| YouTube Channel

वसुन्धरा (vasundharA)

 
शब्दसागरः
English
वसुन्धरा
f.
(-रा) The earth.
E.
वसु wealth, धृ to have, खच्
aff.
Yates
English
वसु-न्धरा (रा) 1.
f.
The earth.
Spoken Sanskrit
English
वसुन्धरा - vasundharA -
f.
- country
वसुन्धरा - vasundharA -
f.
- kingdom
वसुन्धरा - vasundharA -
f.
- soil
वसुन्धरा - vasundharA -
f.
- ground
वसुन्धरा - vasundharA -
f.
- earth
Wilson
English
वसुन्धरा
f.
(-रा) The earth.
E.
वसु wealth, धृ to have, खच्
aff.
Apte 1890
English
वसुंधरा The earth
नानारत्ना वसुंधरा
R. 4. 7
Ś. 6. 23.
Monier Williams Cologne
English
वसु—ं-धरा a
f.
See below
वसु—ं-धरा b
f.
the earth
a country, kingdom, NṛsUp.
MBh.
Kāv.
&c.
the soil, the ground (also °रा-पृष्ठ
n.
),
MBh.
R.
&c.
N.
of a minute portion of Prakṛti,
Cat.
(with Buddhists)
N.
of a goddess,
W.
of a daughter of Śva-phalka,
Hariv.
of a princess,
Daś.
of another woman,
Ratnāv.
du.
N.
of the two Kumārīs (set up with Indra's banner See कुमारि),
VarBṛS.
Benfey
English
वसुंधरा वसुंधरा, i. e. वसु + म्
-धृ + अ,
f.
The earth, Pañc. 101, 23.
Hindi
Hindi
(स्त्री) पृथ्वी
Apte Hindi
Hindi
वसुन्धरा
स्त्री*
- "वसूनि धारयति-वसु + धृ + णिच् + खच् + टाप्, मुम्"
पृथ्वी
L R Vaidya
English
vasuMDarA {% f. %} the earth, R.iv.7.
भूतसङ्ख्या
Sanskrit
१, अंशुमान्, अचला, अब्ज, अमृतांशु, अवनि, आदि, आस्य, इन्दु, इला, उडुपति, उर्वरा, उर्वी, ऋक्षेश, एक, एणधर, औषधीश, क, कलाधर, कलि, कु, कुमुदाकरप्रिय, क्षपाकर, क्षमा, क्षिति, क्षोणि, क्षोणी, क्षमा, गो, गोत्र, गोत्रा, ग्लौ, चन्द्र, चन्द्रमस्, जगती, जैवातृक, ज्या, तनु, दाक्षायणीप्राणेश, धरणी, धरा, धरित्री, नायक, निशाकर, निशेश, पितामह, पृथिवी, पृथ्वी, प्रालेयांशु, ब्रह्मा, भुवन्यु, भू, भूमि, मही, मुख, मृगलाञ्छन, मृगाङ्क, मेदिनी, रजनीकर, रजनीश, रात्रिप, रात्रीश, रुग्ण, रूप, लपन, वक्त्र, वदन, वसुधा, वसुन्धरा, वाक्, विधु, विरञ्चि, विश्वम्भरा, शशधर, शशभृत्, शशलाञ्छन, शशाङ्क, शशि, शशी, शीतकर, शीतकिरण, शीतद्युति, शीतमयूख, शीतरश्मि, शीतांशु, शुभ्रभानु, श्वेत, श्वेतांशु, सितरश्मि, सुधांशु, सोम, स्थिरा, हरिणधृत्, हरिणाङ्क, हिमकर, हिमगु, हिमरश्मि, हिमांशु
Bopp
Latin
वसुन्धरा f. (e वसु res, divitiae, quod hac in compositione
masculinorum normam sequitur-v. gr. 645. suff. अ-et
धर tenens, ferens in fem.) terra. N. 2. 11.
