| YouTube Channel

वामाचारः (vAmAcAraH)

 
Apte Hindi
Hindi
वामाचारः
पुं*
 वाम-आचारः -
तांत्रिक मत में प्रतिपादिक अनुष्ठानपद्धति
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
वामाचारः,
पुं,
 (वामो विपरीतो वेदविरुद्धोवा आचारः ।) आचारविशेषः । यथा, --“पञ्चतत्त्वं खपुष्पञ्च पूजयेत् कुलयोषितम् ।वामाचारो भवेत्तत्र वामा भूत्वा यजेत्पराम् ॥
”इत्याचारभेदतन्त्रम् ॥
तदाचारवतां नरकगमनं यथा, --“स्वधर्म्मरहिता विप्रा वेदान्यसेविनः सदा ।भ्रष्टाचाराश्च वामाञ्च ते यान्ति नरकं ध्रुवम् ॥
”इति ब्रह्मवैव्रर्त्ते प्रकृतिखण्डे २४ अध्यायः ॥
तत्पशंसा यथा, --“चत्वारो देवि वेदाद्याः पशुभावे प्रतिष्ठिताः ।वामाद्यास्त्रय आचारा दिव्ये वीरे प्रतिष्ठिताः ॥
”इति नित्यातन्त्रम् ॥
“सर्व्वेभ्यश्चोत्तमा वेदा वेदेभ्यो वैष्णवं महत् ।वैष्णवादुत्तमं शैवं शैवाद्दक्षिणमुत्तमम् ॥
दक्षिणादुत्तमं वामं वामात् सिद्धान्तमुत्तमम् ।सिद्धान्तादुत्तमं कौलं कौलात् परतरं नहि ॥
”इति कुलार्णवतन्त्रे २ खण्डम् ॥
* ॥
तदाचारयुक्तस्य निषिद्धकर्म्माणि यथा, --“न दद्यात् ब्राह्मणो मद्यं महादेव्यै कथञ्चन ।वामकामो ब्राह्मणो हि मद्यं मांसं न भक्ष-येत् ॥
”तदनुकल्पो यथा । कुलचूडामणौ ।“यत्रासवमवश्यन्तु ब्राह्मणन्तु विशेषतः ।तत्र गुडार्द्रकं दद्यात् ताम्रे वा विसृजेन्मधु ॥
देव्यास्तु दक्षिणे भागे चक्रपार्श्वे निवेदयेत् ।एतद्द्रव्यन्तु शूद्रस्य नान्येषान्तु कदाचन ॥
वैश्यस्य माक्षिकं शुद्धं क्षत्त्रियस्य तु साज्यकम् ।ब्राह्मणस्य गवां क्षीरं ताम्रे वा विसृजेन्मधु ।नारिकेलोदकं कांस्ये सर्व्वेषां द्रव्यशोधनम् ॥
”क्षत्त्रियवैश्ययोस्तु गौडी माध्वी च दातव्या तत्रतयोरधिकारात् तदभावे अनुकल्पविधानम् ।तथा च ।“गोक्षीरं ब्राह्मणो दद्यात् द्रव्यमाज्यञ्चबाहुजः ।वैश्यश्च माक्षिकं द्रव्यं शूद्रः पैष्ट्यादिकं पुनः ॥
”तेन शूद्रस्य नानुकल्पः ॥
* ॥
कुलार्णवे ।“जलं क्षीरं घृतं भद्रे मधु मैरेयमैक्षवम् ।पौष्पं तरुभवं धान्यसम्भवं तक्रनिर्म्मितम् ॥
सहकारभवं देवि त्रिविधं बहुभेदकम् ।मादकं धर्म्मसंभेदात् वर्ज्ज्यमासीत् सुलोचने ॥
ज्ञानेन संस्कृतन्तत्तु महापातकनाशनम् ।तद्दाने पातकाभावो दिव्यभावविषयं वा ॥
* ॥
माकन्दफलजं रम्यं द्रव्यं सेव्यं द्बिजातिभिः ।अमादकत्वाद्देवेशि ऐक्षवं सेव्यते बुधैः ॥
”एतेन क्षत्त्रियादिभिरमादकं द्रव्यं सेव्यं मादकस्यपापहेतुकत्वमुक्तम् । भैरवतन्त्रे ।“मद्यं मांसं विना वत्स यत्किञ्चित् कुलसा-धनम् ।शक्त्यै दत्त्वा ततः शेषं गुरवे तन्निवेदयेत् ।तदनुज्ञां मूर्द्ध्नि कृत्वा शेषमात्मनि योजयेत् ॥
”तेन क्षत्त्रियादीनां सुख्यदाने अधिकारः ।न पाने । यत्तु ।“पीत्वा पीत्वा पुनः पीत्वा पतित्वा च महीतले ।उत्थाय च पुनः पीत्वा पुनर्ज्जन्म न विद्यते ॥
”वत्तु चयुर्थाश्रमिपरम् ॥
* ॥
