वान (vAna)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 वान mfn.
   Subst. (-नः-ना-नं) Dry fruit. Adj. Dry,  dried.
	 n.
  (-नं)
	 1. Living.
2. Going,  moving.
	 3. A mat of straw.
	 4. A heavy sea,  the rolling
of water from wind,  &c.
 hence the high tide in the Indian rivers, 
commonly called the Bore.
	 5. A hole in the wall of a house.
	 6.
A perfume,  a fragrance.
	 7. Weaving.
	 8. Blowing.
	 mfn.
   (-नः-नी-नं)
Relating to a wood,  a house,  &c.: see वन.
	 n.
  (-नं) A number
or multitude of woods.
 E.
  वै to dry or wither,  aff.
   क्त,  form irr
 .:
in other of its applications,  वन् to sound,  aff.
   घञ्
 or वन a wood, 
water,  a house,  &c.,  and अण् referential aff.
  

Capeller Eng

English

 वान n.
  weaving,  sowing. 

Yates

English

 वान (नः-ना-नी-नं)
a. Dry
 of a
wood.
m.
  f.
  n.
  Dry fruit.
n.
  Liv-
ing
 moving
 mat of straw
 the
bore
 hole in a wall
 perfume.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Wilson

English

 वान
mfn.
   subst. (-नः-ना-नं) Dry fruit. adj. Dry,  dried.
n.
 
(-नं)
1 Living.
2 Going,  moving.
3 A mat of straw.
4 A heavy sea,  the rolling of water from wind,  &c.
 hence the high tide in the
Indian rivers,  commonly called the Bore.
5 A hole in the wall of a house.
6 A perfume,  a fragrance.
mfn.
   (-नः-नी-नं) Relating to a wood,  a house, 
&c.: see वन.
n.
  (-नं) A number or multitude of woods.
E.
  वै to dry or wither,  aff.
   क्त
 form irr
 .: in other of its
applications वन to sound,  aff.
   घञ्
 or वन a wood,  water,  a
house,  &c.,  and अण् referential aff.
  

Apte

English

वान [vāna],  a.
 

Blown. 

Dried (by wind),  dried up. (निपपात) अवानमशुकादष्टमेकमाम्रफलं किल Mb.
 *  2.17.28.

Belonging to a forest.

नम् Dry or dried fruit (m.  also).

Blowing.

Living.

Rolling,  moving,  (as of waters &c.
 ).

A perfume,  fragrance.

A number of groves or thickets.

Weaving.

A mat of straw.

A hole in the wall of a house. Comp.
   -चित्रम् a variety of blanket of variegated texture
 Kau. A.
 2.11. -दण्डः a weaver's loom. 

वानः [vānḥ],  An intelligent man. 

Apte 1890

English

 वान a. 1 Blown. 
Dried(by wind) dried up. 
Belonging to a forest. 
नं 1 Dry or dried fruit (m. also). 
Blowing. 
Living. 
Rolling,  moving,  (as of waters &c.). 
A perfume,  fragrance. 
A number of groves or thickets. 
Weaving. 
A mat of straw. 
A hole in the wall of a house. 

Monier Williams Cologne

English

 1. वान mfn.
   (for 2. See p.
  940) blown &c.
   (cf.   निर्-वाण)

 वान n.
  blowing,  L.
 

 a perfume,  fragrance,  L.
 

 living,  ib.

 going,  moving,  rolling,  W.
 

 the rolling of water or of the tide (esp.   the high wave in Indian rivers,  commonly called ‘the Bore’),  ib.

 2. वान mfn.
   (fr.  √ वै
 for 1. See p.
  935,  col. 3) dried &c.
  

 वान n.
  dry or dried fruit,  L.
 

 a kind of bamboo manna,  L.
 

 3. वान n.
  (fr.  √ वे) the act of weaving or sewing,  Nyāyam.
  
 Sāy.
  (reckoned among the 64 Kalās)

 a mat of straw,  L.
 

 4. वान m.
  or n.
  (?) a hole in the wall of a house,  L.
 

 5. वान m.
  an intelligent man,  L.
 

 N.
  of Yama,  L.
 

 6. वान mf(ई)n.  (fr.  1. वन,  p.
  917) relating to a wood or to a dwelling in a wood &c.
  ,  W.
 

 वान n.
  a dense wood,  Nalod.

 a multitude of woods or groves or thickets,  W.
 

 वान a &c.
   See 3. वान,  p.
  940,  col. 2.

 वान b mfn.
   dried &c.
   (See 2. वान,  p.
  940,  col. 2).

