वसति (vasati)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 वसति f.
  (-तिः or ती)
	 1. A house,  a dwelling.
	 2. Abiding,  abode,  resi-
dence.
	 3. Night.
 E.
  वस् to dwell,  अति Unādi aff.
  ,  ङीष् optionally
added.

Capeller Eng

English

 वसति॑ f.
  staying (over night),  dwelling,  living,  abode, 
home,  house,  settlement,  nest. 

Yates

English

 वसति (तिः) 2.
f.
  A dwelling
 night.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

वसति 	-	 vasati 	-	 f.
  	-	 house
आलय 	-	 Alaya 	-	 m.
  	-	 house
गृह 	-	 gRha 	-	 n.
  	-	 house
बहिर्गृह 	-	 bahirgRha 	-	 adj.
  	-	 out-house
कुटुम्बिनि 	-	 kuTumbini 	-	 f.
  	-	 housewife
गार्ह 	-	 gArha 	-	 n.
  	-	 household
उपकार्या 	-	 upakAryA 	-	 f.
  	-	 royalhouse
मम गृहे 	-	 mamagRhe 	-	 phrase 	-	 inmyhouse
गृहगोदिका 	-	 gRhagodikA 	-	 f.
  	-	 houselizard
कतमं गृहम् ? 	-	 katamaMgRham? 	-	 n.
  	-	 whichhouse?
तव गृहे 	-	 tavagRhe 	-	 inyourhouse
मुद्रणशाला 	-	 mudraNazAlA 	-	 f.
  	-	 printinghouse
प्रत्यालयम् 	-	 pratyAlayam 	-	 indecl.
  	-	 ineveryhouse
रतिमन्दिर 	-	 ratimandira 	-	 n.
  	-	 pleasurehouse  [ brothel ]
राष्ट्रपतिभवन 	-	 rASTrapatibhavana 	-	 n.
  	-	 president'shouse
इदम् गृहम् तदीयम् 	-	 idamgRhamtadIyam 	-	 sentence 	-	 Thishouseishis.
मातुलगृहे 	-	 mAtulagRhe 	-	 loc. 	-	 inmyuncle'shouse
तत् गृहम् कस्य? 	-	 tatgRhamkasya? 	-	 sentence 	-	 Whosehouseisthat?
वैश्यकुल 	-	 vaizyakula 	-	 n.
  	-	 houseofaprostitute
राजुमहोदयस्य गृहं वा? 	-	 rAjumahodayasyagRhaMvA? 	-	 sent.
  	-	 IsitMr.Raju'shouse?

वसति 	-	 vasati 	-	 f.
  	-	 house
आलय 	-	 Alaya 	-	 m.
  	-	 house
गृह 	-	 gRha 	-	 n.
  	-	 house
बहिर्गृह 	-	 bahirgRha 	-	 adj.
  	-	 out-house
कुटुम्बिनि 	-	 kuTumbini 	-	 f.
  	-	 housewife
गार्ह 	-	 gArha 	-	 n.
  	-	 household
उपकार्या 	-	 upakAryA 	-	 f.
  	-	 royalhouse
मम गृहे 	-	 mamagRhe 	-	 phrase 	-	 inmyhouse
गृहगोदिका 	-	 gRhagodikA 	-	 f.
  	-	 houselizard
कतमं गृहम् ? 	-	 katamaMgRham? 	-	 n.
  	-	 whichhouse?
तव गृहे 	-	 tavagRhe 	-	 inyourhouse
मुद्रणशाला 	-	 mudraNazAlA 	-	 f.
  	-	 printinghouse
प्रत्यालयम् 	-	 pratyAlayam 	-	 indecl.
  	-	 ineveryhouse
रतिमन्दिर 	-	 ratimandira 	-	 n.
  	-	 pleasurehouse  [ brothel ]
राष्ट्रपतिभवन 	-	 rASTrapatibhavana 	-	 n.
  	-	 president'shouse
इदम् गृहम् तदीयम् 	-	 idamgRhamtadIyam 	-	 sentence 	-	 Thishouseishis.
मातुलगृहे 	-	 mAtulagRhe 	-	 loc. 	-	 inmyuncle'shouse
तत् गृहम् कस्य? 	-	 tatgRhamkasya? 	-	 sentence 	-	 Whosehouseisthat?
वैश्यकुल 	-	 vaizyakula 	-	 n.
  	-	 houseofaprostitute
राजुमहोदयस्य गृहं वा? 	-	 rAjumahodayasyagRhaMvA? 	-	 sent.
  	-	 IsitMr.Raju'shouse?