Anekartha-Dvani-Manjari
Sanskrit
गोत्रा
स्त्री
गोत्रा, वसुन्धरा
गोत्रं नामान्वयो गोत्रं गोत्रश्च धरणीधरः
गोत्रा वसुन्धरा ज्ञेया गोत्रं प्रवरे स्मृतम् ५८
verse 1.1.1.58
page 0004
धात्री
स्त्री
धात्री, धातकी, आमलकी, वसुन्धरा, स्तनदायिनी
धातकी प्रोच्यते धात्री धात्री चालमकी मता
धात्री वसुन्धरा ज्ञेया धात्री स्यात् स्तनदायिनी ६७
verse 1.1.1.67
page 0005
काष्ठा
स्त्री
काष्ठा, निशा, ककुभ्, वसुन्धरा, कालविशेष
काष्ठा निशा ककुप् काष्ठा काष्ठा प्रोक्ता वसुन्धरा
काष्ठा कालविशेषः स्यात् काष्ठं दारु निगद्यते ७१
verse 1.1.1.71
page 0005
Edgerton Buddhist Hybrid
English
Vasuṃdharā,
(1) n. of a goddess (not the same as Vasudhārā, apparently): Sādh 〔421.12〕
(2) n. of a rākṣasī: Māy 〔243.24〕.
Indian Epigraphical Glossary
English
vasundharā (IE 7-1-2), ‘one’.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
पृथिवी, भूः, भूमिः, अचला, अनन्ता, रसा, विश्वम्भरा, स्थिरा, धरा, धरित्री, धरणी, क्षौणी, ज्या, काश्यपी, क्षितिः, सर्वसहा, वसुमती, वसुधा, उर्वी, वसुन्धरा, गोत्रा, कुः, पृथ्वी, क्ष्मा, अवनिः, मेदिनी, मही, धरणी, क्षोणिः, क्षौणिः, क्षमा, अवनी, महिः, रत्नगर्भा, सागराम्बरा, अब्धिमेखला, भूतधात्री, रत्नावती, देहिनी, पारा, विपुला, मध्यमलोकवर्त्मा, धारणी, गन्धवती, महाकान्ता, खण्डनी, गिरिकर्णिका, धारयित्री, धात्री, अचलकीला, गौः, अब्धिद्वीपा, इडा, इडिका, इला, इलिका, इरा, आदिमा, ईला, वरा, आद्या, जगती, पृथुः, भुवनमाता, निश्चला, श्यामा
noun
मर्त्याद्यधिष्ठानभूता।
"पृथिवी पञ्चमम् भूतम्"
Synonyms:
पृथ्वी, धरती, धरा, भू, वसुन्धरा, धरणी, धरित्री, अवनी, उर्वी, रत्नगर्भा, वसुधा, क्षितिः, महिः, मही, अचलकीला, अचला, भूमण्डलः, पृथिवीमण्डलम्, विश्वम्भरा, प्रथी, विश्वधारिणी, मेदिनी, विश्वधेना
noun
सौरमालायां सूर्यं परितः भ्रममाणः सूर्यात् तृतीयः मर्त्याद्यधिष्ठानभूतः ग्रहगोलः।
"चन्द्रः पृथ्वेः उपग्रहः अस्ति।"
Sanskrit Tibetan
Tibetan
sa
१) अवनि २) इरा ३) क्षिति ४) क्ष्मा ५) गो ६) ज्ञानभूमि ७) ° त्व ८) धरणी ९) पांशु १०) पृथिवी ११) भू १२) भूरधात्री १३) भूमि १४) मही १५) मृत्तिका १६) मृद् १७) मेदिनी १८) वसुन्धरा १९) वसुमती २०) शाला २१)
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
भूर्भूमिः पृथिवी पृथ्वी वसुधोर्वी वसुंधरा
धात्री धरित्री धरणी विश्वा विश्वंभरा धरा ९३५
क्षितिः क्षोणी क्षमानन्ता ज्या कुर्वसुमती मही
गौर्गोत्रा भूतधात्री क्ष्मा गन्धमाताचलावनिः ९३६
सर्वंसहा रत्नगर्भा जगती मेदिनी रसा
काश्यपी पर्वताधारा स्थिरेला रत्नबीजसूः ९३७
विपुला सागराच्चाग्रे स्युर्नेमीमेखलाम्बराः
-wordlist-