Monier Williams 1872

English

 1. वान,  अस्,  आ,  अम्,  blown (as the wind),  blown
upon so as to be dried,  dry,  dried
 (अस्,  आ,  अम्),  m.
f. n. dry or dried fruit.

 2. वान,  अम्,  n. (for 3. see p. 903,  col. 1),  blowing
living
 going,  moving,  rolling
 the rolling of water
or of the tide
 the high wave in Indian rivers (com-
monly called ‘the Bore’)
 a perfume,  fragrance.

 वान 3. वान,  अम्,  n. (fr. rt. वे),  the act of
weaving,  sewing
 a mat of straw
 a hole in the wall
of a house.
—वान-दण्ड,  अस्,  m. a weaver's loom
[cf. वाण-दण्ड।]

 वान 4. वान,  अस्,  ई,  अम् (fr. 1. वन),  belonging
or relating to a wood or forest
 relating to a dwelling
in a wood or to a house,  &c.
 (अम्),  n. a multitude
of woods,  collection of groves or thickets.

 वान,  वानीय। See s. v.,  p. 903.

 5. वान,  अस्,  आ,  अम्,  dried,  &c. See 1. and 2.
वान,  p. 900,  col. 1.

Macdonell

English

 वान vā-na,  〈1.〉 pp. √ 2. vā
 〈2.〉 n.
  [√ 4. vā] 🞄weaving,  sewing.

Benfey

English

 वान
 A. i. e. वा + न, 
 I. adj.
  Dry, 
Nalod. 2,  26.
 II. m.
 ,  f.
  ना,  and
n.
  Dry fruit.
 III. n.
 
 1. Moving.
 2.
A heavy sea.
 3. A mat of straw.
 4.
Living.
 5. A perfume.
 B. n.
  A hole
in the wall of a house.
 C. i. e. वन +
अ, 
 I. adj.
  Relating to a wood,  a house.
 II. n.
  A number of woods,  Nalod. 3,  6.

Apte Hindi

Hindi

वान
वि* - वन् + अण्
खिला हुआ

वान
वि* - वन् + अण्
"(हवा से) सूखा हुआ,  शुष्क"

वान
वि* - वन् + अण्
जंगली

वानम्
नपुं*
   - -
सूखा फल

वानम्
नपुं*
   - -
(हवा का) चलना

वानम्
नपुं*
   - -
जीना

वानम्
नपुं*
   - -
"लुढ़कना,  हिलना-जुलना"

वानम्
नपुं*
   - -
"गन्ध द्रव्य,  खुशबू"

वानम्
नपुं*
   - -
वृक्षों का समूह या झुरमुट

वानम्
नपुं*
   - -
बुनना

वानम्
नपुं*
   - -
तिनकों से बनी चटाई

वानम्
नपुं*
   - -
घर की दीवार में छिद्र

L R Vaidya

English

 vAna {% (I) m. %} Hemp.

 vAna {% (II) n. %} 1. Vomiting,  ejecting
 2. taking out,  getting out,  R.xv.29,  K.S.vi.37
 3. an emetic.

 vAna {% (I) a. (f. ना) %} 1. Blown
 2. dried by wind.

 vAna {% (II) n. %} 1. Weaving
a mat of straw
a hole in the wall of a house
blowing
living
a perfume
number of forests.

Edgerton Buddhist Hybrid

English

 vāna,  nt. (Skt. Lex.,  woven stuff,  mat),  acc. to Tib. fibre made from bark: Mvy 〔5878〕 = Tib. thag ran. Follows sūtram
 followed by kācalindikam. Cf. vāṇa.

Kridanta Forms

Sanskrit

वै (ओँ꣡वै꣡ शोषणे - भ्वादिः - अनिट्)
ल्युट् =  वानम्
अनीयर् =  वानीयः - वानीया
ण्वुल् =  वायकः - वायिका
तुमुँन् =  वातुम्
तव्य =  वातव्यः - वातव्या
तृच् =  वाता - वात्री
क्त्वा =  वात्वा
ल्यप् =  प्रवाय
क्तवतुँ =  वानवान् - वानवती
क्त =  वानः - वाना
शतृँ =  वायन् - वायन्ती

वे (वे॒ञ् तन्तुसन्ताने - भ्वादिः - अनिट्)
ल्युट् =  वानम्
अनीयर् =  वानीयः - वानीया
ण्वुल् =  वायकः - वायिका
तुमुँन् =  वातुम्
तव्य =  वातव्यः - वातव्या
तृच् =  वाता - वात्री
क्त्वा =  उत्वा
ल्यप् =  प्रवाय
क्तवतुँ =  उतवान् - उतवती
क्त =  उतः - उता
शतृँ =  वयन् - वयन्ती
शानच् =  वयमानः - वयमाना