वसति  { वस् } 	-	 vasati{vas} 	-	 verb 1 	-	 live  [ dwell ]
यकृत् 	-	 yakRt 	-	 n.
  	-	 liver
उत्साहिन् 	-	 utsAhin 	-	 adj.
  	-	 lively
उपजीविका 	-	 upajIvikA 	-	 f.
  	-	 livelihood
चिरं जीव भव 	-	 ciraMjIvabhava 	-	 sent.
  	-	 Mayyoulive!
जीवानुभव 	-	 jIvAnubhava 	-	 m.
  	-	 livedexperience
स मया सह वसति 	-	 samayAsahavasati 	-	 sent.
  	-	 heliveswithme  [ at my place ]
नैव,  सर्वे विभक्ताः 	-	 naiva, sarvevibhaktAH 	-	 sent.
  	-	 No, weliveseparately.
भवन्तः सर्वे सहैव वसन्ति वा? 	-	 bhavantaHsarvesahaivavasantivA? 	-	 sent.
  	-	 Doallofyoulivetogether?
वयं इदानीं अन्यद्गृहे स्मः 	-	 vayaMidAnIManyadgRhesmaH 	-	 sent.
  	-	 Weliveinadifferenthomenow.
शतं जीव शरदो वर्धमानाः 	-	 zataMjIvazaradovardhamAnAH 	-	 sent.
  	-	 Mayyouliveforonehundredyears.
आम् वयं चेम्स्फोर्द् नगरे अमरिका-देशे वसामः न तु आङ्लदेशे 	-	 AmvayaMcemsphordnagareamarikA-dezevasAmaHnatuAGladeze 	-	 sent.
  	-	 Yes, weliveinChelmsfordintheUS, notin[Chelmsford, ]England.
अनति  { अन् } 	-	  anati  { an } 	-	 verb 	-	 live
प्राणिति  { प्राण् } 	-	  prANiti  { prAN } 	-	 verb 	-	 live
ऊर्जयते  { ऊर्ज् } 	-	  Urjayate  { Urj } 	-	 verb 	-	 live
धिक्षते  { धिक्ष् } 	-	  dhikSate  { dhikS } 	-	 verb 	-	 live
धुक्षते  { धुक्ष् } 	-	  dhukSate  { dhukS } 	-	 verb 	-	 live
पर्यागच्छति  { पर्यागम् } 	-	  paryAgacchati  { paryAgam } 	-	 verb 	-	 live
बलति  { बल् } 	-	  balati  { bal } 	-	 verb 	-	 live
प्रतिवसति  { प्रतिवस् } 	-	  prativasati  { prativas } 	-	 verb 	-	 live

वसति  { वस् } 	-	 vasati{vas} 	-	 verb 1 	-	 abide
वसति  { वस् } 	-	 vasati{vas} 	-	 verb 1 	-	 live  [ dwell ]
वस् 	-	 vas 	-	 adj.
  	-	  wearing
वस् 	-	 vas 	-	 adj.
  	-	  clothed in
उष्ट्वा  { वस् } 	-	  uSTvA  { vas } 	-	 absolut. 	-	  after living or staying
वसेत्  { वस् } 	-	 vaset  { vas } 	-	 verb 	-	  may live
वस्ते  { वस् } 	-	 vaste  { vas } 	-	 verb 	-	  invest
वस्ते  { वस् } 	-	 vaste  { vas } 	-	 verb 2 	-	  wear  [ clothes ]
उष्यते  { वस् } 	-	  uSyate  { vas } 	-	 verb pass. 	-	  be dwelt
वसति  { वस् } 	-	 vasati  { vas } 	-	 verb 	-	  have sexual intercourse with
वसति  { वस् } 	-	 vasati  { vas } 	-	 verb 	-	  stop
वसति  { वस् } 	-	 vasati  { vas } 	-	 verb 	-	  rest upon
वसति  { वस् } 	-	 vasati  { vas } 	-	 verb 	-	  remain
वसति  { वस् } 	-	 vasati  { vas } 	-	 verb 	-	  charge or entrust with
वसति  { वस् } 	-	 vasati  { vas } 	-	 verb 	-	  abide with or in
वसति  { वस् } 	-	 vasati  { vas } 	-	 verb 	-	  remain or keep on or continue in any condition
वसति  { वस् } 	-	 vasati  { vas } 	-	 verb 	-	  dwell
वसति  { वस् } 	-	 vasati  { vas } 	-	 verb 1 	-	  dwell
वसति  { वस् } 	-	 vasati  { vas } 	-	 verb 1 	-	  stay
वसति  { वस् } 	-	 vasati  { vas } 	-	 verb 1 Par 	-	  reside

