वाद (vAda)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
शब्दसागरः
EnglishCapeller Eng
EnglishHelp us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
Wilson
EnglishApte
Englishवाद [vāda] दा [dā] लः [lḥ], (दा) लः The sheat-fish.
वादः [vādḥ], [वद्-घञ्]
Talking, speaking.
Speech, words, talk
वेदवादररताः पार्थ नान्यदस्तीति वादिनः 2.42
सामवादाः सकोपस्य तस्य प्रत्युत दीपकाः 2.55
so कैतववादः 8
सान्त्ववादः
A statement, an assertion, allegation
अवाच्यवादांश्च बहून् वदिष्यन्ति तवाहिताः 2.36.
Narration, account
शाकुन्तलादीनितिहासवादान् 3.3.
Discussion, dispute, controversy
वादयुद्धप्रधानाश्च मध्यमा राजसी गतिः 12.46
वादे वादे जायते तत्त्वबोधः Sūbhāṣ
सीमा˚.
A reply.
An exposition, explanation
अध्यात्मविद्या विद्यानां वादः प्रवदतामहम् 1.32.
A demonstrated conclusion, theory, doctrine
इदानीं परमाणुकारण- वादं निराकरोति S. B. (and in diverse other places of the work)
परिणामवाद 'the theory of evolution'
so नास्तिक˚.
Sounding, sound.
Report, rumour.
A plaint (in law).
Advice, counsel.
Agreement. -अनुवादौ (m. )
assertion and reply, plaint and reply, accusation and defence.
dispute, controversy. -कर, -कृत् causing a dispute. -कर्तृ a player on a musical instrument. -ग्रस्तa. disputed, in dispute
वादग्रस्तो$यं विषयः. -चञ्चु clever in repartees or witty replies. -द emulating, vying with. -नक्षत्रमाला (मालिका) a defence of the Vedānta against the Mīmāṁsā doctrine. -प्रतिवादः controversy. -युद्धम् a dispute, controversy
12.46.-रत disputatious. -वादिन् a Jaina. -विवादः disputation, discussion, debate. -साधनम् establishing an assertion.
Apte 1890
Englishवादः [वद्-घञ्] 1 Talking, speaking.
2 Speech, words, talk
सामवादाः सकोपस्य तस्य प्रत्युत दीपकाः Śi. 2. 55
so कैतववाद Gīt. 8
सांत्ववादः &c.
3 A statement, an assertion, allegation
अवाच्यवादांश्च बहून् वदिष्यंति तवाहिताः Bg. 2. 36.
4 Narration, account
शाकुंतलादीनितिहासवादान् Māl. 3. 3.
5 Discussion dispute, controversy
वादे वादे जायते तत्वबोधः Subhāṣ.
सीमा°.
6 A reply.
7 An exposition, explanation.
8 A demonstrated conclusion, theory, doctrine
इदानीं परमाणुकारणवादं निराकरोति Ś. B. (and in diverse other places of the work)
परिणामवाद ‘the theory of evolution’
so नास्तिक°.
9 Sounding, sound.
10 Report, rumour.
11 A plaint (in law).
Comp.
अनुवादौ (m. du.) {1} assertion and reply, plaint and reply, accusation and defence. {2} dispute, controversy.
कर,
कृत् a. causing a dispute.
ग्रस्त a. disputed, in dispute
वादग्रस्तोऽयं विषयः.
चंचु a. clever in repartees or witty replies.
प्रतिवादः controversy.
युद्धं a dispute, controversy.
रत a. disputatious.
वादिन् m. a Jaina.
विवादः disputation, discussion, debate.
साधनं establishing an assertion.
Monier Williams Cologne
EnglishMonier Williams 1872
Englishवाद वाद, अस्, m. (fr. rt. वद्), speaking,
talking, (काम-वाद, talking as one pleases, speak-
ing freely)
discourse, speech, assertion, proposition,
allegation
statement, discussion, dispute, controversy,
words
explanation, exposition (of holy texts &c.)
demonstrated conclusion
reply
a plaint, accusation
report, rumour
sound, sounding.
—वाद-कर, अस्,
आ, or ई, अम्, or वाद-कृत्, त्, त्, त्, making a discus-
sion, causing a dispute.
—वाद-चञ्चु, उस्, उस्, उ,
clever in repartee, a good jester.
—वाद-प्रतिवाद,
अस्, m. or औ, m. du. a set disputation, assertion and
counter assertion, statement and contradiction, con-
troversy, disputation.
—वाद-युद्ध, अम्, n. a war
of words, controversial war, controversy, dispute.
—वादयुद्ध-प्रधान, अस्, आ, अम्, skilled in
the war of controversy, an eminent controversialist.
—वाद-रत, अस्, आ, अम्, adhering to or following
any particular proposition or doctrine
addicted to
controversy, disputatious.
—वाद-वादिन्, ई, m. a
Jaina (= आर्हत).
—वाद-विवाद, अस्, m. or औ,
m. du. a discussion about any statement, argument and
disputation, debate, dispute, argumentation, litigation.
