वल्ग् (valg)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 वल्ग् r. 1st cl. (वल्गति)
To go or move.
To go by leaps,  to jump.
To be pleased or delighted.

Capeller Eng

English

 वल्ग् व॑ल्गति व॑ल्ग°ते pp.
   वल्गित (q.v. ) spring, 
jump (esp.    with joy). — अभि spring near or towards,  boil up (water).
(अव leap,  bound*.) आ move quickly,  jump,  spring.  व्या gallop, 
leap,  move hither and thither.  प्र & वि leap,  spring.  सम् begin to
undulate or boil up. 

Yates

English

 वल्ग् वल्गति 1.
a. To leap or jump.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Apte

English

वल्ग् [valg],  1 U.
  (वल्गति-ते,  वल्गित)

To go,  move,  shake
 वल्गतः शत्रुमभितः Bhāg.*
  1.44.1
 वल्गद्गरीयःस्तनकम्प्रकञ्चुकम् Śi.*
  12.2.

To leap,  bounce,  bound,  go by leaps,  gallop (fig.  also)
 वल्गु वल्गन्ति सूक्तयः Pt.*
  1.62.

To dance,  prance
 द्वारे हेमविभूषणाश्च तुरगा वल्गन्ति यद् दर्पिताः Bh.*
  3.148
2.125
 Śi.*
  18.53.

To be pleased
 Bk.*
  13.28.

To eat
 निर्जिताखिलमहार्णवौषधिस्यन्दसारममृतं ववल्गिरे Śi.*
  14.29.

To swagger,  vaunt
 विद्यासद्मविनिर्गलत्कणमुषो वल्गन्ति चेत् पामराः Bv.*
  1.72.

Apte 1890

English

 वल्ग् {c1c} U. (वल्गति-ते,  वल्गित) 1 To go,  move,  shake
 Śi. 12. 20. 
2 To leap,  bounce,  bound,  go by leaps,  gallop (fig. also)
 वल्गु वल्गंति सूक्तयः Pt. 1. 62. 
3 To dance,  prance
 द्वारे हेमविभूषणाश्च तुरगा वल्गंति यद्दर्पिताः Bh. 3. 148,  2. 125
 Śi. 18. 53. 
4 To be pleased
 Bk. 13. 28. 
5 To eat
 निर्जिताखिलमहार्णवौषधिस्यंदसारममृतं बवल्गिरे Śi. 14. 29. 
6 To swagger,  vaunt
 विद्यासद्मविनिर्गलत्कणमुषो वल्गंति चेत्पामराः Bv. 1. 72. 

Monier Williams Cologne

English

 वल्ग् cl.
  1. P.
  (Dhātup.   v,  35) व॑ल्गति (m. c.
  also °ते pf.  ववल्ग,  MBh.
  
 aor.
  अवल्गीत् Gr.
 
 fut. वल्गिता,  °गिष्यति,  ib.), 
to spring,  bound,  leap,  dance (also of inanimate objects),  VS.
  &c.
   &c.
  
to sound,  Pañcat.
  i,  71 (v.l.)
 (Ā.) to take food,  eat,  Śiś.
  xiv,  29 (ववल्गिरे v.l. ववल्भिरे).

Monier Williams 1872

English

 वल्ग् वल्ग्,  cl. 1. P. वल्गति,  ववल्ग, 
वल्गितुम्,  to go,  move
 to go by leaps, 
jump,  bounce
 to gallop
 to move in different ways
to fluctuate
 [cf. perhaps Angl. Sax. wlœnce
 Engl.
walk.]

Macdonell

English

 वल्ग् VALG,  Ⅰ. P. (Ā. metr.) válga,  bound,  🞄leap (esp. with joy)
 gallop
 shake,  🞄dance (of inanimate objects)
 sound (of a 🞄speech): pp. valgita,  leaping,  bounding
 🞄fluttering,  moving to and fro
 sounding well. 🞄vi‿ā,  gallop
 jump about
 move about (breast). 🞄vi,  leap,  bound.

Benfey

English

 वल्ग् वल्ग्,  i. 1,  Par.
 1. To go
by leaps,  MBh. 3,  16123.
 2. To bounce, 
Bhartṛ. 3,  73.
 3. To gallop,  Rājat. 5, 
342.
 4. To move in different ways, 
Pañc. i. d. 71.
 5. To fluctuate,  MBh.
3,  12080. Ptcple. of the pf.  pass. वल्-
गित,  n.
 