वसति 	-	 vasati 	-	 f.
  	-	 house
वसति  { वस् } 	-	 vasati{vas} 	-	 verb 1 	-	 abide
वसति  { वस् } 	-	 vasati{vas} 	-	 verb 1 	-	 live  [ dwell ]
स मया सह वसति 	-	 samayAsahavasati 	-	 sent.
  	-	 heliveswithme  [ at my place ]
भवान् कुत्र वसति ? 	-	 bhavAnkutravasati? 	-	 sent.
  	-	 Wheredoyoureside?
वसति 	-	 vasati 	-	 adj.
  	-	  fixing one's residence
वसति 	-	 vasati 	-	 f.
  	-	  abiding
वसति 	-	 vasati 	-	 f.
  	-	  jaina monastery
वसति 	-	 vasati 	-	 f.
  	-	  home
वसति 	-	 vasati 	-	 f.
  	-	  staying
वसति 	-	 vasati 	-	 f.
  	-	  place of residence
वसति 	-	 vasati 	-	 f.
  	-	  sojourn
वसति 	-	 vasati 	-	 f.
  	-	  dwelling-place
वसति 	-	 vasati 	-	 f.
  	-	  habitation
वसति 	-	 vasati 	-	 f.
  	-	  night
वसति 	-	 vasati 	-	 f.
  	-	  abode or seat of
वसति 	-	 vasati 	-	 f.
  	-	  housing
वसति 	-	 vasati 	-	 f.
  	-	  residence
वसति 	-	 vasati 	-	 f.
  	-	  nest
वसति 	-	 vasati 	-	 f.
  	-	  dwelling
वसति  { वस् } 	-	 vasati  { vas } 	-	 verb 	-	  abide with or in
वसति  { वस् } 	-	 vasati  { vas } 	-	 verb 	-	  remain or keep on or continue in any condition
वसति  { वस् } 	-	 vasati  { vas } 	-	 verb 	-	  dwell
वसति  { वस् } 	-	 vasati  { vas } 	-	 verb 	-	  have sexual intercourse with
वसति  { वस् } 	-	 vasati  { vas } 	-	 verb 	-	  stop
वसति  { वस् } 	-	 vasati  { vas } 	-	 verb 	-	  rest upon
वसति  { वस् } 	-	 vasati  { vas } 	-	 verb 	-	  remain
वसति  { वस् } 	-	 vasati  { vas } 	-	 verb 	-	  charge or entrust with
वसति  { वस् } 	-	 vasati  { vas } 	-	 verb 1 	-	  stay
वसति  { वस् } 	-	 vasati  { vas } 	-	 verb 1 	-	  dwell
वसति  { वस् } 	-	 vasati  { vas } 	-	 verb 1 Par 	-	  reside
सा गृहे वसति 	-	  sA gRhe vasati 	-	 sent.
  	-	  She lives at home

