| YouTube Channel

वाश् (vAz)

 
शब्दसागरः
English
वाश्(ऋ)वाशृ r. 4th cl. (वाश्यते)
1. To sound.
2. To cry as a bird.
3.
To call.
4. To howl, to growl, to roar.
Capeller Eng
English
वाश् वा॑शति वा॑श°ते वा॑श्यते वा॑शति वा॑श°ते
वा॑श्य°ति
pp.
 वाशित (q.v. ) bleat, low, roar, cry (of birds).
C.
वाशयति, °ते cause to bleat etc.
M.
 sound loudly.
I.
 वावश्यते
howl, croak, sound loudly. अनु & प्रत्यनु low after or in return.
अभि bleat or bellow at (acc. ). प्रति the same. सम् (also
I.
 )
bleak etc. (together).
Yates
English
वाश् (य, ऋ, ङ) वाश्यते 4.
d. To sound
to cry as a bird
to call.
Apte
English
वाश् [vāś], I. 4 Ā. (वाश्यते, वाशित)
To roar, cry, scream, shriek, howl
hum (as birds), sound in general
(शिवाः) तां श्रिताः प्रतिभयं ववाशिरे
R.*
 11.61
Śi.*
 18.75, 76
Bk.*
 14.14, 76.
To call.
Apte 1890
English
वाश् I. {c4c} A. (वाश्यते, वाशित) 1 To roar, cry, scream, shriek, howl
hum (as birds), sound in general
(शिवाः) तां श्रिताः प्रतिभयं ववाशिरे R. 11. 61, Śi. 18. 75, 76
Bk. 14. 14, 76.
2 To call.
Monier Williams Cologne
English
वाश्
cl.
 4. Ā. (Dhātup. xxvi, 54) वाश्यते (ep. also वाश्यति,
Ved.
 and
ep.
 also वा॑शति, °ते
pf. ववाशे, °शिरे
in
RV.
 also वावश्रे and
p.
 वावशान॑
aor.
 अवाशिष्ट,
Br.
fut. वाशिता, वाशिष्यते
Gr.
inf.
 वाशितुम्, ib.
ind.
p.
 वाशित्वा, -वाश्य,
VarBṛS.
 ),
to roar, howl, bellow, bleat, low (as a cow), cry, shriek, sing (like a bird), sound, resound,
RV.
&c.
&c.
 :
Caus.
 वाशयति (aor. अववाशत्, in
RV.
 also अवीवशत्, अ॑वीवशन्त), to cause to roar or low or resound or thunder,
RV.
(Ā.) to roar or sound aloud, ib. :
Desid.
 विवाशिषते
Gr.
 :
Intens.
 वावाश्यते (v.l. राराश्यते,
MBh.
 ), वावष्टि (impf.
aor.
 अ॑वावशन्त, वावशन्त, अवावशीताम्
p.
 वा॑वशत्),
to roar or scream or sound aloud,
RV.
 [वाश् is sometimes wrongly written वास्.]
Monier Williams 1872
English
वाश् वाश् (also written वास्), cl. 4. A.
वाश्यते (ep. also cl. 1. P. A. वाशति,
-ते), ववाशे, वाशिष्यते, अवाशिष्ट, वाशितुम्, to
roar, howl, low (as a cow), cry, shriek, sing (like a
bird), sound
to call: Caus. वाशयति, -यितुम्, Aor.
अववाशत् (Ved. also अवीवशत्), to cause to roar or
sound: Desid. विवाशिषते: Intens. वावाश्यते, वा-
वाष्टि (in Ved. the vowel of the rt. is sometimes
shortened), to roar vehemently, cry repeatedly, praise
repeatedly.
Macdonell
English
वाश् VĀŚ, Ⅰ. vā́śa, P. (V., C.), Ā. (C.), 🞄Ⅳ. vā́śya, Ā. (V., C.), P. (E.) low, 🞄[Page278-3] 🞄bellow
cry, scream (of birds)
resound
cs. 🞄vāśaya, P. cause to low, scream, resound, 🞄or thunder
intv. vāvaś, vāvaśyate, howl, 🞄scream, or sound aloud. abhi, low or bellow 🞄at. prati, low or scream at (ac.)
intv. id. 🞄sam, low etc. together.
