| YouTube Channel

वल्ल (valla)

 
शब्दसागरः
English
वल्ल
m.
(-ल्लः)
1. Winnowing corn.
2. A Masha of silver.
3. A weight of
three Rattis.
4. Prohibiting, prohibition.
5. Covering.
E.
वल्ल् to
move, &c., घञ्
aff.
Capeller Eng
English
वल्ल
m.
a kind of wheat or a
cert.
weight.
Yates
English
वल्ल (ल्लः) 1.
m.
Winnowing corn
a
Māshā of silver
a prohibition.
Spoken Sanskrit
English
वल्ल valla
m.
prohibiting
वल्ल valla
m.
particular weight
वल्ल valla
m.
kind of wheat
वल्ल valla
m.
covering
वल्ल valla
m.
winnowing corn
वल्ल valla
m.
prohibiting
वल्ल valla
m.
particular weight
वल्ल valla
m.
kind of wheat
वल्ल valla
m.
covering
वल्ल valla
m.
winnowing corn
Wilson
English
वल्ल r. 1st cl. (वल्लते)
1 To cover.
2 To move.
वल्ल
m.
(-ल्लः)
1 Winnowing corn.
2 A Māṣa of silver.
3 A weight of three Rattis.
4 Prohibiting, prohibition.
5 Covering.
E.
वल्ल to move, &c., अच्
aff.
Apte
English
वल्लः [vallḥ], [वल्ल् घञ्]
Covering.
A weight of three Gunjās.
Another weight of one Gunjā and a half
or of two Gunjās (in medicine).
Prohibiting.
Winnowing corn.
A Māṣa of silver.
A kind of wheat.
Apte 1890
English
वल्लः [वल्ल्-घञ्] 1 Covering.
2 A weight of three Guñjās.
3 Another weight of one Guñjā and a half
or of two Guñjās (in medicine).
4 Prohibiting.
5 Winnowing corn.
6 A Māṣa of silver.
Monier Williams Cologne
English
वल्ल
m.
a kind of wheat,
VarBṛS.
Śaṃk.
a partic. weight (3 or 2 or 1 1/2 Guñjas),
ŚārṅgS.
Līl.
covering,
W.
winnowing corn, ib.
prohibiting, ib.
Monier Williams 1872
English
वल्ल, अस्, m. covering
winnowing corn
a
Māṣa of silver
a weight of three Raktikās or
Ratīs
prohibiting, prohibition.
Macdonell
English
वल्ल valla,
m.
kind of wheat
a certain weight.
Apte Hindi
Hindi
वल्लः
पुं*
- वल्ल् + अच्
चादर
वल्लः
पुं*
- -
ती गुंजाओं के बराबर भार (वज़न)
वल्लः
पुं*
- -
दूसरा बाट जो डेढ़ या दो गुंजा के बराबर होता है
वल्लः
पुं*
- -
प्रतिषेध
L R Vaidya
English
valla {% m. %} 1. Covering
2. prohibiting
3. a weight equal to three gunjās
4. another weight equal to one gunjā and a half.
Indian Epigraphical Glossary
English
valla (IE 8-8), name of a weight equal to 3 ratis
see dvi-
vallakya.
valla, equal to 3 ratis.
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit
धातुः:
वल्ल्
मूलधातुः:
वल्ल
धात्वर्थः:
संवरणे
गणः:
भ्वादिः
कर्मकत्वं:
सकर्मकः
इट्त्वं:
सेट्
उपग्रहः:
आत्मनेपदी
रूपम्:
वल्लते
धातुप्रदीपः
Sanskrit
वल्लँ वल्ल संवरणे
- वलते ववले ''ववलिरे वलिरेचितमध्यमा '' वर्णेर्वलादेश इप्रत्ययश्च (उण् 4/125) वलिः वली वल्लते वल्लिः वल्ली (65) रासिवल्लिभ्यामभच् (उण्, 3/125) वल्लभः ।। 490, 491 ।।
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
वल्ल m. S II, 298, 19? (अचिरवल्ले तल्ले).
