वार् (vAr)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 वार् n.
  (-वाः) Water.
 E.
  वृ to surround,  aff.
   क्विप् ।

Capeller Eng

English

 वार् n.
  water. 

Yates

English

 वार् (वाः) 5.
n.
  Water.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Wilson

English

 वार्
n.
  (-वाः) Water.
E.
  वृ to surround,  aff.
   क्विप्.

Apte

English

वार् [vār],  n.
  Water
 प्रवाहो वारा यः पृषतलघुदृष्टः शिरसि ते Śivamahimna 17
 सा किं शक्या जनयितुमिह प्रावृषेण्येन वाराम् (धारासारान् विकिरता वारिदेन) Bv.*
  1.3. Comp.
   -आसनम् a reservoir of water. -किटिः,  (वाःकिटिः) a porpoise. -गरः a wife's brother. -घटीयन्त्रचक्रम् a wheel for drawing water.

चः a goose,  gander. -दः a cloud.

दरम् water.

silk.

speech.

the seed of the mango.

a curl on a horse's neck.

a conch-shell. -धनी a water-jar. -धिः the ocean.  ˚भवम् a kind of salt. -पुष्पम् (वाःपुष्पम्) cloves. -भटः an alligator. -मुच्,  -वाहःm.  a cloud
 तं तात वयमन्येव वार्मुचां पतिमीश्वरम् Bhāg.*
  1. 24.9
 (कालवर्षाः) वार्वाहाः सन्तु Mv.*
  7.42. -राशिः the ocean.  -वटः a ship,  boat. -सदनम् (वाःसदनम्) a reservoir of water,  a cistern.  -स्थ a.
  (वाःस्थ) being in water.

Apte 1890

English

 वार् n. Water
 Bv. 1. 30. 
Comp. 
आसनं a reservoir of water. 
किटिः (वाःकिटिः) a porpoise. 
चः {1} a goose,  gander. 
दः a cloud. 
दरं {1} water. {2} silk. {3} speech. {4} the seed of the mango. {5} a curl on a horse's neck. {6} a conch-shell. 
धिः the ocean. °भवं a kind of salt. 
पुष्पं (वाःपुष्पं) cloves. 
भटः an alligator. 
मुच् m. a cloud. 
राशिः the ocean. 
वटः a ship,  boat. 
सदनं (वाःसदनं) a reservoir of water,  a cistern. 
स्थ a. (वाःस्थ) being in water. 

Monier Williams Cologne

English

 वार् n.
  (said to be fr.
  √ 1. वृ) water,  RV.
   &c.
   &c.
   (n.  pl.
  once in BhP.
   वारस्,  as if m.
  or f.
 
 वारां निधिः,  ‘receptacle of waters’,  the ocean,  Prab.
 )

 stagnant water,  a pond,  RV.
   iv,  19,  4
 viii,  98,  8
 ix,  112,  4

 वार् m.
  (?) a protector,  defender,  i,  132,  3
 x,  93,  3.

 वार् [cf.  ,  accord.
  to some,  Gk. οὖρον,  οὐρέω
 Lat.
  urina,  urinari.]

