| YouTube Channel

वातापि (vAtApi)

 
शब्दसागरः
English
वातापि
m.
(-पिः) The name of an Asura devoured by AGASTYA.
E.
वात
wind, पा to drink,
aff.
कि, and आङ् prefixed.
Capeller Eng
English
वा॑तापि
a.
swelling by wind, fermenting, or having the wind
as ally (Soma)
m.
N.
of an Asura.
Yates
English
वातापि (पिः) 2.
m.
An
Asur devour-
ed by
Agastiya.
Spoken Sanskrit
English
वातापि vAtApi
adj.
wind-swelled
वातापि vAtApi
adj.
fermenting
वातापि vAtApi
adj.
wind-swelled
वातापि vAtApi
m.
having the wind as an ally
Wilson
English
वातापि
m.
(-पिः) The name of an Asura devoured by AGASTYA.
E.
वात wind, पा to drink,
aff.
कि, and आङ् prefixed.
Apte
English
वातापिः [vātāpiḥ],
N.
of a demon said to have been eaten up and digested by Agastya.
Comp.
-द्विष्
m.
, -सूदनः, -हन्
m.
epithets of Agastya.
Apte 1890
English
वातापिः N. of a demon said to have been eaten up and digested by Agastya.
Comp.
द्विष् m.
सूदनः,
हन् m. epithets of Agastya.
Monier Williams Cologne
English
वा॑तापि
mfn.
(आपि
fr.
आ-√ प्यै) w°-swelled, fermenting,
RV.
i, 187, 8
वा॑तापि
m.
(fr. आपि, ‘friend, ally’) ‘having the as an ally’,
N.
of an Asura (son of Hrāda
he is said to have been devoured by the Muni Agastya),
MBh.
R.
&c.
(also °पिन्)
Benfey
English
वातापि वातापि,
m.
The name of an
Asura devoured by Agastya, Rām. 3,
49, 49, sqq.
MBh. 3, 8619.
Apte Hindi
Hindi
वातापिः
पुं*
- -
एक राक्षस का नाम जिसको अगस्त्य ने खा कर पचा लिया
L R Vaidya
English
vAtApi {% m. %} Name of a demon, devoured by Agastya.
Bopp
Latin
वातापि m. nom. pr. Asuri. MAH. 3. 8619.
Mahabharata
English
Vātāpi or Vātāpin, an Asura, younger brother of Īlvala. § 11 (Anukram.): I, 2, 442 (ºbhakshaṇaṃ).--§ 93 (Aṃśāvat.): I, 65, 2537 (ºī, nom., among the sons of Danu).--[§ 316 (Kirmīravadhap.): III, 11, 422 (sambhakshya jarayishyāmi yathā 'gastyo mahāsuraṃ, all. to § 382)].--§ 382 (Agastyop.): III, 96, 8541, 8543, 8547 (mesharūpī), 8549 (Asuraṃ), 8551 (mahāsuraḥ)
99, 8616, 8617 (mahāsuraṃ), 8620, 8622, 8645 (Prahrādiḥ) (Ilvala used to kill brahmans by offering them V. transformed to a ram as food and again recalling him to life, but Agastya totally digested him).--§ 389 (Tīrthayātrāp.): III, 109, 9967 (ºiś ca yathā nītaḥ kshayaṃ, all. to § 382).-§ 479 (Pativratop.): III, 206, 13679 (Agastyaṃ samāsādya jīrṇaḥ…mahāsuraḥ, all. to § 382).--§ 547 (Karṇa): III, 303, 17014 (mahāsuraḥ/nihato Brahmadaṇḍena, all. to § 382).--§ 612 (Hradapraveśap.): IX, 31, 1755.--§ 649 (Āpaddh.): XII, 141, 5389 (Agastyenāsuro jagdho Vºiḥ, all. to § 382). Cf. Asura, Daitya, Ditinandana, Prāhrādi.
पुराणम्
English
वातापि / VĀTĀPI I. A giant. See under agastya, para 5, for the story of how this asura was eaten along with his food by agastya.
वातापि / VĀTĀPI II. A notorious asura (demon) born to prajāpati kaśyapa by his wife danu. (mahābhārata, Ādi Parva, Chapter 65, Stanza 28).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
वातापिः,
पुं,
असुरविशेषः ह्रादस्य धमनौपत्न्यां जातः अगस्त्येन भक्षितः इतिश्रीभागवतमतम्
कल्पान्तरे तु विप्रचित्तेःसिंहिकायां जातः यथा, --“सिंहिकायामथोत्पन्ना विप्रवित्तेश्चतुर्द्दश ।शंवः शवलगात्रश्च व्यङ्गः शाल्वस्तथैव
इल्वलो नमुचिश्चैव वातापी हसृपो जिकः ।हरकल्पः कालनाभो भौमश्च नरकस्तथा
राहुर्ज्येष्ठश्च तेषां वै चन्द्रसूर्य्यप्रमर्द्दनः ।इत्येते सिंहिकापुत्त्रा देवैरपि दुरासदाः
”इति वह्निपुराणे काश्यपीयवंशः
अन्यच्च ।“विप्रचित्तिः सैंहिकेयान् सिंहिकायामजी-जनत् ।हिरण्यकशिपोर्ये वै भागिनेयास्त्रयोदश
वत्सः शल्यश्च राजेन्द्रो तमो वातापिरेव ।इल्वलो नमुचिश्चैव खसूमश्चाञ्जनस्तथा
नरकः कालनाभश्च सरमाणस्तथैव ।कल्पवीर्य्यश्च विख्यातो दनुवंशविवर्द्धनः
”इति मात्स्ये अध्यायः
(मुनिवरोऽगस्त्यस्तु एनं ब्रह्मद्वेष्टारं भक्षित-वान् एतद्वृत्तान्तस्तु महाभारते वनपर्व्वणि९६ अध्यायमारभ्य द्रष्टव्यः
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
वातापि
पु०
अगस्त्यनाशिते इल्वभातरि असुरभेदे “आतापिर्भ-क्षितो येनवातापिश्च महायलः समुद्रः शोषितो वनस मेऽनस्त्यः प्रसीदतु इति भोजनान्ते पाठ्यमन्त्रः
Capeller
German
वा॑तापि windschwellend, gährend
m.
N.
eines Asura.
Grassman
German
vā́tāpi, a. [zerlegt sich in vā́ta und āpí, sowie das folgende in vā́ta und ā́pya, aber die Bedeutung ist eigenthümlich ausgebildet], 1〉 erregt, vielleicht gährend (vom Soma)
2〉 anschwellend, gross, gewaltig.
-e [V.] 1〉 soma {187, 8}—_{187, 10}.
(-ibhyas) 2〉 (devébhyas) TS. 〔3, 5, 8, 1〕.