वाचंयम (vAcaMyama)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
Wilson
EnglishHelp us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
Apte
Englishवाचंयम [vācaṃyama], Holding the tongue, maintaining perfect silence, silent, taciturn
उपस्थिता देवी तद्वाचंयमो भव 3
विद्वांसो वसुधातले परवचःश्लाघासु वाचंयमाः 4.42
वाचंयमत्वात् 13.44. -मः A sage who maintains rigid silence.
Apte 1890
EnglishMonier Williams Cologne
EnglishApte Hindi
Hindiवाचंयम
वि* - वाचो वाक्यात् यच्छति विरमति - वाच् + यम् + खच् नि* अम्
"जिह्वा को रोकने वाला, पूर्ण निस्तब्धता रखने वाला, चुप रहने वाला, मौनी, स्वल्पभाषी"
वाचंयमः
- -
मौन रहने वाला मुनि
L R Vaidya
EnglishSchmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
Germanअभिधानचिन्तामणिः
Sanskritमहानन्दोऽमृतं सिद्धिः कैवल्यमपुनर्भवः ।
शिवं निःश्रेयसं श्रेयो निर्वाणं ब्रह्म निर्वृतिः ॥ ७४ ॥
महोदयः सर्वदुःखक्षयो निर्याणमक्षरम् ।
मुक्तिर्मोक्षोऽपवर्गोऽथ मुमुक्षुः श्रमणो यतिः ॥ ७५ ॥
वाचंयमो व्रती साधुरनगार ऋषिर्मुनिः ।
निर्ग्रन्थो भिक्षुरस्य स्वं तपोयोगशमादयः ॥ ७६ ॥
महानन्द (पुं), अमृत (क्ली), सिद्धि (स्त्री), कैवल्य (क्ली), अपुनर्भव (पुं), शिव (क्ली), निःश्रेयस् (क्ली), श्रेयस् (क्ली), निर्वाण (क्ली), ब्रह्मन् (पुं), निर्वृति (स्त्री), महोदय (पुं), सर्वदुःखक्षय (पुं), निर्याण (क्ली), अक्षर (क्ली), मुक्ति (स्त्री), मोक्ष (पुं), अपवर्ग (पुं), मुमुक्षु (पुं), श्रमण (पुं), यति (पुं), वाचंयम (पुं), व्रतिन् (पुं), साधु (पुं), अनगार (पुं), ऋषि (पुं), मुनि (पुं), निर्ग्रन्थ (पुं), भिक्षु (पुं), मुमुक्षुस्व (क्ली), तपस् (क्ली), योग (पुं), शम (पुं)
अभिधानरत्नमाला
Sanskritऋषि
ऋषि, त्रिकालदर्शिन्, मुनि, वाचंयम
ऋषिस्त्रिकालदर्शी स्यान्मुनिर्वाचंयमो मतः ।
verse 2.1.1.412
page 0048
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritवाचंयमः, (वाचो वाक्यात् यच्छति विर-मतीति । यम उपरमे + “वाचि यमो व्रते ।”३ । २ । ४० । इति खच् । “वाचंयमपुरन्दरौच ।” ६ । ३ । ६९ । इति अमन्तत्वं निपा-त्यते ।) मुनिः । इत्यमरः । २ । ७ । ४२ ॥
मौन-व्रती । इति केचिदिति भरतः ॥
(यथा, छान्द-ग्योपनिषदि । ५ । २ । ८ ।“वाचंयमोऽप्रसाहः स यदि स्त्रियं पश्येत् समृद्धंकर्म्मेति विद्यात् ॥
”)
वाचस्पत्यम्
SanskritNo entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.