Monier Williams 1872

English

 वार् वार्,  र्,  n. (fr. rt. वृ),  water
 [cf. व-
रुण: cf. also Zend वार,  ‘rain:’ Gr. οὖρο-ν, 
οὐρ-έ-ω,  οὐρ-ί-α,  οὐράνη,  οὐρή-θρα,  οὔρη-μα,  perhaps
also ὑρτήρ,  ὕρχη: Lat. ur-ina,  urin-a-ri,  urina-
tor,  urceus,  urna
 mare
 Old Germ. mari:
Slav. more
 Hib. burn,  ‘water
’ fairge,  ‘ocean
’
fual,  ‘urine
’ muir: Welsh mor.]
—वाः-किटि,  इस्, 
m. ‘water-pig, ’ a porpoise,  the Gangetic porpoise (=
शिशुमार).
—वाः-पुष्प,  अम्,  n. cloves.
—वाः-
सदन,  अम्,  n. ‘water-abode, ’ a reservoir of water, 
cistern,  large water-jar.
—वाः-स्थ,  अस्,  आ,  अम्, 
standing or remaining in water.
—वारां-निधि, 
इस्,  m. ‘receptacle of waters, ’ the ocean.
—वार्-
आसन,  अम्,  n. ‘water-seat, ’ a reservoir of water, 
cistern,  large water-jar.
—वार्-कार्य,  अस्,  आ,  अम्, 
Ved. to be performed with water,  (Sāy. = वार्भिर्
निष्पाद्य)
 granting or effecting rain.
—वार्-च, 
अस्,  m. ‘water-going, ’ a gander,  goose (Vopa-deva
XXVI. 33).
—वार्-द,  अस्,  आ,  अम्,  water-giving
(अस्),  m. a cloud.
—वार्-दर,  अम्,  n. water
 speech
silk
 the seed of the Abrus Precatorius
 the seed of
the Mango
 a conch-shell (= दक्षिणावर्त)
 a
sort of curl on the right side of a horse's neck (re-
garded as an auspicious mark).
—वार्दल,  अम्,  n.
(fr. वार्द + ल),  a rainy day,  bad weather
 (अस्),  m.
an ink-stand.
—वार्-धि,  इस्,  m. ‘water-holder, ’ the
ocean.
—वार्धि-भव or वार्-धेय,  अम्,  n. a
kind of salt (= द्रोणि-लवण).
—वार्धि-वत्,  ind.
like the ocean.
—वार्-भट,  अस्,  m. ‘water-com-
batant, ’ an alligator.
—वार्-मुच्,  क्,  m. ‘water-dis-
charger, ’ a cloud.
—वार्-राशि,  इस्,  m. ‘water-heap, ’
the ocean.
—वार्-वट,  अस्,  m. ‘water-enclosure (?), ’
a boat,  vessel.

Macdonell

English

 वार् vā́r,  n.
  water (nm.  pl.
  very rarely -as,  🞄as if m.
  or f.
 ): -āṃ nidhi,  ocean. 

Benfey

English

 वार् वार्,  n.
  Water,  Nalod. 3,  51. --
Cf.  οὖρον,  οὐρέω,  οὐρία,  perhaps ὑρτήρ,  ὔρχη
Lat. urina,  urceus,  urna.

Apte Hindi

Hindi

वार्
नपुं*
   - वृ + णिच् + क्विप्
जल

L R Vaidya

English

 vAr {% n. %} Water,  Nal.iii.51.

Bopp

Latin

 वार् n. aqua. AM. V. वारि.

Lanman

English

 vā́r,  n. water. [cf. οὖρ-ο-ν,  orig. ‘water, ’
and so,  as in Eng.,  ‘urine’
 Lat. ūrīnāri, 
‘stay under water’
 ūr-īna,  ‘urine’
 Ur-ia, 
‘Water-town, ’ a port in Apulia
 prob.
akin is AS. wær,  ‘sea.’]

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
नीरं वारि जलं दकं कमुदकं पानीयमम्भः कुशं
तोयं जीवनजीवनीयसलिलार्णांस्यम्बु वाः संवरम् ।
क्षीरं पुष्करमेघपुष्पकमलान्यापः पयःपाथसी
कीलालं भुवनं वनं घनरसो यादोनिवासोऽमृतम् ॥ १०६९ ॥
कुलीनसं कबन्धं च प्राणदं सर्वतोमुखम् ।
-wordlist-
 
नीर (क्ली),  वारि (क्ली),  जल (क्ली),  दक (क्ली),  क (क्ली),  उदक (क्ली),  पानीय (क्ली),  अम्भस् (क्ली),  कुश (क्ली),  तोय (क्ली),  जीवन (क्ली),  जीवनीय (क्ली),  सलिल (क्ली),  अर्णस् (क्ली),  अम्बु (क्ली),  वार् (स्त्री),  संवर (क्ली),  क्षीर (क्ली),  पुष्कर (क्ली),  मेघपुष्प (क्ली),  कमल (क्ली),  आपः (स्त्रीब),  पयस् (क्ली),  पाथस् (क्ली),  कीलाल (क्ली),  भुवन (क्ली),  वन (क्ली),  घनरस (पुं),  यादोनिवास (पुं),  अमृत (क्ली),  कुलीनस (क्ली),  कबन्ध (क्ली),  प्राणद (क्ली),  सर्वतोमुख (क्ली)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