वसति  { वस् } 	-	 vasati{vas} 	-	 verb 1 	-	 abide
विष्ठा 	-	  viSThA 	-	 f.
  	-	 abide
वास 	-	  vAsa 	-	 m.
  	-	 abide
अवतिष्ठति  { अव- स्था } 	-	  avatiSThati  { ava- sthA } 	-	 verb 	-	 abide
वितिष्ठाते  { स्था } 	-	  vitiSThAte  { sthA } 	-	 verb 	-	 abide
अवतिष्ठते  { अवस्था } 	-	  avatiSThate  { avasthA } 	-	 verb 	-	 abide
आवसति  { आवस् } 	-	  Avasati  { Avas } 	-	 verb 	-	 abide
उपक्षेति  { उपक्षि } 	-	  upakSeti  { upakSi } 	-	 verb 	-	 abide
परिवसति  { परिवस् } 	-	  parivasati  { parivas } 	-	 verb 	-	 abide
प्रतितिष्ठते  { प्रतिष्ठा } 	-	  pratitiSThate  { pratiSThA } 	-	 verb 	-	 abide
प्रतितिष्ठति  { प्रतिष्ठा } 	-	  pratitiSThati  { pratiSThA } 	-	 verb 	-	 abide
प्रवसति  { प्रवस् } 	-	  pravasati  { pravas } 	-	 verb 	-	 abide
भवति  { भू } 	-	  bhavati  { bhU } 	-	 verb 	-	 abide
रमते  { रम् } 	-	  ramate  { ram } 	-	 verb 	-	 abide
संस्तिष्ठते  { संस्था } 	-	  saMstiSThate  { saMsthA } 	-	 verb 	-	 abide
संवसते  { संवस् } 	-	  saMvasate  { saMvas } 	-	 verb 	-	 abide
संवसति  { संवस् } 	-	  saMvasati  { saMvas } 	-	 verb 	-	 abide
विवसति  { विवस् } 	-	  vivasati  { vivas } 	-	 verb 	-	 abide
वर्तते  { वृत् } 	-	  vartate  { vRt } 	-	 verb 1 	-	 abide
परिवर्तते  { परिवृत् } 	-	  parivartate  { parivRt } 	-	 verb 1 Atm 	-	 abide

वसति 	-	 vasati 	-	 f.
  	-	 house
आलय 	-	 Alaya 	-	 m.
  	-	 house
गृह 	-	 gRha 	-	 n.
  	-	 house
बहिर्गृह 	-	 bahirgRha 	-	 adj.
  	-	 out-house
कुटुम्बिनि 	-	 kuTumbini 	-	 f.
  	-	 housewife
गार्ह 	-	 gArha 	-	 n.
  	-	 household
उपकार्या 	-	 upakAryA 	-	 f.
  	-	 royalhouse
मम गृहे 	-	 mamagRhe 	-	 phrase 	-	 inmyhouse
गृहगोदिका 	-	 gRhagodikA 	-	 f.
  	-	 houselizard
कतमं गृहम् ? 	-	 katamaMgRham? 	-	 n.
  	-	 whichhouse?
तव गृहे 	-	 tavagRhe 	-	 inyourhouse
मुद्रणशाला 	-	 mudraNazAlA 	-	 f.
  	-	 printinghouse
प्रत्यालयम् 	-	 pratyAlayam 	-	 indecl.
  	-	 ineveryhouse
रतिमन्दिर 	-	 ratimandira 	-	 n.
  	-	 pleasurehouse  [ brothel ]
राष्ट्रपतिभवन 	-	 rASTrapatibhavana 	-	 n.
  	-	 president'shouse
इदम् गृहम् तदीयम् 	-	 idamgRhamtadIyam 	-	 sentence 	-	 Thishouseishis.
मातुलगृहे 	-	 mAtulagRhe 	-	 loc. 	-	 inmyuncle'shouse
तत् गृहम् कस्य? 	-	 tatgRhamkasya? 	-	 sentence 	-	 Whosehouseisthat?
वैश्यकुल 	-	 vaizyakula 	-	 n.
  	-	 houseofaprostitute
राजुमहोदयस्य गृहं वा? 	-	 rAjumahodayasyagRhaMvA? 	-	 sent.
  	-	 IsitMr.Raju'shouse?

