वातगुल्मः (vAtagulmaH)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
Apte Hindi
Hindiवातगुल्मः
वात-गुल्मः -
"आँधी, अंधड़"
वातगुल्मः
वात-गुल्मः -
गठिया
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritवातगुल्मः, वातुलः । यथा, --“वातुलो वातगुल्मः स्याच्चारवायुर्निदाघजः ।झञ्झानिलः प्रावृषिजो वासन्तो मलयानिलः ॥
”इति त्रिकाण्डशेषः ॥
(वातेन जातो गुल्मः ।) रोगविशेषः । (यथा, मार्कण्डेये । ३९ । ५४ ।“वातगुल्मप्रशान्त्यर्थमुदावर्त्ते तथोदरे ।यवागूं वापि पवनं वायुग्रन्थिं प्रतिक्षिपेत् ॥
”अस्य चिकित्सा यथा, --“वचायवानीत्रिकटुदशमूलीजलं शतम् ।क्वाथश्चोष्णो हितः पाने धान्यनागरकोऽथवा ॥
वातगुल्मेषु सर्व्वेषु ज्वरेषु विषमेषु च ।रास्नाद्यपञ्चकं वापि वातगुल्मस्य पाचनम् ।शठी सौवर्च्चलं शुण्ठी पाचनं वातगुल्मिने ॥
”“नागरं क्रिमिजित् पथ्या त्रिवृता त्रिगुणा-युतम् ।चूर्णं गुडान्वितं देयं वातगुल्मविरेचनम् ॥
दन्त्याश्च भाग एकस्तु द्वौ भागौ च हरी-तकी ।त्रिवृतायास्त्रिभागः स्यात् शुण्ठ्याश्चत्वारएव च ।प्रक्षिप्य सर्व्वमेकत्र सर्व्वतुल्यगुडेन तु ॥
वटकं भक्षयेत् प्रातस्तस्योपरि जलं पिबेत् ।क्वथितश्च विवेकश्च वातगुल्मोपशान्तये ॥
”इति वातगुल्मचिकित्सा ॥
इति हारीते चिकि-त्सितस्थाने चतुर्थेऽध्याये ॥
) तस्य निदानादिर्गुल्म-शब्दे द्रष्टव्यः ॥
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.