—वाद-साधन, अम्, n. the proof of an assertion,
the maintaining of an argument, controversy.
—वा-
दानुवाद (°द-अन्°), औ, m. du. assertion and
reply, attack and rejoinder, plea and counterplea,
accusation and defence, plaint and reply, controversy,
dispute, disputation.
Macdonell
Englishवाद vād-a, (—°) speaking of (rare)
causing 🞄to sound, playing (rare)
talk, utterance, 🞄statement (ord. mg.: —° w. the speaker 🞄or what is stated)
speaking about, mentioning 🞄(—°)
counsel
proposition, thesis
discussion, 🞄controversy, disputation
dispute, 🞄about (—°)
agreement regarding (—°)
cry, 🞄note (of an animal or bird)
sound (of a 🞄musical instrument): -ka, player of a 🞄musical instrument
-tas, ad. in argument 🞄(overcome)
-da, vying with (—°).
Benfey
Englishवाद वाद, i. e. वद् + अ,
1. Speak-
ing, Daśak. in Chr. 198, 11.
2. Sound,
Pañc. 248, 11
words, i. d. 475.
3.
Discussion, controversy, Man. 12, 46.
4. Exposition of holy texts, Man. 6,
50.
5. Demonstrated conclusion, re-
sult.
6. Accusation.
7. Report, Daśak.
in Chr. 191, 19.
--
अर्थ-,
praise, Vedāntas. in Chr. 216, 14.
आशीर्वाद, i. e.
आशिस्-, a benediction,
Pañc. 208, 7.
इतिहास-, a tale,
Mālat. 47, 1.
उच्चैस्-, boasting,
Utt. Rāmac. 136, 2.
धर्म-, a
conversation concerning law or virtue,
Rām. 5, 48, 4.
पक्ष-, uttering
one's opinion, MBh. 7, 6009.
पाणि-,
clapping of the hands, Rām. 2, 65, 4.
प्रतिकूल-, objection, in
अ-,
not opposing, MBh. 3, 10265.
मिथ्या-,
speaking untruth, lying, Pañc.
iii. d. 85.
लोक-, rumour, Daśak.
in Chr. 185, 14.
विणा-, a lutanist.
साम(न्)-, pl. words of conciliation,
Pañc. iii. d. 27. हीन- (vb. हा),
contradictory evidence, prevarication.
हेतु-, disputation.
Hindi
Hindiतर्क
Apte Hindi
Hindiवादः
- वद् + घञ्
"बातें करना, बोलना"
वादः
- -
"भाषण, वचन, बात"
वादः
- -
"वक्तव्य, उक्ति, आरोप"
वादः
- -
"वर्णन, वृत्त"
वादः
- -
"विचार, विमर्श, विवाद, वादविवाद, तर्कवितर्क"
वादः
- -
उत्तर
वादः
- -
"विवृति, व्याख्या"
वादः
- -
"प्रदर्शित उपसंहार, सिद्धान्त, तत्त्व"
वादः
- -
"ध्वननं, ध्वनि"
वादः
- -
"विवरण, अफवाह"
वादः
- -
"(विधि में) अभियोग, नालिश"
L R Vaidya
EnglishvAda {% m. %} 1. Talking, speaking
2. an assertion, an allegation, अवाच्यवादांश्च बहून्वदिष्यंति तवाहिताः Bg.ii.26
3. a speech, a statement, a communication, हरि हरि याहि माधव याहि केशव मा वद कैतववादम् Git.G.v.
4. discussion, controversy, e.g. वादे वादे जायते तत्वबोधः
5. a reply
6. rumour, report
7. sounding, sound
8. an exposition
9. a demonstrated conclusion
10. a plaint, M.viii.253.
Bopp
LatinEdgerton Buddhist Hybrid
Englishvāda, m. (= Skt.), talk
in phrase kaḥ punar vādaḥ (not noted elsewhere, common in BHS), not to speak of
to say nothing of
geschweige denn: SP 〔298.7 ff.〕 (prose
after ṣaṣṭi-, line 6) kaḥ punar vādaḥ pañcāśad-, not to speak of (i.e. a still larger number with) fifty …, and so on with forty, thirty, etc.
