| YouTube Channel

वामनव्रत (vAmanavrata)

 
Monier Williams Cologne
English
वामन—व्रत
n.
N.
 of a partic. Vrata to be observed on the 12th day of Śrāvaṇa in celebration of Viṣṇu's dwarf-incarnation,
L.
 (cf. वामन-द्वादशी-व्रत).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
वामनव्रतं,
क्ली,
 (वामनदेवताकं व्रतम् ।) श्रवण-द्वादशीकर्त्तव्यो वामनदेवस्य व्रतविशेषः ।अथ श्रीवामनव्रतविधिः ।“नत्वा गुरुमनुज्ञाप्य पश्चान्नियममाचरेत् ।न हि सिद्धेद्गुरोर्भक्तिं नियमञ्च विना फलम् ॥
”नियममन्त्रः ।“एकादश्यां निराहारः स्थित्वा चैवापरेऽहनि ।भोक्ष्ये श्रीवामनानन्त शरणागतवत्सल ॥
” इति ॥
“एकादश्यां रजन्यांवा द्वादश्यां वार्च्चयेत्प्रभुम् ।स्वर्णरूप्यमये पात्रे ताम्रवंशमयेऽपि वा ॥
कुण्डिकां स्थापयेत् शार्श्वे छत्रिकापादुकास्तथा ।शुभाञ्च वैणवीं यष्टिमक्षसूत्रं पवित्रकम् ॥
पुष्पैर्गन्धैः फलैर्धूपैः प्रदीपैश्चार्च्चयेद्धरिम् ।नानाविधैश्च नैवेद्यैर्भक्ष्यभोज्यैर्गुडोदनैः ॥
जागरं निशि कुर्व्वीत गीतवादित्रनर्त्तनैः ।एवमाराध्य देवेशं प्रभाते विमले सति ॥
आदावर्ध्यं प्रदातव्यं पश्चाद्देवं प्रपूजयेत् ।नारिकेलेन शुभ्रेण दद्यादर्घ्यञ्च पूर्व्ववत् ॥
”तत्र मन्त्रः ।“वामनाय नमस्तुभ्यं क्रान्तत्रिभुवनाय च ।गृहाणार्ध्यं मया दत्तं वामनाय नमोऽस्तु ते ॥
”वामनाय अर्घ्यं नमः ।“मत्स्यं कूर्म्मं वराहञ्च नरसिंहञ्च वामनम् ।रामं रामञ्च कृष्णञ्च क्रमात् द्वौ बुद्धकल्किनौ ॥
पादयोर्ज्जानुनोर्गुह्ये नाभ्यामुरसि कक्षयोः ।भुजयोर्म्मूर्द्ध्नि सर्व्वाङ्गेष्वर्च्चयेदायुधानि च ॥
महापूजां ततः कृत्वा गोमहीं काञ्चनादिकम् ।शक्त्याचार्य्याय दातव्यं ब्राह्मणेभ्यश्च मन्त्रतः ॥
ब्राह्मणश्चापि मन्त्रेण प्रतिगृह्णाति मन्त्रवित् ।ददाति मन्त्रतो ह्येव दाता भक्तिसमन्वितः ॥
”तत्र दानमन्त्रः ।“वामनो बुद्धिदो दाता द्रव्यस्थो वामनः स्वयम् ।वामनश्च प्रतिग्राही तेन मे वामने रतिः ॥
वामनः प्रतिगृह्णाति वामनोऽपि ददाति च ।वामनस्तारको द्बाभ्यां तेनेदं वामने नमः ॥
”इति ॥
“एवं कृत्वा विधानेन भोजनं पृषदाज्यकम् ।पूर्व्वं दद्याद्ब्राह्मणेभ्यः पश्चाद्भुञ्जीत बन्धुभिः ॥
यद्वामनपुराणे च यद्भविष्योत्तरे व्रतम् ।वामनस्योदितं तस्यानुसाराल्लिखितं त्विदम् ॥
”ब्रह्मवैवर्त्ते ।“गृहीत्वा नियमं प्रातर्गत्वा नद्योश्च सङ्गमे ।सौवर्णं वामनं कृत्वा सौवर्णमाषकेण वा ॥
यथाशक्त्याथ वित्तस्य कुम्भोपरि जगत्पतिम् ।स्वर्णपात्रे स्थापयित्वा मन्त्रैरेतैश्च पूजयेत् ॥
ओँ वामनाय नमः पादौ कटिं दामोदराय च ।उरू श्रीपतये गुह्यं कामदेवाय पूजयेत् ॥
पूजयेज्जगतां पत्युरुदरं विश्वधारिणे ।हृदयं योगनाथाय कण्ठं श्रीपतये नमः ॥
मुखञ्च पङ्कजाक्षाय शिरः सर्व्वात्मने नमः ।इत्थं संपूज्य वासोभिराच्छाद्य च जगद्गुरुम् ।दद्यात् सुश्रद्धया चार्य्यं नारिकेलादिभिः फलैः ॥
ओँ नमो नमस्ते गोविन्द बुध श्रवणसंज्ञक ।अघौघसङ्क्षयं कृत्वा प्रेतमोक्षप्रदो भव ॥
”इत्यर्घ्यमन्त्रः ॥
“छत्रोपानहगोदानं दद्यादत्र कमण्डलुम् ।विशेषेण द्बिजाग्र्याय वामनः प्रीयतामिति ॥
दध्योदनसमायुक्तां वारिधानीं प्रदापयेत् ।पूजयित्वा जगन्नाथं वामनः प्रीयतामिति ॥
यथाशक्त्या च दानानि द्विजाग्र्येभ्यः प्रदापयेत् ।कुर्य्याज्जागरणं रात्रौ गीतशास्त्रसमन्वितम् ॥
श्रद्धया परया युक्तो निशामनिमिषेक्षणः ।प्रभाते भोजयेद्विप्रान् द्वादश्यां पारणं ततः ।कुर्य्यात् स्वयं श्रद्धया तत् सर्व्वं सफलतां व्रजेत् ॥
”तन्माहात्म्यञ्च तत्रैव ।“एवं कृते तु कालेय व्रतेऽस्मिन् विजयादिने ।न दुर्लभतरं किञ्चिदिह लोकेऽथवा परे ॥
फलमस्य व्रतस्योक्तं दत्त्वा पित्रोर्नरोत्तमः ।वंशोद्धारकरो मुक्तिं याति पैत्र्यादृणादपि ॥
न पावनतरं किञ्चिदतः परमिहोच्यते ।विजयाव्रततुल्यञ्च न परं परिपठ्यते ॥
”भविष्योत्तरे च ।“समाप्ते तु व्रते तस्मिन् यत् पुण्यं तन्निबोध मे ।चतुर्युगानि राजेन्द्र ! सप्तसप्ततिसङ्ख्यया ॥
प्राप्य विष्णुपुरं राजन् क्रीडते कालमक्षयम् ।इहागत्य भवेद्राजा प्रतिपक्षभयङ्करः ॥
हस्त्यश्वरथयानानां दाता भोक्ता विमत्सरः रूपसौभाग्यसम्पन्नो दोर्घायुर्निरुजो भवेत् ।पुत्त्रपौत्त्रैः परिवृतो जीवेच्च शरदां शतम् ॥
”इति श्रीहरिभक्तिविलासे १५ विलासः ॥