| YouTube Channel

वल्क (valka)

 
शब्दसागरः
English
वल्क
n.
(-ल्कं)
1. The bark of a tree.
2. The scales of a fish.
3. A gar-
ment in general.
E.
वल् to surround, कक् Unādi
aff.
Capeller Eng
English
वल्क॑
m.
n.
the bark of a tree.
Yates
English
वल्क (क) वल्कयति 10.
a. To speak.
वल्क (ल्कं) 1.
n.
The bark of a tree
scales of a fish.
Spoken Sanskrit
English
वल्क - valka -
n.
- barkofatree
वल्क - valka -
m.
- bark
वल्क - valka -
m.
- speaker on
वल्क - valka -
m.
n.
- bast [ bot. ]
वल्क - valka -
n.
- covering
वल्क - valka -
n.
- scales of a fish
वल्क-त्वक्षा - valka-tvakSA -
f.
- bark cork
तूल-मूल-वल्क - tUla-mUla-valka -
m.
- cotton-root bark [ Pharm. ]
Wilson
English
वल्क r. 10th cl. (वल्कयति) To speak.
वल्क
n.
(-ल्कं)
1 The bark of a tree.
2 The scales of a fish.
E.
वल to surround, कक् Uṇādi
aff.
Apte
English
वल्कः [valkḥ] ल्कम् [lkam], ल्कम् [वल्-संवरणे क, कस्य नेत्वम्
Uṇ.*
3.42]
The bark of a tree
वल्कवासांसि तवाधुना हरन् करोति मन्युं कथं धनंजयः
Ki.*
1.35
R.*
8.11
Bk.*
1.1.
The scales of a fish.
A part, fragment (खण्ड).
A garment
अथ वल्क-दुकूल-कुथादिभिः
Bk.*
1.1.
Comp.
-तरुः The Areca palm (Mar. पोपळ). -द्रुमः the birch tree. -पत्रः Phoenix Paludosa (Mar. हिंताल). -फलः the pomegranate tree. -लोध्रः a variety of the Lodhra. -वासस्
n.
clothing made of bark.
Apte 1890
English
वल्कः
ल्कं [वल् संवरणे क, कस्य नेत्वं] 1 The bark of a tree
वल्कवासांसि तवाधुना हरन् करोति मन्युं कथं धनंजयः Ki. 1. 35
R. 8. 11
Bk. 10. 1.
2 The scales of a fish.
3 A part, fragment (खंड).
Comp.
तरुः a kind of tree.
द्रुमः the birch tree.
लोध्रः a variety of the Lodhra.
Monier Williams Cologne
English
1. वल्क
m.
(for 2. See below)
=
वक्ट्रि, a speaker,
Śaṃk.
on
BṛĀrUp.
(in explaining यज्ञवल्क).
2. वल्क
m.
n.
(prob. connected with वल् ‘to cover’
for 1. See above) ‘covering’, the bark of a tree,
TS.
&c.
&c.
वल्क
n.
the scales of a fish,
L.
Monier Williams 1872
English
वल्क, अम्, n. the bark of a tree
the scales of a
fish.
—वल्क-तरु, उस्, m. a species of tree (=
पूग).
—वल्क-द्रुम, अस्, m. a kind of birch
tree.
—वल्क-लोध्र, अस्, m. a kind of Lodhra
tree
= पट्टिका-लोध्र.
—वल्क-वत्, आन्, अती, अत्,
having bark, having scales
wearing a bark dress
(आन्), m. a fish.
—वल्क-वासस्, अस्, n. clothing
made of bark.
वल्क वल्क, वल्कल। See col. 2.
Macdonell
English
वल्क valká,
m.
n.
bark of a tree: (a) -la,
m.
🞄n. id.
cloth made of bark, bark garment: 🞄-vat,
a.
wearing a garment made of bark, 🞄-ajina-saṃvīta, pp. clothed in bark and 🞄skins.
Benfey
English
वल्क वल्क, i. e. वृ + क,
1.
m.
n.
The bark of a tree, Kir. 1, 35.
2.
n.
The scales of a fish.
--
Comp.
दन्त-,
n.
the enamel of the teeth, Suśr. 1, 305, 8.
Apte Hindi
Hindi
वल्कम्
नपुं*
- "वल् + क्, कस्य नेत्वम्"
वृक्ष की छाल
वल्कः
पुं*
- "वल् + क्, कस्य नेत्वम्"
मछली की खाल की परत या पपड़ी
वल्कम्
नपुं*
- "वल् + क्, कस्य नेत्वम्"
मछली की खाल की परत या पपड़ी
वल्कः
पुं*
- "वल् + क्, कस्य नेत्वम्"
"भाग, खण्ड"
वल्कम्
नपुं*
- "वल् + क्, कस्य नेत्वम्"
"भाग, खण्ड"
वल्कः
पुं*
- वल्+क
"वृक्ष की छाल, वक्कल"
वल्कः
पुं*
- वल्+क
मछली की खाली
वल्कः
पुं*
- वल्+क
वस्त्र
L R Vaidya
English
valka {% m.n. %} 1. The bark of a tree, पदवीं तरुवल्कवाससां रयताः संयमिनां प्रपेदिरे R.viii.11
2. a garment in general, Bt.x.1
3. the scales of a fish.
Bopp
Latin
वल्क n. (r. वल् s. क) cortex, liber. AM.
