुचकलसा ।अंशनिषण्णमुखी सा स्नपयति वाष्पेण ममपृष्ठम् ॥
”)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 वाष्प(स्प) पु०
  वा--प ष(सु)क् च । १ ऊष्मणि २ लोहे मेदि०३ चक्षुर्जले च अमरः । संज्ञायां कन् । ४ मारिषशाके(नटिया) पुंस्त्री० शब्दर० वा गौ० ङीष् । वाष्पी + (स्पी)-स्वार्थे क । वाष्पि(स्पि)काप्यत्र अमरः ।“मारिषो वाष्पको मार्षः श्वेतो रक्तश्च स स्मृतः । मा-रिषो मधुरः शीतो विष्टम्भी पित्तकृद् गुरुः । वात-श्लेष्मकरो रक्तपित्तनुद् विषमाग्निजित् । रक्तमार्षोगुरुर्नादिसक्षारो मधुरः सरः । श्लेष्मलः कटुकःपाके स्वल्पदोष उदोरितः” भावप्र० ।

Burnouf

French

 वाष्प वाष्प m.
  larme,  pleurs.
		 Vapeur chaude,  fumée.
Fer. -- F. वाष्पी drogue.
वाष्पका et वाष्पिका f.
  sorte de drogue.
वाष्पाये (dénom. ) pleurer.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.