Sanskrit Tibetan
Tibetan
kha srag chung ngu
वल्ल
kha sran chun ngu
वल्ल
kha sral chung ngu
वल्ल
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
गोधूमे सुमनो वल्ले निष्पावः सितशिम्बिकः ११७४
-wordlist-
गोधूम (पुं), सुमन (पुं), वल्ल (पुं), निष्पाव (पुं), सितशिम्बिक (पुं)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
वल्ल
वल्ल, निष्पावक
वल्ला निष्पावकाः प्रोक्ता आढकी तुवरी स्मृता ५८४
verse 2.1.1.584
page 0066
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
वल्ल, संवरणे इति कविकल्पद्रुमः
(भ्वा०-आत्म०-सक०-सेट् ।) ङ, वल्लते धनं लोकःसंवृणोतीत्यर्थः इति दुर्गादासः
वल्लः,
पुं,
(वल्लते संवृणोतीति वल्ल + अच् ।)गुञ्जात्रयपरिमाणम् यथा, --“वल्लस्त्रिगुञ्जो धरणञ्च तेऽष्टौ ।”इति लीलावती
द्विगुञ्जा इति वैद्यकपरिभाषा (यथा, --“विषटङ्कवलिम्लेच्छदन्तीबीजं क्रमाद्बहु ।दन्त्यम्बुमर्द्दितं यामं रसस्त्रिपुरभैरवः
वल्लं व्योषेण चार्द्रस्य रसे सितया सह
”इति वैद्यकरसेन्द्रसारसंग्रहे ज्वराधिकारे
)सार्द्धगुञ्जा यथा, --“गोधूमद्वितयोन्मिता तु कथिता गुञ्जा तयासार्द्धयावल्लो वल्लचतुष्टयेन भिषजां माषा मतस्तच्चतुः ।”इत्यादि राजनिर्घण्टः
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
वल्ल संवरणे
भ्वा०
आत्म०
सक०
सेट् वल्लते अवल्लिष्ट
वल्ल
पु०
वल्ल घञ् गुञ्जत्रयपरिमाणे “वल्लस्त्रिगुञ्ज” लीला०२ गुञ्जाद्वये वैद्यकम् सार्द्धगुञ्जामाने “गोधूमद्वितयोन्मितातु कथिता गुञ्जा तया सार्द्धया वल्लः” राजनि०
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“वल्ल संवरणे संचरणे च”@} 2 अमुं धातुं क्षीरस्वामी पठति।
‘-- चलने च’ इति कातन्त्रः।
‘सौत्रोऽयं धातुः’ इति द।
उ।
वृत्त्याम् 3।
काशकृत्स्नीये ‘-- संवरणे’ इति पठित्वा इतः पूर्वं 4 ‘वल्ल निष्पत्तौ’ इत्यपि पृथक् धातुः पठितः।
वल्लकः-ल्लिका, वल्लकः-ल्लिका, विवल्लिषकः-षिका, वावल्लकः-ल्लिका
वल्लिता-त्री, वल्लयिता-त्री, विवल्लिषिता-त्री, वावल्लिता-त्री
-- वल्लयन्-न्ती, वल्लयिष्यन्-न्ती-ती
वल्लमानः, वल्लयमानः, विवल्लिषमाणः, वावल्ल्यमानः
इत्यादिकानि सर्वाण्यपि रूपाणि प्रातिस्विकरूपाणि विना भौवादिककड्डतिवत् 5 ज्ञेयानि।
6 7 वल्लरी-वल्लरिः, 8 इति इन्प्रत्यये, हिरण्यभिन्नार्थे वलिरित्यादेशे रूपमेवम्।
वल्लति वल्ल्यते वा वलिः = त्वङ्मांससंकोचः।
वल्लिः इत्यस्य तु हिरण्यशलाका इत्यर्थः।
वल्ली इत्यत्र ‘कृदिकारात्--’ 9 इति ङीष्।
‘सौत्रोऽयं धातुः’ इति द।
उ।
वृत्त्याम्।]] वलिः- 10 वल्लिः-वल्ली-लता, 11 इत्यभच्प्रत्यये रूपमेवम्।
वल्लति वल्ल्यते वा वल्लभः = दयितः, प्राणप्रिय इति स्वामी।
‘वल्लभो दयितेऽध्यक्षे सल्लक्षण- तुरङ्गमे’ इति विश्वः।]] वल्लभः 12 13 वल्लकी, 14 वल्लवः वल्लूरः 15 इमानि रूपाण्यधिकानीति विशेषः।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
(१५७२)
02
=>
(१-भ्वादिः-४९२। सक। सेट्। आत्म।)
03
=>
(१-५२)
04
=>
(भ्वादौ)
05
=>
(१५६)
06
=>
[पृष्ठम्१२०९+ २९]
07
=>
[[१। बाहुलकाद् अरप्रत्यये पिप्पल्यादित्वात् (ग। सू। ४-१-४१) ङीष्प्रत्यये रूपम्।]]
08
=>
[[२। ‘वल्लेर्वलिरहिरण्ये’ [द। उ। १-५२]
09
=>
(वा। ४-१-४५)
10
=>
[[आ। ‘विहङ्गराजाङ्गरुहैरिवायतैर्हिरण्मयोर्वीरुदृवल्लितन्तुभिः।’ शि। व। १-७]]
11
=>
[[३। ‘रासिवल्लिभ्यां च’ [द। उ। ७-२१]
12
=>
[[B। ‘रात्रिर्यामत्रयपरिमिता वल्लभास्ते सहस्रं…’। प्रतापरुद्रीयेम् नायकप्रकरणे--श्लो। ५०।]]
13
=>
[[४। औणादिके (द। उ। ३-५) क्वुन्प्रत्यये गौरादित्वाद् ङीषि रूपमेवम्। ‘… वीणा तु वल्लकी’ इत्यमरः।]]
14
=>
[[५। औणादिके (द। उ। ८-१३२) वन्प्रत्यये रूपमेवम्। वल्लवः = गोधुक्।]]
15
=>
[[६। ‘खर्जिपिञ्जादिभ्य ऊरोलचौ’ (द। उ। १०-१०) इति ऊरप्रत्यये रूपमेवम्। वल्लूरः = शुष्कमांसम् इत्यर्थः। ‘उत्तप्तं शुष्कमांसं स्यात्तद्वल्लूरं त्रिलिङ्गकम्’ इत्यमरः।]]
Capeller
German
वल्ल
m.
ein Weizenart.
Burnouf
French
वल्ल वल्ल
m.
action d'enclore, d'établir une défense
clôture, haie, palissade, etc.
Vannage du grain.
Lat. vallum
ang. wall.