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit
धातुः:
वल्क्
मूलधातुः:
वल्क
धात्वर्थः:
परिभाषणे
गणः:
चुरादिः
कर्मकत्वं:
सकर्मकः
इट्त्वं:
सेट्
उपग्रहः:
उभयपदी
रूपम्:
वल्कयति-ते
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
सारो मज्ज्ञि त्वचि च्छल्ली चोचं वल्कं वल्कलम् ११२१
-wordlist-
सार (पुं), मज्जन् (पुं), त्वच् (स्त्री), छल्ली (स्त्री), चोच (क्ली), वल्क (पुंक्ली), वल्कल (पुंक्ली)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
त्वक्
त्वक्, वल्क, वल्कल
त्वग्वल्कं वल्कलं प्रोक्तं मज्जा सार उदाहृतः
verse 2.1.1.183
page 0023
वैजयन्तीकोषः
Sanskrit
Word: वल्कम्
Root: वल्क
Gender: नपुं
Number: all
अर्थः
Meaning(s):
Bark
Shloka(s):
3|3|13|2 छल्ली त्वक् स्त्री त्वचा क्ली वल्कलं चोलकोऽस्त्रियौ॥ (भूमिकाण्डः/वनाध्यायः)
3|3|14|1 चोचं वल्कं सारस्तु मज्जा सारः किनाटकम्। (भूमिकाण्डः/वनाध्यायः)
Synonym(s):
3|3|13|2 छल्ली (छल्ली) (स्त्री) Bark
3|3|13|2 त्वक् (त्वक्) (स्त्री) Bark
3|3|13|2 त्वचः (त्वच) (पुं) Bark
3|3|13|2 त्वचम् (त्वच) (स्त्री) Bark
3|3|13|2 वल्कलः (वल्कल) (पुं) Bark
3|3|13|2 वल्कलम् (वल्कल) (नपुं) Bark
3|3|13|2 चोलकः (चोलक) (पुं) Bark
3|3|13|2 चोलकम् (चोलक) (नपुं) Bark
3|3|14|1 चोचम् (चोच) (नपुं) Bark
3|3|14|1 वल्कम् (वल्क) (नपुं) Bark
Related word(s):
Vedic Reference
English
Valka in the later Saṃhitās and the Brāhmaṇas^1 denotes
‘bark’ of a tree.
1) Taittirīya Saṃhitā, ii. 5, 3, 5
iii. 7, 4, 2
Taittirīya Brāhmaṇa, i. 4, 7. 6.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
वल्क, भाषणे इति कविकल्पद्रुमः
(चुरा०-पर०-सक०-सेट् ।) क, वल्कयति भाषणंकथनम् इति दुर्गादासः
व(ब)ल्कं,
क्ली,
(वलते इति वल संवरणे + “शूक-वल्कोल्काः ।” उणा० ४२ इति कप्रत्य-यान्तो निपातितः ।) वल्कलः (यथा, रघौ ।८ ११ ।“गुणवत् सुतरोपितश्रियःपरिणामे हि दिलीपवंशजाः ।पदवीं तरुवल्कवाससांप्रयताः संयमिनां प्रपेदिरे
”)शल्कः इति मेदिनीशब्दरत्नावल्यौ
खण्डम् ।इति विश्वः
व(ब)ल्कः,
पुं,
(वल संवरणे + कः निपातितश्च ।)पट्टिकालोघ्रः इति राजनिर्घण्टः
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
वल्क भाषणे
चु०
उभ०
द्वि० येट् वल्कयति ते अववल्कत्
वल्क
न०
वल--संवरणे कस्य नेत्त्वम् वृक्षादीनां त्वचिवल्कले मत्स्यानां त्वचि शल्के (आँइस) मेदि० खण्डेच विश्वः पद्विकालोध्रे
पु०
राजनि०
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“वल्क परिभाषणे”@} 2 ‘श्वल्क’ इति मैत्रेयादयः।
‘-- भाषणे’ इति चन्द्रजैनकाश- कृत्स्नकातन्त्रादयः।
वल्ककः-ल्किका, विवल्कयिषकः-षिका
वल्कयिता-त्री, विवल्कयिषिता-त्री
इत्यादीनि रूपाणि सर्वाण्यपि चौरादिकचर्चयतिवत् 3 बोध्यानि।
निष्ठायां वल्कितं-तः-तवान् इति।
4 वल्कलम् = वृक्षत्वक्।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
(१५६९)
02
=>
(१०-चुरादिः-१५७१। सक। सेट्। उभ।)
03
=>
(५०७)
04
=>
[[आ। ‘… वल्कलेनापि तन्वी किमिव हि मधुराणां मण्डनं नाकृतीनाम्।’ शाकुन्तले-१-२०]]
1 {@“वल्क दर्शने”@} 2 सर्वाण्यपि रूपाणि चर्चयतिवत् 3 ऊह्यानि।
क्षीरस्वामिमाधवादयः पठन्ति।
4
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
(१५६९-आ)
02
=>
(१०-चुरादिः-१९१६। सक। सेट्। उभ।)
03
=>
(५०७)
04
=>
[पृष्ठम्१२०८+ २६]
Capeller
German
वल्क॑
m.
n.
Bast, Splint.
Burnouf
French
वल्क वल्क
n.
(वल्
sfx. क) écorce d'arbre
écailles de poisson.
वल्कल
m.
n.
écorce d'arbre
vêtement d'écorce des
anachorètes.
वल्कवत् a. (sfx. वत्) qui a une écorce, des écailles, un
vêtement d'écorce. -- S.
m.
poisson.
वल्किल
m.
(sfx. इल) épine.
वल्कुत
n.
écorce.
Stchoupak
French
वल्क-
m.
écorce d'arbre, liber.
°वासस्- nt. vêtement d'écorce.