वार्ध्रीणस (vArdhrINasa)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
Spoken Sanskrit
Englishवार्ध्रीणस - vArdhrINasa - - rhinoceros
Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
Monier Williams Cologne
EnglishMonier Williams 1872
Englishशब्दकल्पद्रुमः
Sanskritवार्द्ध्रीणसः, (वार्द्ध्रीव नासिकास्येति । “अञ्नासिकायाः संज्ञायां नसं चास्थूलात् ।” ५ ।४ । ११८ । इति अच् नसादेशश्च । “पूर्व्व-पदात् संज्ञायामगः ।” ८ । ४ । ३ । इतिणत्वम् ।) पशुविशेषः । यथा, --“त्रिप्लवं त्विन्द्रियक्षीणं श्वेतं वृद्धमजापतिम् ।वार्द्ध्रीणसः प्रोच्यतेऽसौ हव्ये कव्ये च संत्कृतः ॥
”पक्षिविशेषः । यथा, --“नीलग्रीवो रक्तशीर्षः कृष्णपादः सितच्छदः ।वार्द्ध्रीणसः स्यात् पक्षीशो मम विष्णोरति-प्रियः ॥
”तेषां वलिदानफलम् । यथा, --“रोहितस्य तु मत्स्यस्य मांसैर्व्वार्द्ध्रीणसस्य च ।तृप्तिमाप्नोति वर्षाणां शतानि त्रीणि मत्प्रिया ॥
महिषाणाञ्च खड्गानां रुधिरैः शतवार्षि-कीम् ।तृप्तिमाप्नोति परमां शार्द्दूलरुधिरैस्तथा ॥
”इति कालिकापुराणे ६६ अध्यायः ॥
* ॥
तन्सांसेन पितृतृप्तिर्यथा, --“वार्ध्रीणसामिषं लौहं कालशाकं तथा मधु ।दौहित्रामिषमन्यच्च यद्दत्तं तत् कुलोद्भवैः ॥
अनन्तां तां प्रयच्छन्ति तृप्तिं गौरीसुतस्तथा ।पितॄणां नात्र सन्देहो गयाश्राद्धं च पुत्त्रक ॥
”इति मार्कण्डेयपुराणे श्राद्धकल्पाध्यायः ॥
“त्रिविधं त्विन्द्रियक्षीणं श्वेतं वृद्धमजापतिम् ।वार्द्ध्रीणसन्तु तं प्राहुर्याज्ञिकाः श्राद्धकर्म्मणि ॥
रक्तपादो रक्तशिरा रक्तचञ्चुर्विहङ्गमः ।कृष्णवर्णेन च तथा पक्षी वार्ध्रीणसो मतः ॥
”लौहं रक्तच्छागः ।“दौहित्रं खड्गमित्याहुरपत्यं दुहितुस्तिलाः ।कपिलाया घृतञ्चैव दौहित्रमिति चोच्यते ॥
”गौरीसुतः दशवर्षोढाजः । इति तट्टीका ॥
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.