तद्द्रव्यकरणेजातिचिन्तां न कुर्य्यात् ।“मदिरायां मैथुने च जातिचिन्तां न कार-येत् ॥
”एतेषां शोधनस्यावश्यकत्वम् । तथा च ।“संशोधनमनाचर्य्य स्त्रीषु मद्येषु साधकः ।आचार्य्य सिद्धिह्रानिः स्यात् क्रुद्धा भवतिसुन्दरी ॥
”मद्येषु मुख्यानुकल्पेषु ॥
* ॥
तथा कुलपूजाया-मस्यावश्यकत्वम् । तथा च ।“मधु मांसं विना देवि कुलपूजां समाचरेत् ।जन्मान्तरसहस्रस्य सुकृतं तस्य नश्यति ॥
” * ॥
अथ मांसादिशोधनम् ।“मांसन्तु त्रिविधं ज्ञेयं जलखेचरभूचरम् ।मांसन्तु त्रिविधं प्रोक्तं देवताप्रीतिकारकम् ॥
मत्स्यञ्च त्रिविधं देवि उत्तमाधममध्यमम् ।उत्तमं त्रिविधं मत्स्यं शालपाठीनरोहितम् ॥
प्रवीणं कण्टकैर्हीनं तैलाक्तं वल्कलैर्य्युतम् ।देव्याः प्रीतिकरञ्चैव मध्यमं तच्चतुर्व्विधम् ।क्षुद्राणि तानि सर्व्वाणि अधमानि विदुर्बुधाः ॥
”भूचरमांसञ्च ।“गोमेषाश्वलुलापोत्थगोधाजोष्ट्रमृगोद्भवम् ।महामांसाष्टकं प्रोक्तं देवताप्रीतिकारकम् ॥
”मांसाभावे अनुकल्पः । समयाचारे ।“लवणार्द्रकपिण्याकतिलगोधूममाषकम् ।लशुनञ्च महादेवि मांसप्रतिनिधिः स्मृतः ॥
” * ॥
मुद्रा तु द्बिविधा । कुलार्णवे ।“कृषरं मण्डलाकारं चन्द्रपद्मनिभं शुभम् ।चारु पङ्कमनोहारि शर्कराद्यैश्च पूरितम् ।पूजाकाले देवताया मुद्रैषा परिकीर्त्तिता ॥
”यामले ।“भृष्टधान्यादिकं यावत् चर्व्वणीयं प्रकल्पयेत् ।तेषां संज्ञा कृता मुद्रा महामोदप्रदायिनी ॥
”तेषां शोधनन्तु स्वतन्त्रतन्त्रे । ओँ प्रतद्विष्णु-रित्यादि मांसम् । त्र्यम्बकमित्यादि मीनम् ।तद्बिष्णोरित्यादि मुद्राम् ॥
* ॥
अथ शक्ति-शोधनम् । तत्र भावचूडामणौ ।“अदीक्षितकुलासङ्गात् सिद्धिहानिः प्रजायते ।तत्कथाश्रवणं चेत् स्यात् तत्तल्पगमनं यदि ।स कुलीनः कथं देवि पूजयेत् परमेश्वरीम् ॥
”श्रीक्रमे । संशोधनमनाचर्य्येति । कौलिकतन्त्रे ।“अभिषेकाद्भवेच्छुद्धिर्म्मन्त्रस्योच्चारबिन्दुभिः ।बलाद्वा यत्नतो वापि अभिषेकं समाचरेत् ॥
”अभिषेकमन्त्रस्तु ।“आदौ वाणीं समुच्चार्य्य त्रिपुरायै समुद्धरेत् ।नमःशब्दं समुच्चार्य्य इमां शक्तिं ततो वदेत् ॥
पवित्रीकुरु शब्दान्ते मम सिद्धिं कुरु प्रिये ।वह्निजायां समुच्चार्य्य शुद्धिमन्त्रः सुरेश्वरि ।तस्याः कर्णेऽभेदबुद्ध्या मायाबीजं समुद्धरेत् ॥
”इति शक्तिशोधनम् ॥
* ॥
ततः शोधितद्रव्यमर्ध्ये क्षिपेत् । श्रीक्रमे अर्ध्य-विधौ ।“पूर्व्वशोधितद्रव्यन्तु गुप्तैनैव च संक्षिपेत् ॥
”स्वतन्त्रतन्त्रे ।“आद्यद्रव्यमर्घ्यपात्रे निःक्षिप्य प्रयतः सुधीः ।कुण्डगोलोद्भवं द्रव्यं स्वयम्भुकुसुमं तथा ।अर्ध्यं दत्त्वा महेशानि सर्व्वसिद्धीश्वरो भवेत् ॥
सुरया चार्घ्यदानेन योगिनीनां भवेत् प्रियः ।महायोगी भवेद्देवि पीठप्रक्षालितैर्ज्जलैः ॥
”भैरवतन्त्रे ।“पञ्चमात् तु परं नास्ति शाक्तानां सुखमोक्षयोः ।केवलैः पञ्चमैर्व्वापि सिद्धो भवति साधकः ॥
”तेन पञ्चमकारेण पूजा कर्त्तव्या । इति तन्त्र-सारः ॥