 
   वसति  vasati f.
   housing   
   धानी  dhAnI f.
   housing    
   परिवास  parivAsa m.
   housing   
   दुर्योन  duryona n.
   housing    
   ग्राभ-स्थाप  grAbha-sthApa m.
   clutch-housing  [ automobile ]  
   प्रवेष्ट  praveSTa m.
   elephant's housings   
   पर्ययण  paryayaNa n.
   horse's saddle or housings  
   पाण्डुकम्बल  pANDukambala m.
   housings of a royal elephant   
   शारि  zAri f.
   elephant's housings or armour  
   नवत  navata m.
   elephant's painted or variegated housings     
            

Wilson

English

 वसति
f.
  (-तिः or -ती)
1 A house,  a dwelling.
2 Abiding,  abode,  residence.
3 Night.
E.
  वस to dwell,  अति Uṇādi aff.
  ,  ङीष् optionally added.

Apte

English

वसतिः [vasatiḥ] ती [tī],  ती f.
  [वस्-अति वा ङीप् Uṇ.*
  4.62]

Dwelling,  residing,  abiding
 आश्रमेषु वसतिं चक्रे Me.*
  1 'fixed his residence in'
 कमलवसतिमात्रनिर्वृतः Ś.*
  5.1.

A house,  dwelling,  residence,  habitation
 हर्षो हर्षो हृदयवसतिः पञ्चबाणस्तु बाणः P.
  R.*
  1.22
 Ś.*
  2.15.

A receptacle,  reservoir,  an abode (fig. )
 अलकामतिवाह्यैव वसतिं वसुसंपदाम् Ku.*
  6.37
 so विनयवसतिः,  धर्मैकवसतिः.

A camp,  halting place (शिबिर).

The time when one halts or stays to rest,  i. e.  night
 तस्य मार्गवशादेका बभूव वसतिर्यतः R.*
  15.11 (वसतिः =
  रात्रिः Malli.) 'he halted at night' &c.
 
 तिस्नो वसतीरुषित्वा 7.33
11.3.

A Jaina monastery.

Apte 1890

English

 वसतिः 
ती f. [वस्-अति वा ङीप्] 1 Dwelling,  residing,  abiding
 आश्रमेषु वसतिं चक्रे Me. 1 ‘fixed his residence in’
 Ś. 5. 1. 
2 A house,  dwelling,  residence,  habitation
 हर्षो हर्षो हृदयवसतिः पंचबाणस्तु बाणः P. R. 1. 22
 Ś. 2. 14. 
3 A receptacle,  reservoir,  an abode (fig.)
 अलकामतिवाह्यैव वसतिं वसुसंपदां Ku. 6. 37
 so विनयवसतिः,  धर्मैकवसतिः. 
4 A camp,  halting place (शिबिर). 
5 The time when one halts or stays to rest,  i. e. night
 तस्य मार्गवशादेका बभूव वसतिर्यतः R. 15. 11 (वसतिः = रात्रिः Malli.) ‘he halted at night’ &c.
 तिस्रो वसतीरुषित्वा 7. 33
 11. 30. 
6 A Jaina monastery. 

Monier Williams Cologne

English

 वसति॑ a f.
  staying (esp.   ‘overnight’),  dwelling,  abiding,  sojourn,  ŚBr.
   &c.
   &c.
   (तिस्रो वसतीर् उषित्वा,  ‘having passed three nights’
 वसतिं-√ कृ or √ ग्रह्,  ‘to pass the night,  take up one's abode in’,  with loc.
  )

 a nest,  RV.
  

 a dwelling-place,  house,  residence,  abode or seat of (gen.   or comp. ),  ib. &c.
   &c.
  

 a Jaina monastery,  L.
 

 night,  MBh.
  

 वसति॑ mfn.
   (accord.  to some) dwelling,  abiding (with वसाम्),  fixing one's residence (?),  RV.
   v,  2,  6.

 वसति b &c.
   See p.
  932,  col. 3.

Monier Williams 1872

English

 वसति,  इस्,  or वसती,  f. a dwelling-place,  dwelling, 
house,  abode,  residence,  (काम-व्°,  ‘abode of love, ’
a term belonging to erotic composition)
 abiding
 a
Jaina monastery
 night,  (in this sense perhaps con-
nected with rt. 5. वस्)
 [cf. Hib. fosadh,  ‘staying.’]

