वर्हिषदः (varhiSadaH)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritवर्हिषदः, [द्] (वर्हिषि अग्नौ कुशासने वासीदन्ति ये ते । वर्हिस् + सद् + क्विप् । पृषो-दरादित्वात् साधुः ।) पितृगणविशेषः । यथा, “अयज्वानश्च यज्वानः पितरो ब्रह्मणः सुताः ।अग्निस्वात्ता वर्हिषदो द्विधा तेषां व्यवस्थितिः ॥
”इति कौर्म्मे १२ अध्यायः ॥
अपि च ।“अपसव्यं ततः कृत्वा सव्यं जानु च भूतले ।अग्निस्वात्तांस्तथा सौम्यान् हविष्मन्तस्तथोष्म-पान् ॥
सुकालिनो वर्हिषद आज्यपांस्तर्पयेत्ततः ।तर्पयेच्च पितॄन् भक्त्या सतिलोदकचन्दनैः ॥
दर्भपाणिस्तु विधिना हस्ताभ्यां तर्पयेत्ततः ॥
”अत्र केचित् पितृधर्म्मातिदेशात् दिव्यपितॄणा-मपि अञ्जलित्रयदानम् । तदसत् ।“कव्यबालं नलं सौम्यं यममर्य्यमणं तथा ।अग्निस्वात्ताः सोमपाश्च वर्हिषदः सकृत् सकृत् ॥
”इति च्छन्दोगपरिशिष्टेन विशिष्टैकाञ्जलिविधा-नात् । इत्याह्रिकतत्त्वम् ॥
(पृथुवंशजस्य हवि-र्द्धानेः पुत्त्रः । यथा, भागवते । ४ । २४ । ८ -- ९ ।“हविर्द्धानाद्धाविर्द्धानिर्विदूरासूत षट्सुतान् ।वर्हिषदं पयं शुक्लं कृष्णं सत्यं जितव्रतम् ॥
वर्हिषत्सु महाभागो हविर्द्धानिः प्रजापतिः ।क्रियाकान्तेषु निष्णातो योगेषु च कुरूद्वह ॥
”वर्हिषि यज्ञे सीदतीति । यज्ञस्थे, त्रि । यथा, ऋग्वेदे । २ । ३ । ३ ।“स आ वह मरुतां शर्धो अच्युत-मिन्द्रं नरो वर्हिषदं यजध्वम् ॥
”)
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.