 1. Running,  Lass. 2. ed. 50,  15.
 2. A horse's gallop. -- With the prep.
आ आ,  To run to,  MBh. 4,  342. --
With व्या वि-आ,  To gallop, 
Utt. Rāmac. 119,  4. -- With वि वि,  To burst
asunder,  Mṛcch. 85,  15. -- With सम्
सम्,  संवल्गित,  Overrun,  resounding, 
Mālat. 79,  16. -- Cf.  वल्गु and perhaps
A.S. wlaence,  pompa.

Apte Hindi

Hindi

वल्ग्
"भ्वा* उभ* , , " - -
"हिलना-जुलना,  जाना,  इधर उधर घुमना "

वल्ग्
"भ्वा* उभ* , , " - -
"कूदना,  उछलना,  चौकड़ी भरना,  छलांग मार कर चलना,  सरपट दौड़ना"

वल्ग्
"भ्वा* उभ* , , " - -
नाचना

वल्ग्
"भ्वा* उभ* , , " - -
प्रसन्न होना

वल्ग्
"भ्वा* उभ* , , " - -
खाना

वल्ग्
"भ्वा* उभ* , , " - -
"अकड़ कर चलना,  ङीग मारना"

L R Vaidya

English

 valg {% vt. 1P (pres. वल्गति) %} 1. To go,  to move
 2. to go by leaps,  to gallop
 3. to be pleased,  to be delighted,  Bt.xiii.28.

Bopp

Latin

 वल्ग् 1. P. salire,  exsilire,  exsultare. MAH. 3. 16123.: उभौ-
भूमौ निपेततुः । उभौ ववल्गतुः
 8802.: समुद्रम्…
नृत्यन्तम् इवचो "र्मिभिर् वल्गन्तम् इव वायुना
IN. 5. 8.: गच्छन्त्याः…स्तनौ तस्या ववल्गतुः. (V.
वख् et cf. angl. walk.)
c. आ A. i. q. simpl. MAH. 4. 342.: आवल्गमानन् तं रङ्गे
नो ऽपतिष्ठत कश्चन.

Kridanta Forms

Sanskrit

वल्ग् (व꣡ल्गँ꣡ गत्यर्थः - भ्वादिः - सेट्)
ल्युट् =  वल्गनम्
अनीयर् =  वल्गनीयः - वल्गनीया
ण्वुल् =  वल्गकः - वल्गिका
तुमुँन् =  वल्गितुम्
तव्य =  वल्गितव्यः - वल्गितव्या
तृच् =  वल्गिता - वल्गित्री
क्त्वा =  वल्गित्वा
ल्यप् =  प्रवल्ग्य
क्तवतुँ =  वल्गितवान् - वल्गितवती
क्त =  वल्गितः - वल्गिता
शतृँ =  वल्गन् - वल्गन्ती

धातुपाठः (Krishnacharya)

Sanskrit

धातुः:
  वल्ग्
मूलधातुः:
   वल्ग
धात्वर्थः:
  गतौ
गणः:
  भ्वादिः
कर्मकत्वं:
  सकर्मकः
इट्त्वं:
  सेट्
उपग्रहः:
  परस्मैपदी
रूपम्:
  वल्गति

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  उत्प्लु,  उत्प्रु,  वल्ग्,  आप्रु,  आप्लु,  आस्रु,  उल्लल्,  क्ष्वेल्
verb
 
गत्या ऊर्ध्वम् पतनानुकूलः व्यापारः।
 "सरसि मत्स्याः उत्प्लवन्ते।"

Capeller

German

 वल्ग्,  व॑ल्गति,  °ते hüpfen,  springen
 p. p.
वल्गित hüpfend,  springend,  flatternd
(n.  impers.). आ,  प्र u. वि dass.

Grassman

German

 (√valg),  sich hüpfend bewegen. Mit abhí aufwallen,  von siedendem Wasser
 sám sich wallend bewegen.
Stamm valga:
-anti abhí taptā́s AV. 12, 3, 29.
Impf. avalga:
-ata sám AV. 3, 13, 2.
Part. válgat:
-ate VS. 〔22, 7〕.

Burnouf

French

 *वल्ग् वल्ग्। वल्गामि 1
 p. ववल्ग,  etc. Aller
par sauts et par bonds,  sauter,  bondir
		 समुद्रो वल्गति la mer
moutonne.

Stchoupak

French

 वल्ग्-
 वल्गति (-ते) 
 {%vavalga 
 valgayati 
 valgita- %} -- remuer
(les membres),  sauter,  bondir 
 a. v. qui bondit,  etc. 
 frétillant 
 qui sonne
bien 
 nt. fait de bondir (not. de joie),  de sauter 
 démarche sautillante, 
tremblement,  fait de remuer sans cesse,  va et vient.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.