Macdonell

English

 वसति vas-atí,  f.
  staying overnight
 dwelling,  🞄abiding,  sojourn
 nest (V.)
 residence,  🞄abode,  house
 seat (fig.) of (g.,  —°)
 night 🞄(rare)
 -ṃ kṛ,  grah,  or bandh,  pass the 🞄night
 take up oneʼs abode,  in (lc.)
 tisro 🞄vasatīr uṣitvā,  having halted at three 🞄stages,  having passed three nights
 -druma,  🞄m.  tree under which the night is passed.

Benfey

English

 वसति and ती वसती̆ (vb. 1. वस्), 
f.
 
 1. A dwelling-place,  Vikr. d. 137
(ति)
 Pañc. 123,  16 (ति,  at the end of a
comp. adj.
 ).
 2. A house,  Nalod. 4,  29.
 3. (perhaps vb. 3. वस्),  Night,  Sāv.
4,  5
 figurat.,  Chr. 48,  4 (ति).
 -- Comp.
 
गर्भ-वसति,  f.
  the womb,  Hariv.
3312. दुर्वसति,  i. e.
दुस्-,  f.
  an uneasy
dwelling,  Ragh. 8,  93. रमण-वसति, 
f.
  the dwelling-place of the lover,  Megh.
38.

Hindi

(प्रपु एक) रहने के लिए ध्यान केन्द्रित करना, 

Apte Hindi

Hindi

वसतिः
स्त्री*
  - वस् + अति 
"रहना,  निवास करना,  टिके रहना"

वसतिः
स्त्री*
  - वस् + अति 
"घर,  आवास,  निवास,  वासस्थान"

वसतिः
स्त्री*
  - वस् + अति 
"आधार,  आशय,  पात्र (आलं*)"

वसतिः
स्त्री*
  - वस् + अति 
"शिविर,  पड़ाव"

वसतिः
स्त्री*
  - वस् + अति 
ठहरने और आराम करने का समय अर्थात् रात्रि

L R Vaidya

English

 vasati {% f. %} 1. Residing,  residence,  Megh.i.1
a house,  a dwelling
a camp
a receptacle,  an abode,  K.S.vi.37
night,  मार्गे वसतीरुषित्वा R.viii.33,  तस्य मार्गवशादेका बभूव वसतिर्यतः R.xv.11.

Bopp

Latin

 वसति f. (r. 1. वस् s. अति vel potius ति servato charac-
tere primae classis)
1) habitatio,  domus. HIT. 5. 10.
2) nox. SA. 4. 5. (Hib. fosadh «a delaying,  staying,  res-
ting,  cessation».)

Edgerton Buddhist Hybrid

English

 vasati (vasayati),  used like Pali vasati with neg. (mā … avasī Jāt. 〔v.66.10〕),  ma (m.c. for mā) vasayathā (not caus.,  = Skt. vasata) LV 〔202.5〕 (vs),  donʼt stop (stay,  rest,  delay)! Is this paralleled in Skt.?

Indian Epigraphical Glossary

English

 vasati,  modified to basadi (EI 10),  basahi (HA),  pasti, 
basti (SITI),  etc.
 a Jain temple.

धातुपाठः (Krishnacharya)

Sanskrit

धातुः:
  वस्
मूलधातुः:
   वस
धात्वर्थः:
  निवासे
गणः:
  भ्वादिः
कर्मकत्वं:
  अकर्मकः
इट्त्वं:
  अनिट्
उपग्रहः:
  परस्मैपदी
रूपम्:
  वसति
अनुबन्धादिविशेषः:
  यजादिः

Akhyata Chandrika

Sanskrit

स्थित्याम्
1.1.4
वर्तते वसति आस्ते ध्रियते अवतिष्ठते क्षियति स्थलति मठति तिष्ठति

Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch

German

 वसति꣡ ,  vgl. Pischel,  Ved. Studien I,  49. — व꣡सति Śat. Br. 14,  9,  1,  5.