वा (वा॒ गतिगन्धनयोः - अदादिः - अनिट्)
ल्युट् =  वानम्
अनीयर् =  वानीयः - वानीया
ण्वुल् =  वायकः - वायिका
तुमुँन् =  वातुम्
तव्य =  वातव्यः - वातव्या
तृच् =  वाता - वात्री
क्त्वा =  वात्वा
ल्यप् =  प्रवाय
क्तवतुँ =  वातवान् - वातवती
क्त =  वातः - वाता
शतृँ =  वान् - वान्ती / वाती

Abhyankara Grammar

English

वान  the suffix वन् mentior:ed as वान् in the Atharvapratisakhya and illustrated in the word ऋतावानं: cf A. Pr. III. 24.

Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch

German

 1. *वान n. das Wehen,  S I,  540,  3.

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
फलं तु सस्यं तच्छुष्कं वानमामं शलाटु च ।
-wordlist-
 
फल (पुंक्ली),  सस्य (क्ली),  वान (वा),  आम (क्ली),  शलाटु (वा)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

वान
वान,  शुष्कफल
शलाटुः कोमलं प्रोक्तं वानं शुष्कफलं भवेत् ।
verse 2.1.1.189
page 0023

वैजयन्तीकोषः

Sanskrit

Word: वान:
Root: वान
Gender: पुं
Number: all
अर्थः ⇒ शुष्कतरंफलम्/शुष्कफलम्
Meaning(s):
⇒ Dry
Shloka(s):
3|3|10|1 ► फलमामं शलाटुः स्याद् वानं शुष्कतरं फलम्। (भूमिकाण्डः/वनाध्यायः)
Synonym(s):
➠ 3|3|10|1 ⇢ वान: (वान) (पुं) ⇒ Dry ⇒ शुष्कतरंफलम्,  शुष्कफलम्
➠ 3|3|10|1 ⇢ वाना (वान) (स्त्री) ⇒ Dry ⇒ शुष्कतरंफलम्,  शुष्कफलम्
➠ 3|3|10|1 ⇢ वानम् (वान) (नपुं) ⇒ Dry ⇒ शुष्कतरंफलम्,  शुष्कफलम्
Related word(s):
परा_अपरासंबन्धः ➡ वृक्षः
    

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 वानं,  त्रि,  ओ वै शोषणे + क्तः । ओदितश्चेतिनत्वम् ।) शुष्कफलम् । इत्यमरः ॥
 शुष्कम् । इतिमेदिनी । ने,  २० ॥
 (वनस्येदमिति । वन +अण् ।) वनसम्बन्धी ॥

 वानं,  क्ली,
   (वा + ल्युट् ।) स्यूतिकर्म्म । कटः ।गतिः । इति मेदिनी । ने,  २० ॥
 जलसंप्लुत-वातोर्म्मिः । सुरुङ्गा । सौरभः । इति हेमचन्द्रः ॥
गोक्षीरजं तवक्षीरम् । इति राजनिर्घण्टः ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 वान न०
  वन--घञ् । १ शुष्कफले अमरः । २ शुष्के त्रि०
  मेदि० ।वनस्येदं तत् समूहो वा अण् । ३ वनसम्बन्धिनि त्रि०
  । ४ तत्-संघे न०
  । वे--भावकर्मादौ ल्युट् । ५ सीवनकर्मणि६ कटे । वा--भावादौ ल्युट् । ७ गतौ मेदि० । ८ जल-प्लुतवातोर्मौ ९ सुरङ्गायां १० सौरभे हेमच० ११ गोक्षीरजे१२ तवक्षीरे राजनि० । १३ वर्त्तिकाखगे स्त्री जटा० ।

Capeller

German

 1. वान n.
  dass Weben,  Nähen. 

 2. वान n.
  ein dichter Wald.

 1. वान n.
  das Weben,  Nähen. 

 2. वान n.
  ein dichter Wald.

Burnouf

French

 वान वान (pp. de वा) battu ou séché par le vent
sec. -- S. m.
  f.
  n.
  fruit sec. -- S. n.
  mouvement produit par le vent
		 houle,  grosse mer
		 barre ou mascaret des fleuves de l'Inde.
Parfum dans l'air.
		 Ouverture,  trou [dans le mur d'une maison].

 वान वान a. (वन) des bois,  de la forêt.
वानप्रस्थ m.
  (प्र
 स्था) anachorète,  ermite.
Bassia latifolia
 butea frondosa
 bot.

Stchoupak

French

 १ वान-
 nt. tissage.

 २ वान-
 nt. forêt épaisse,  fourré.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.