आप्
आप्,  तोय,  घन,  रस,  पयस्,  पुष्कर,  मेघपुष्प,  क,  पानीय,  सलिल,  उदक,  वारि,  वार्,  शम्बर,  अर्णस्,  पाथस्,  कुश,  जल,  वन,  क्षीर,  अम्भस्,  अम्बु,  नीर,  भुवन,  अमृत,  जीवनीय,  दक
आपस्तोयं घनरसपयः पुष्करं मेघपुष्पं, 
कं पानीयं सलिलमुदकं वारि वाः शम्बरं च ।
अर्णः पाथः कुशजलवनं क्षीरमम्भोऽम्बु नीरं, 
प्रोक्तं प्राज्ञैर्भुवनममृतं जीवनीयं दकं च ॥ ६४८ ॥
verse 3.1.1.648
page 0074

नाममाला

Sanskrit

वार्,  वारि,  क,  पयस्,  अम्भस्,  अम्बु,  पाथस्,  अर्णस्,  सलिल,  जल,  सर,  वन,  कुश,  नीर,  तोय,  जीवन,  अप्,  विष
वार्वारि कं पयोऽम्भोऽम्बु पाथोऽर्णः सलिलं जलम् ।
सरं वनं कुशं नीरं तोयं जीवनमब्विषम् ॥ १५ ॥
verse 0.1.1.15
page 0008

Vedic Reference

English

 Vār is found in the Rigveda^1 and later^2 denoting ‘water.’
In some passages^3 ‘stagnant water, ’ ‘pond, ’ is meant.
1) i. 116,  22
 ii. 4,  6
 x. 12,  3
 99,  4
105,  1,  etc.
2) Av. iii. 13,  8
 Satapatha Brāh-
maṇa,  vi. 1,  1,  9,  etc.
3) Rv. iv. 19,  4
 viii. 98,  8
 ix. 112,  4.

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 वार्,  क्ली,
   (वारयतीति । वृञ् + णिच् + क्विप् ।)जलम् । इत्यमरः । १ । १० । ३ ॥
 (यथा, भागवते । १० । ३३ । २२ ।“गन्धर्व्वपालिभिरनुद्रुत आविशद् वाःश्रान्तो गजीभिरिभराडिव भिन्नसेतुः ॥
”)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 वार् न०
  चु०
  वृ--क्वप् । अप्सु अमरः ।

Capeller

German

 वार् n.
  Wasser.

Grassman

German

 1. vā́r,  váar,  n. [Cu. 〔510〕 und Bugge in Ku. Zeitschr. 〔20, 29〕],  Wasser
 2〉 Nass,  Flüssigkeit,  von der Milch.
-ā́r [N.,  A.] {116, 22} (avatā́tā́ uccā́ cakrathus pā́tave 〰)
 {195, 6} (〰 ná svānīt)
 {700, 1} (kaníā 〰 avāyatī́)
 {824, 4} (〰 íd maṇḍū́kas ichati)
 {971, 6} (pathā́ 〰 iva dhāvatu). — 2〉 ghṛtám {838, 3}
 {925, 4}
 usríyāṇām {301, 8}.
-áar [dass.] 1〉 {315, 4} (〰 ná vā́tas akṣodayat)
 {707, 8} (〰 ná tvā yaviā́bhis várdhanti śūra bráhmāṇi). — 2〉 rudhat 〰 {931, 1} (Milch der Kühe = Regen).
-ārbhyás [D.] VS. 〔22, 25〕 neben udakā́ya.

 2. vā́r,  váar,  m. [von 1. vṛ],  Beschützer mit Gen.
-ā́r ṛtásya 〰 asi {132, 3}?.
-ā́ar devā́naam 〰 mahás {919, 3}.

Burnouf

French

 वार् वार् n.
  (? वृ) eau,  cf.  वारि।

Stchoupak

French

 वार्-
 nt. (et m.
  ?) = 1 वारि-।
°धि- m.
  mer,  océan 
 °धिवत्- adv. comme la mer.
°मुच्- m.
  nuage 
 °वाह- id.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.