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  गृहम्,  गेहम्,  उद्वसितम्,  वेश्म,  सद्म,  निकेतनम्,  निशान्तम्,  नत्स्यम्,  सदनम्,  भवनम्,  अगारम्,  सन्दिरम्,  गृहः,  निकायः,  निलयः,  आलयः,  वासः,  कुटः,  शाला,  सभा,  पस्त्यम्,  सादनम्,  आगारम्,  कुटिः,  कुटी,  गेबः,  निकेतः,  साला,  मन्दिरा,  ओकः,  निवासः,  संवासः,  आवासः,  अधिवासः,  निवसति,  वसति,  केतनम्,  गयः,  कृदरः,  गर्तः,  हर्म्यम्,  अस्तम्,  दुरोणे,  नीलम्,  दुर्याः,  स्वसराणि,  अमा,  दमे,  कृत्तिः,  योनिः,  शरणम्,  वरूथम्,  छर्दिछदि,  छाया,  शर्म,  अजम्
noun
 
मनुष्यैः इष्टिकादिभिः विनिर्मितं वासस्थानम्।
 "गृहिण्या एव गृहं शोभते।"

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
निशा निशीथिनी रात्रिः शर्वरी क्षणदा क्षपा ॥ १४१ ॥
त्रियामा यामिनी भौती तमी तमा विभावरी ।
रजनी वसतिः श्यामा वासतेयी तमस्विनी ॥ १४२ ॥
p{0010}
उषा दोषेन्दुकान्ताथ तमिस्रा दर्शयामिनी ।
-wordlist-
 
निशा (स्त्री),  निशीथिनी (स्त्री),  रात्रि (स्त्री),  शर्वरी (स्त्री),  क्षणदा (स्त्री),  क्षपा (स्त्री),  त्रियामा (स्त्री),  यामिनी (स्त्री),  भौती (स्त्री),  तमी (स्त्री),  तमा (स्त्री),  विभावरी (स्त्री),  रजनी (स्त्री),  वसति (स्त्री),  श्यामा (स्त्री),  वासतेयी (स्त्री),  तमस्विनी (स्त्री),  उषा (स्त्री),  दोषा (स्त्री),  इन्दुकान्ता (स्त्री),  तमिस्रा (स्त्री),  दर्शयामिनी (स्त्री)

--source--
 
गेहभूर्वास्तु गेहे तु गृहं वेश्म निकेतनम् ॥ ९८९ ॥
मन्दिरं सदनं सद्म निकाय्यो भवनं कुटः ।
आलयो निलयः शाला सभोदवसितं कुलम् ॥ ९९० ॥
धिष्ण्यमावसथं स्थानं पस्त्यं संस्त्याय आश्रयः ।
ओको निवास आवासो वसतिः शरणं क्षयः ॥ ९९१ ॥
धामागारं निशान्तं च कुट्टिमं त्वस्य बद्धभूः ।
-wordlist-
 
गेहभू (स्त्री),  वास्तु (पुंक्ली),  गेह (पुंक्ली),  गृह (पुंक्ली),  वेश्मन् (क्ली),  निकेतन (क्ली),  मन्दिर (स्त्रीक्ली),  सदन (क्ली),  सद्मन् (क्ली),  निकाय्य (पुं),  भवन (पुंक्ली),  कुट (पुं),  आलय (पुं),  निलय (पुं),  शाला (स्त्री),  सभा (स्त्री),  उदवसित (क्ली),  कुल (क्ली),  धिष्ण्य (क्ली),  आवसथ (क्ली),  स्थान (क्ली),  पस्त्य (क्ली),  संंस्त्याय (पुं),  आश्रय (पुं),  ओकस् (क्ली),  निवास (पुं),  आवास (पुं),  वसति (स्त्री),  शरण (क्ली),  क्षय (पुं),  धामन् (क्ली),  अगार (क्ली),  निशान्त (क्ली),  कुट्टिम (क्ली),  बद्धभू (स्त्री)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

तमी
तमी,  तमिस्रा,  तमस्विनी,  विभावरी,  नक्तमुखा,  शर्वरी,  क्षपा,  त्रियामा,  क्षणदा,  निशीथिनी,  निशा,  दोषा,  रजनी,  यामिनी,  वसति,  वासतेयी,  श्यामा,  रात्रि
तमी तमिस्रा कथिता तमस्विनी, 
विभावरी नक्तमुखा च शर्वरी ।
क्षपा त्रियामा क्षणदा निशीथिनी, 
निशा च दोषा रजनी च यामिनी ॥ १०७ ॥
वसतिर्वासतेयी च श्यामा रात्रिश्च कथ्यते ।
verse 1.1.1.107
page 0014