(ya imaṃ … dharmaparyāyaṃ śrutvāvatared …) k° p° v° ya imam … śrāvayed vācayed … SP 〔337.4—5〕, i.e. how much more …
similarly Vaj 〔33.11〕
(kusīdo dārakas … cakṣuḥsaṃprekṣaṇām api na kṛtavān) k° p° v° utthāsyati … Av 〔i.16.6〕, not to speak of rising (much less would he rise
note future tense, tho referring to failure to act in the past)
(srotaāpannasamudācāram api na samudācarati, ) k° p° v° laukikān samudācārān samudācariṣyati (fut., as in prec.) Dbh 〔65.3〕
(yatrāgatir makara-°śuśumārādīnāṃ …, so mss.) k° p° v° manuṣyāṇām Divy 〔105.28〕, where even makaras (etc.) cannot go, not to speak of men
(mahāphalaṃ dharmaśravaṇaṃ …) k° p° v° dharmadeśanā … Divy 〔200.14〕, how much more …
ka eva vādaḥ in same sense Jm 〔143.10〕 (vs), eva for punar perh. m.c.?, (adṛṣṭabhaktiṣv api … hitaṃ vivakṣanti …) ka eva vādaḥ … premaguṇotsuke jane.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
GermanSanskrit Tibetan
Tibetanbrjod pa
१) अनुव्याहरत् २) अभिधान ३) अभिधायिन् ४) अभिधीयते ५) आभिलाप ६) अभिलाप्य ७) अभिहित ८) आख्यान ९) आचक्षते १०) आम्नात ११) आम्नायते १२) आरोचन १३) आह १४) इरित १५) उक्त १६) उच्चारण १७) उच्चारयितव्य १८) उच्यते १९) उच्यमान २०) उदाहार २१) उदीरयति २२) उद्दिष्ट २३) उद्भावक २४) उद्भावन २५) उद्भावना २६) उद्भावित २७) उपदिश्यमान २८) कथयत् २९) कथ्यते ३०) कीर्ति ३१) ख्याप्यते ३२) जल्प ३३) जल्पते ३४) निश्चारयति ३५) पठन्ति ३६) पर्याय ३७) पाठ ३८) प्रकाशित ३९) प्रभावना ४०) प्रयुक्त ४१) प्रलाप ४२) प्रव्याहार ४३) प्रशंसा ४४) भणामि ४५) भाषते ४६) भाषिन् ४७) मत ४८) मन्त्रणा ४९) युक्त ५०) लपति ५१) वक्तव्य ५२) वक्ति ५३) वक्तुम् ५४) वचन ५५) वर्ण ५६) वर्णित ५७) वाचक ५८) वाचना ५९) वाचिन् ६०) वाद ६१) व्यपदेश ६२) व्याहरमाण ६३) व्याहार ६४) सूचयसि ६५)
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritवादः, (वद् + घञ् ।) यथार्थबोधेच्छो-र्वाक्यम् । यथा, --“विजिगीषोः कथा जल्पो वादस्तत्त्वविवे-दिषोः ।”इति जटाधरः ॥
अस्य लक्षणं यथा । प्रमाणतर्कसाधनोपालम्भःसिद्धान्ताविरुद्धः पञ्चावयवोपपन्नः पक्षप्रतिपक्ष-परिग्रहो वादः । इति गोतमसूत्रम् ॥
* ॥
अपि च ।“सर्गाणामादिरन्तश्च मध्यञ्चैवाहमर्ज्जुन ! ।अध्यात्मविद्या विद्यानां वादः प्रवदतामहम् ॥
”इति भगवद्गीतायाम् १० अध्यायः ॥
“प्रवदतां वादिनां सम्बन्धिन्यो वादजल्पवितण्डा-ख्यास्तिस्रः कथाः प्रसिद्धास्तासां मध्ये वादो-ऽहम् । यत्र द्वाभ्यामपि प्रमाणतर्कतश्च स्वपक्षःस्थाप्यते परपक्षश्छलजातिनिग्रहस्थानैर्दूष्यतेस जल्पो नाम । यत्र त्वेकः स्वपक्षं स्थापयतिअन्यस्तु छलजातिनिग्रहस्थानैस्तत् पक्षं दूषयतिन तु स्वपक्षं स्थापयति सा वितण्डा नाम कथा ।तत्र जल्पवितण्डे विजिगीषमाणयोर्वादिनोःशक्तिपरीक्षामात्रफले । वादस्तु वीतरागयोःशिष्याचार्य्ययोरन्ययोर्वा तत्त्वनिरूपणफलः ।अतोऽसौ श्रेष्ठत्वान्मद्विभूतिरित्यर्थः ।” इति तट्टी-कायां श्रीधरस्वामी ॥
(“तत्र वादः । वादोनाम यः परस्परेण सह शास्त्रपूर्व्वकं विगृह्यकथयति । स वादो द्विविधः संग्रहेण जल्पोवितण्डा च । तत्र पक्षाश्रितयोर्वचनं जल्पः ।जल्पविपर्य्ययो वितण्डा ।” इति चरके विमान-स्थानेऽष्टमेऽध्याये ॥
)
वाचस्पत्यम्
SanskritCapeller
GermanBurnouf
FrenchStchoupak
Frenchवाद-
ag. ifc. qui parle, qui fait entendre ou retentir
énoncé,
déclaration, narration, parole, mention
fait de parler de (ifc.)
avis,
conseil, thèse, théorie, discussion
convention verbale
son (d'instrument),
cri (d'oiseau).
°चञ्चु- a. qui a la répartie facile, spirituel.
°द- ag. qui stimule (par la parole)
qui rivalise avec qq'un (ifc.).
°युद्ध- nt. discussion, controverse
°युद्ध-प्रधान- a. versé
dans la discussion.
°वाद- fait de se prononcer sur une assertion
a. qui excite la
controverse.
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.