Benfey
English
वाश् वाश्, and वास् वास्, i. 4,
Ātm. (in epic poetry i. 1, Par. Ātm. ,
MBh. 3, 10493
Nal. 11, 20
1, 8433
also Mṛcch. 143, 13), To cry, to
howl, ll. ll. Ptcple. of the pf. pass.
वाशित,
n.
 The cry of birds or animals.
f.
 ता,
1. A woman.
2. A female ele-
phant. Frequent. वावश्य, To cry re-
peatedly, MBh. 6, 111. -- With the prep.
उद् उद्, To bewail, Bhaṭṭ. 3, 32.
Apte Hindi
Hindi
वाश्
"दिवा* आ* , " - -
"दहाड़ना, क्रदंन करना, चीत्कार करना, चिल्लाना, हू हू करना, (पक्षियों का) गुनगुनाना, ध्वनि करना"
वाश्
"दिवा* आ* , " - -
बुलाना
L R Vaidya
English
vAS {% vt. or vi. 4A (pres. वाश्यते) %} 1. To bowl, to growl, to roar, तां श्रिताः प्रतिभयं ववाशिरे (शिवाः) R.xi.61, Bt.xiv.14
2. to call.
Bopp
Latin
वाश् 1. et 4. A. (scribitur etiam वास्) clamare, vociferari,
ululare. MAH. 2. 1547.: सा सततं वाशते
1. 8433.: स-
न्तप्यमाना बहुधा वाशमाना प्रधावति. -- Part.
praes. PAR. N. 11. 20.: कुरुरीम् इव वाशतीम्
MAH.
3. 10437.: शकुनेर् इव वाशतः
10493.: हा हताः स्मे
ऽति वाशन्त्यः. (Cf. वच् e वक्, ita वाश् e वाक्.)
c. उत् deplorare, c. acc. BHATT. 3. 32.: उद्वाश्यमानः पि-
तरम्.
Lanman
English
√vāś (vā́śyate [761c]
vavāśé
ávīvaśat
[861]
vāśitá
vāśitvā́). bleat
low
cry (of birds). [see vaśā, Lat.
vacca, ‘cow, ’ and vāśrá.]
Kridanta Forms
Sanskrit
वाश् (वा꣡शृँ॒ शब्दे - दिवादिः - सेट्)
ल्युट् = वाशनम्
अनीयर् = वाशनीयः - वाशनीया
ण्वुल् = वाशकः - वाशिका
तुमुँन् = वाशितुम्
तव्य = वाशितव्यः - वाशितव्या
तृच् = वाशिता - वाशित्री
क्त्वा = वाशित्वा
ल्यप् = प्रवाश्य
क्तवतुँ = वाशितवान् - वाशितवती
क्त = वाशितः - वाशिता
शानच् = वाश्यमानः - वाश्यमाना
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit
धातुः:
 वाश्
मूलधातुः:
 वाशृ
धात्वर्थः:
 शब्दे
गणः:
 दिवादिः
कर्मकत्वं:
 अकर्मकः
इट्त्वं:
 सेट्
उपग्रहः:
 आत्मनेपदी
रूपम्:
 वाश्यते
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 गर्ज्, नद्, स्तनय, विनद्, विनर्द्, विस्फूर्ज्, स्तन्, निःष्टन्, अभिष्टन्, प्रस्तनय, स्फूर्ज्, अवस्फूर्ज्, वाश्, गदय
verb
मेघानाम् उच्चैः शब्दनानुकूलः व्यापारः।
"वारंवारं विद्युत् प्रकाशते मेघाः च गर्जन्ति।"
Synonyms:
 गर्ज्, अभिगर्ज्, परिगर्ज्, नर्द्, विनर्द्, रुस विरु, संरु, रस्, वाश्, रट्, गज्, हम्भाय, हुङ्कृ, हूङ्कृ, हुङ्कारं कृ, स्तन्
verb
सिंहादीनां प्राणिनाम् मुखात् अट्टशब्दानां जननानुकूलः व्यापार।
"किञ्चित् कालं प्राक् एव सिंहः बहु अगर्जत्।"
Capeller
German
वाश् वा॑शति, °ते, वा॑श्यते, °ति blöken,
brüllen, krächzen, ächzen, dröhnen.
