| YouTube Channel

वाराही (vArAhI)

 
Yates
English
वाराही (ही) 1.
f.
 An esculent root,
yam
one of the divine mothers
a measure
the earth
a sow.
Spoken Sanskrit
English
वाराही - vArAhI -
f.
 - measure
वाराही - vArAhI -
f.
 - kind of bulbous plant
वाराही - vArAhI -
f.
 - earth
वाराही - vArAhI -
f.
 - zakti or female Energy of the Boar form of viSNu
वाराही - vArAhI -
f.
 - yam [ Dioscorea - Bot. ]
वाराही - vArAhI -
f.
 - sow
Apte
English
वाराही [vārāhī], 1 A sow.
The earth.
The Śakti of Viṣṇu in the form of a boar.
A measure.
Comp.
 -कन्दः
N.
 of a bulbous plant (Mar. डुकरकंद).
Apte 1890
English
वाराही 1 A sow.
2 The earth.
3 The Śakti of Viṣṇu in the form of a boar.
4 A measure.
Comp.
कंदः N. of a bulbous plant.
Monier Williams Cologne
English
वा॑राही a (ई),
f.
 , see below
वाराही b
f.
 a sow,
W.
the Śakti or female Energy of the Boar form of Viṣṇu,
Yājñ.
 , Sch.
N.
 of one of the Mātṛs attending on Skanda,
MBh.
a kind of bulbous plant, Dioscorea,
VarBṛS.
the earth,
W.
a measure, ib.
N.
 of a river,
Cat.
Apte Hindi
Hindi
वाराही
स्त्री*
 - वाराह + ङीप्
शूकरी
वाराही
स्त्री*
 - -
पृथ्वी
वाराही
स्त्री*
 - -
‘वराह’ के रूप में विष्णु भगवान की शक्ति
वाराही
स्त्री*
 - -
माप
L R Vaidya
English
vArAha {% (I) a. (f. ही) %} Relating to a boar, Yaj.i.259.
vArAhI {% f. %} 1. The earth
2. a measure
3. the śakti of Vishṇu in the form of a boar.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
वाराही f. N. °eines Dorfes, Prabandh. 177, 2.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 वाराही
noun
नदीविशेषः ।
"प्राचीने ग्रन्थे वाराह्याः वर्णनं प्राप्यते"
एकाक्षरनाममाला
Sanskrit
ॡ, वाराही
ॡर्वाराह्यां भवेदेस्तु विष्णावैस्तु वृषध्वजे ॥ ७ ॥
verse 1.1.1.7
page 0119
वैजयन्तीकोषः
Sanskrit
Word: वाराही
Root: वाराही
Gender: स्त्री
Number: all
अर्थः ⇒ सप्तमातृषु एका
Meaning(s):
⇒ One of the seven mothers
Shloka(s):
1|1|64|2 ► ब्राह्मी माहेश्वरी चैन्द्री वाराही नारसिंह्यपि॥ (स्वर्गकाण्डः/आदिदेवाध्यायः)
Synonym(s):
➠ 1|1|64|2 ⇢ वाराही (वाराही) (स्त्री) ⇒ One of the seven mothers ⇒ सप्तमातृषु एका
Related word(s):
isa_k ➡ सप्तमातरः
जातिः ➡ देवता
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
वाराही,
स्त्री,
 (वाराह + ङीष् ।) ब्रह्माण्या-द्यष्टमातृकान्तर्गतमातृकाविशेषः । यथा, --“वराहरूपधारी च वराहोपम उच्यते ।वाराहजननी चाथ वाराही वरवाहना ॥
”इति देवीपुराणे देवीनिरुक्ताध्यायः ४५ ॥
योगिनीविशेषः । यथा, --“दुर्गा चण्डेश्वरी चण्डी वाराही कार्त्तिकीतथा ।हरसिद्धा तथा काली इन्द्राणी वैष्णवी तथा ॥
भद्रकाली विशालाक्षी भैरवी कामरूपिणी ।एताः सर्व्वाश्च योगिन्यो भृङ्गारैः स्नापयन्तु ते ॥
”तीर्थविशेषः । यथा, --“वाराही यमुना गङ्गा करतोया सरस्वती ।कावेरी चन्द्रभागा च सिन्धुभैरवसागराः ।पशुस्नानविधानाय सान्निध्यमिह कल्पय ॥
”इति बृहन्नन्दिकेश्वरपुराणोक्तदुर्गापूजापद्धतिः ॥
वराहदेवस्य शक्तिः । यथा, --“यज्ञवाराहमतुलं रूपं या बिभ्रतो हरेः ।शक्तिः साप्याययौ तत्र वाराहीं विभ्रतीतनुम् ॥
”इति चण्डी ॥
अपि च ।“वाराहरूपिणीं देवीं दंष्ट्रोद्धृतवसुन्धराम् ।शुभदां सुप्रभां शुभ्रां वाराहीं तां नमाम्यहम् ॥
”इति बृहन्नन्दिकेश्वरपुराणोक्तदुर्गापूजापद्धतिः ॥
वराहक्रान्ता । चामालु इति ख्यातः । तत्-पर्य्यायः । विष्वक्सेनप्रिया २ घृष्टिः ३ वदरा४ । इत्यमरः ॥
गृष्टिः ५ । इति भरतः ॥
शूकरी६ क्रोडकन्या ७ विष्वक्सेनकान्ता ८ वराही ९कौमारी १० त्रिनेत्रा ११ ब्रह्मपुत्त्री १२ क्रोडी१३ कन्या १४ गृष्टिका १५ माधवेष्टा १६शूकरकन्दः १७ क्रोडः १८ वनवासी १९ कुष्ठ-नाशनः २० बल्यः २१ अमृतः २२ महावीर्य्यः२३ महौषधम् २४ शम्बरकन्दः २५ वराह-कन्दः २६ वीरः २७ ब्राह्मीकन्दः २८ सुककन्दः२९ वृद्धिदः ३० व्याधिहन्ता ३१ । अस्य गुणाः ।तिक्तत्वम् । कटुत्वम् । विषपित्तकफकुष्ठप्रमेह-क्रिमिनाशित्वम् । वृष्यत्वम् । बल्यत्वम् । रसा-यणत्वञ्च । इति राजनिर्घण्टः ॥
अन्यच्च ।“वाराहीकन्द एवान्यैश्चर्म्मकारालुको मतः ।अनूपे स भवेद्देशे वाराह इव लोमवान् ॥
”इति भावप्रकाशः ॥
श्यामापक्षी । इति राजनिर्घण्टः ॥
मेदिनीमतेपवर्गीयबकारादिरयं शब्दः ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
वाराही स्त्री वराहस्येयमण् ङीप् । अष्टमातृकामध्ये१ वराहशक्तौ “यज्ञवराहमतुलं रूपं या विभ्रता हरेः ।शक्तिः साप्याययौ तत्र वाराहीं विभ्रती तनुम्” देवीमा०“वाराही नारसिंही च” श्यामास्तवः । २ योगिनीभेदेवृहन्नन्तिकेश्वरपु० । ३ वराहक्रान्तायाम् अमरः ४ वराह-योषिति च ५ श्याभाखगे राजनि० ।