भू (स्त्री), भूमि (स्त्री), पृथिवी (स्त्री), पृथ्वी (स्त्री), वसुधा (स्त्री), उर्वी (स्त्री), वसुन्धरा (स्त्री), धात्री (स्त्री), धरित्री (स्त्री), धरणी (स्त्री), विश्वा (स्त्री), विश्वम्भरा (स्त्री), धरा (स्त्री), क्षिति (स्त्री), क्षोणी (स्त्री), क्षमा (स्त्री), अनन्ता (स्त्री), ज्या (स्त्री), कु (स्त्री), वसुमती (स्त्री), मही (स्त्री), गो (स्त्री), गोत्रा (स्त्री), भूतधात्री (स्त्री), क्ष्मा (स्त्री), गन्धमाता (स्त्री), अचला (स्त्री), अवनि (स्त्री), सर्वंसहा (स्त्री), रत्नगर्भा (स्त्री), जगती (स्त्री), मेदिनी (स्त्री), रसा (स्त्री), काश्यपी (स्त्री), पर्वताधारा (स्त्री), स्थिरा (स्त्री), इला (स्त्री), रत्नसू (स्त्री), बीजसू (स्त्री), विपुला (स्त्री), सागरनेमी (स्त्री), सागरमेखला (स्त्री), सागराम्बरा (स्त्री)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
भू
भू, भूमि, वसुधा, अवनि, वसुमती, धात्री, धरित्री, धरा, गो, गोत्रा, जगती, रसा, क्षिति, इला, क्षोणी, क्षमा, क्ष्मा, अचला, कु, पृथ्वी, पृथिवी, स्थिरा, धरणी, विश्वम्भरा, मेदिनी, ज्या, अनन्ता, विपुला, समुद्रवसना, सर्वंसहा, ऊर्वी, मही, काश्यपी, भूतधात्री, रत्नगर्भा, वसुन्धरा, धराधारा
भूर्भूमिर्वसुधावनिर्वसुमती धात्री धरित्री धरा,
गौर्गोत्रा जगती रसा क्षितिरिला क्षोणी क्षमा क्ष्माचला
कुः पृथ्वी पृथिवी स्थिरा धरणी विश्वम्भरा मेदिनी,
ज्यानन्ता विपुला समुद्रवसना सर्वंसहोर्वी मही १५६
काश्यपी भूतधात्री रत्नगर्भा वसुन्धरा
धराधारा विज्ञेया तद्विशेषान्निबोधत १५७
verse 2.1.1.156
page 0020
नाममाला
Sanskrit
भूमि, भू, पृथिवी, पृथ्वी, गह्वरी, मेदिनी, मही, धरा, वसुमती, धात्री, क्षमा, विश्वम्भरा, अवनि, वसुधा, धरणी, क्षोणी, क्ष्मा, धरित्री, क्षिति, कुम्भिनी, इला, उर्वरा, उर्वी, जगती, गो, वसुन्धरा
भूमिर्भूः पृथिवी पृथ्वी गह्वरी मेदिनी मही
धरा वसुमती धात्री क्षमा विश्वम्भराऽवनिः
वसुधा धरणी क्षोणी क्ष्मा धरित्री क्षितिश्च कुः
कुम्भिनीलोर्वरा चोर्वी जगती गौर्वसुन्धरा
verse 0.1.1.5
page 0004
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
वसुन्धरा,
स्त्री,
(वसूनि धारयतीति धृ +“संज्ञायां भृतॄवृजिधारिसहितपिदमः ।” ।२ ४६ इति खच् “खचि ह्रस्वः ।९४ इति ह्रस्वः “अरुर्द्बिषदजन्तस्य मुम् ।”६ ६७ इति मुम् ।) पृथिवी इत्य-मरः
(यथा, विष्णुपुराणे ११ ।“निरीक्ष्य तं तदा देवी पातालतलमागतम् ।तुष्टाव प्रणता भूत्वा भक्तिनम्रा वसुन्धरा
”शफल्कस्य कन्या यथा, हरिवंशे ३८ ५३ ।“विश्रुता शाम्बमहिषी कन्या चास्य वसुन्धरा ।रूपयौवनसम्पन्ना सर्व्वसत्त्वमनोहरा
”पुं, प्लक्षद्बीपस्य वर्षपुरुषभेदः यथा, भागवते ।५ २० ११ “प्लक्षवर्षपुरुषाः श्रुतिधरवीर्य्य-धरवसुन्धरेषुन्धरसंज्ञा भगवन्तं वेदमयं सोम-मात्मानं वेदेन यजन्ते
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
वसुन्धरा स्त्री वसूनि धारयति धृ--खच् मुम् ह्रस्वश्च पृथि-व्याम् अमरः