Caus. वाशयति blöken u. s. w. machen.
Intens. वाशयति blöken u. s. w. अनु nachbrüllen.
अभि anblöken o. -brüllen. सम् zusammen
blöken o. briüllen.
Grassman
German
√vāś, 1〉 brüllen, blöken vom Rinde
2〉 donnern
3〉 rauschen von Gebeten, Strömen
4〉 Intens. laut blöken vom Rinde
5〉 Caus. ertönen machen [A.]
6〉 Caus. donnern machen
7〉 Caus. sich laut hören lassen, laut rauschen.
Mit abhí jemand [A.] brüllend, rauschend begrüssen, ihm entgegentönen.
práti jemandem [A.] zublöken, ihn blökend begrüssen.
sám 1〉 zusammen rauschen
2〉 mit jemandem [I.] zusammen blöken, rauschen, sich hören lassen.
Stamm vā́śa:
-ati 2〉 tritás {408, 2}.
Perf. vavāś:
-śire abhí tvā náktīs uṣásas vatsám ná dhenávas {193, 2}.
vāvaś:
-śre abhí índum dhíyas gā́vas ná {806, 2}.
Stamm des Intens. vā́vaś (siehe Partic.).
Impf. des Int. avāvaś:
-śītām [3. du. me.] sám 1〉 ihá‿iha jātā́ {181, 4}.
Aor. des Intens. ávāvaśa (tonlos {802, 2}):
-anta 3〉 dhītáyas {731, 4}
{778, 11}. — abhí vṛ́ṣaṇam {802, 2} (vā́ṇīs).
vāvaśa:
-anta práti uṣásam {591, 7} (gā́vas). — sám 2〉 usríyābhis {62, 3} (náras).
Impf. des Caus. avāśaya:
-as 6〉 dyā́m mánave {31, 4}.
Aor. des Caus. ávīvaśa (betont nur {890, 15}):
-at 5〉 matím {744, 3} (haṃsás yáthā gaṇám)
[Page1263] dhītím {788, 4}
síndhūnām kaláśān {798, 19} (SV. acíkradat)
mandánās gā́s {819, 26}
dhenū́s {746, 6}.
-an 7〉 sómās {733, 7}.
-anta 7〉 manīṣíṇas {890, 15} (matíbhis).
Part. Perf. vāvaśāná:
-ás sám 2〉 mātṛ́bhis {202, 8}
{805, 2}
síndhubhis {808, 14} (usríyābhis).
-ám 3〉 ukṣáṇam (sómam) {807, 4}.
-ā́s [N. p. f.] 1〉 dhenávas {73, 6}
{291, 3}
{809, 35}
gā́vas {809, 22}. — 3〉 matáyas {809, 34}
dhītáyas {798, 31}
harítas, giras {521, 5}
yaśásas (síndhavas) {552, 6}. — abhí samānám (vatsám) {949, 3} (mātáras).
-ā́s [A. p. f.] 3〉 apás {322, 2}.
Part. des Int. vā́vaśat:
-atīs [A. p. f.] 4〉 usríyās {346, 5}.
Burnouf
French
*वाश् वाश्। वाशे 1 et वाश्ये
p.
ववाशे
etc. Vagir, crier, hurler. Cf. वच्।
Stchoupak
French
वाश्-
(ord. moy.) {%vāśyati -te
vavāśe
vāśyate %} वाशयति
{%vāvāśyate
vāśita- vāśitvā %} (°वाश्य) -- mugir, beugler, hurler,
crier, criailler (oiseau), gémir, retentir
int. hurler fort, gémir
a. v.
hurlé, crié, etc.
nt. hurlement, beuglement, cri, etc.
वाशती-
partic.
f.
 qui se lamente, gémissante.