वसति
वसति,  जनाश्रम
शाखायामपि परिधिर्वसतिर्जैनाश्रमेऽपि निर्दिष्टा ।
verse 5.1.1.807
page 0093

नाममाला

Sanskrit

सदन,  सद्म,  भवन,  धिष्ण्य,  वेश्मन्,  मन्दिर,  गेह,  निकेतन,  आगार,  निशान्त,  निवृत,  गृह,  वसति,  आवसथ,  आवास,  स्थान,  धामन्,  आस्पद,  पद,  निकाय,  निलय,  पस्त्य,  शरण,  आलय
सदनं सद्म भवनं धिष्ण्यं वेश्माथ मन्दिरम् ।
गेहं निकेतनागारं निशान्तं निवृतं गृहम् ॥ १३२ ॥
वसत्यावसथावासं स्थानं धामास्पदं पदम् ।
निकायं निलयं पस्त्यं शरणं विदुरालयम् ॥ १३३ ॥
verse 0.1.1.132
page 0067

Vedic Reference

English

 Vasati denotes in the Rigveda^1 and later^2 ‘abode, ’ ‘house.’
1) i. 31,  15
 v. 2,  6.
2) Vājasaneyī̆ Saṃhitā,  xviii. 15
 Tait-
tirīya Brāhmaṇa,  ii. 3,  5,  4
 iii. 7,  3,  3, 
etc.

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 वसतिः,  स्त्री,
   (वस निवासे + “वहिवस्यर्त्तिभ्य-श्चित् ।” उणा० ४ । ६० । इति भावाधि-करणादौ अतिः) । वासः । (यथा,  अमरु-शतके । ११ ।“धीरं वारिधरस्य वारि किरतः श्रुत्वा निशीथेध्वनिंदीर्घोच्छ्वासमुदश्रुणा विरहिनीं बालां चिरंध्यायता ।अध्वन्येन विमुक्तकण्ठकरुणं रात्रौ तथा क्रन्दितंग्रामीणैर्व्र जतो जनस्य वसतिर्ग्रामे निषिद्धायथा,  ॥
”)यामिनी । निकेतनम् । इति मेदिनी । ते,  १५० ॥
(यथा,  कुमारे । ४ । ११ ।“रजनीतिमिरावगुण्ठितेपुरमार्गे घनशब्दविक्लवाः ।वसतिं प्रिय ! कामिनां प्रियाःत्वदृते प्रापयितुं क ईश्वरः ॥
”)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 वसति(ती) स्त्री वस--अति वा ङीप् । १ वासे २ यामिन्याम्“वसतीरुषित्वा” रघुः । ३ निकेतने मेदि० ४ स्थाने च५ शिविरे सि० कौ० ।

Capeller

German

 वसति॑ f.
  das Wohnen,  Übernachten,  Verweilen
Aufemthalt,  Nest,  Wohnung, 
Haus.

Grassman

German

 vasatí,  f.,  [von 3. vas],  1〉 Nest (des Vogels)
 2〉 Behausung.
-ís 1〉 {444, 3} (vanejā́s)
 {923, 5}.
-ím 1〉 {33, 2} júṣṭām ná śyenás 〰 patāmi
 {953, 4} vṛkṣé ná 〰 váyas. — 2〉 jánānām {356, 4} (agním).
-yā́ [I.] {66, 9}(?).
-és [Ab.] 1〉 úd te váyas cid 〰 apaptan {124, 12}
 {505, 6}.
-aú 1〉 {774, 15} (vís yónā 〰 iva). — 2〉 {31, 15}.
-ī́s [A. p.] 1〉 váyas ná 〰 úpa {25, 4}.

Burnouf

French

 वसति वसति,  वसती f.
  (sfx. अति) habitation, 
résidence.
		 La nuit
		 l'invocation du soir,  Vd.

Stchoupak

French

 वसति-
 f.
  fait de passer la nuit,  halte,  campement,  séjour 
 endroit
où l'on séjourne,  où l'on passe la nuit,  habitation,  logis 
 nuit (que l'on
passe qq. part).
°द्रुम- m.
  arbre sous lequel on passe la nuit.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.