| YouTube Channel

वाशनम् (vAzanam)

 
Apte
English
वाशनम् [vāśanam], 1 Roaring, howling, growling, yelling
&c.
The warbling or cry of birds, humming (of bees
&c.
 ).
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 गर्जम्, गर्जः, गर्जनम्, घोषः, घोषणम्, हिङ्कारः, घनध्वनिः, अभिष्टनः, अवक्रन्दः, अवगूरणम्, अवस्वन्यम्, आनर्दम्, आनर्दितम्, आरटि, आरसितम्, उद्गारः, उद्धूतम्, कण्ठीरवः, क्ष्वेडा, धुनिः, धूत्कारः, नर्दः, नर्दनः, नर्दितः, निर्ह्रादः, निवाशः, निह्रादितम्, प्रगर्जनम्, प्रस्वनितम्, महानादः, महाविरावः, मायुः, मेडिः, रटितम्, रम्भः, रम्भम्, रवणः, रवणम्, रवणा, रवतः, रेषणम्, वाशः, वाशनम्, वाशिः, वाश्रः, विरवः, विस्फोटनम्, विस्फूर्जितम्, शुष्मः, समुन्नादः, हुलिहुली, हुंकृतम्
noun
अभिष्टनक्रिया।
"मेघानां गर्जनाभिः सह विद्युद्भिः सह च वर्षा अवर्षत्। "
वैजयन्तीकोषः
Sanskrit
Word: वाशनम्
Root: वाशन
Gender: नपुं
Number: all
अर्थः ⇒
Meaning(s):
⇒ Sound of horizontally moving animals
Shloka(s):
2|4|4|1 ► रवो विरावः संरावो रुतं चेत्यथ वाशनम्। (अन्तरिक्षकाण्डः/शब्दाध्यायः)
2|4|4|2 ► वाशितं च तिरश्चांस्यात् ध्वाङ्क्षी स्त्री घोरवाशितम्॥ (अन्तरिक्षकाण्डः/शब्दाध्यायः)
Synonym(s):
➠ 2|4|4|1 ⇢ वाशनम् (वाशन) (नपुं) ⇒ Sound of horizontally moving animals ⇒
➠ 2|4|4|2 ⇢ वाशितम् (वाशित) (नपुं) ⇒ Sound of horizontally moving animals ⇒
Related word(s):
परा_अपरासंबन्धः ➡ घोरवाशिनम्
जातिः ➡ ध्वन्यात्मकः
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“वश कान्तौ”@} 2 ग्रह्यादिः।
कान्तिः = इच्छा इति क्षीरस्वामी।
वाशकः-शिका, वाशकः-शिका, विवशिषकः-षिका, 3 वावशकः-शिका
वशिता-त्री, वाशयिता-त्री, विवशिषिता-त्री
वावशिता-त्री
4 उशन्-न्ती, वाशयन्-न्ती, विवशिषन्-न्ती
-- वशिष्यन्-न्ती-ती, वाशयिष्यन्-न्ती-ती, विवशिषिष्यन्-न्ती-ती
-- -- वाशयमानः, वाशयिष्यमाणः, -- वावश्यमानः, वावशिष्यमाणः
उट्-उशौ-उशः
-- -- उशितम्-तः-तवान्, वाशितम्-तः, विवशिषितः, वावशितः-तवान्
वशः, 5 वशा, 6 गोवशा, वशी, वाशः, 7 वाशनः, 8 विवशिषुः, वावशः
वशितव्यम्, वाशयितव्यम्, विवशिषितव्यम्, वावशितव्यम्
वशनीयम्, वाशनीयम्, विवशिषणीयम्, वावशनीयम्
वश्यम्, वाश्यम्, विवशिष्यम्, वावश्यम्
ईषद्वशः-दुर्वशः-सुवशः
-- -- उश्यमानः, वाश्यमानः, विवशिष्यमाणः, वावश्यमानः
9 वशः, वाशः, विवशिषः, वावशः
वशितुम्, वाशयितुम्, विवशिषितुम्, वावशितुम्
10 उष्टिः, वाशना, विवशिषा, वावशा
वशनम्, वाशनम्, विवशिषणम्, वावशनम्
11 वशित्वा, वाशयित्वा, विवशिषित्वा, वावशित्वा
प्रोश्य, प्रवाश्य, प्रविवशिष्य, प्रवावश्य
वाशम् २ वशित्वा २ वाशम् २ वाशयित्वा २ विवशिषम् २ विवशिषित्वा २ वावशम् २
वावशित्वा २
12 उशिक्, 13 ईरन्प्रत्यये, कित्त्वात् संप्रसारणे च रूपमेवम्।
उश्यते तदिति उशीरम् = गन्धद्रव्यम्।
उशीनरम् इति तु देशविशेषवाचकं शब्दान्तरम्।]] उशीरम्, 14 उशनाः।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
 (१५७४)
02
=>
 (२-अदादिः-१०८०। सक। सेट्। पर।)
03
=>
 [[१। ‘न वशः’ (६-१-२०) इति यङि परतः वशेः संप्रसारणं न भवति।]]
04
=>
 [[२। शतरि, ‘ग्रहिज्यावयिव्यधिवष्टिविचति--’ (६-१-१६) इति किति ङिति च प्रत्यये परतः संप्रसारणं भवति। तेनैवं रूपम्। एवं क्विप्-निष्ठा-क्तिनादिषु च ज्ञेयम्।]]
05
=>
 [[३। पचाद्यचि, तदन्तात् टापि च रूपमेवम्। वशा = मांसम्।]]
06
=>
 [[४। अत्र ‘पोटायुवतिस्तोककतिपयगृष्टिधेनुवशा--’ (२-१-६५) इत्यादिना तत्पुरुष- समासः। गोवशा = बन्ध्या गौरित्यर्थः।]]
07
=>
 [[५। ण्यन्तात्, ‘नन्दिवाशि--’ (वा। ३-१-१३४) इत्यादिना संज्ञायां ल्युप्रत्यये रूपमेवम्।]]
08
=>
 [[आ। ‘भृङ्गालीकोकिलक्रुङ्भिर्वाशनैः पश्य लक्ष्मण।’ भ। का। ६-७४।]]
09
=>
 [[६। ‘वशिरण्योरुपसंख्यानम्’ (वा। ३-३-५८) इति भावे घञपवादोऽप्प्रत्ययः।]]
10
=>
 [पृष्ठम्१२११+ २६]
11
=>
 [[१। क्त्वाप्रत्यये, ‘न क्त्वा सेट्’ (१-२-१८) इति कित्त्वनिषेधात् न संप्रसारणम्।]]
12
=>
 [[२। ‘वशेः कित्’ (द। उ। ४-९) इति धातोरिजिप्रत्यये कित्त्वात् संप्रसारणम्। वष्टि उश्यतेऽसौ श्रेयोऽर्थिभिरिति उशिक् = अग्न्यादिः।]]
13
=>
 [[३। औणादिके [द। उ। ८-७३]
14
=>
 [[४। ‘वशेः कनसिः’ (द। उ। ९-९९) इति कनसिप्रत्यये, कित्त्वात् ‘ग्रहिज्या--’ (६-१-१६) इत्यादिना सम्प्रसारणे रूपमेवम्। उशनाः = शुक्रः।]]