| YouTube Channel

वर्ष्मन् (varSman)

 
शब्दसागरः
English
वर्ष्मन्
n.
 (-र्ष्म)
1. The body.
2. Measure.
3. Height, elevation.
4. A
handsome form.
5. A stone.
E.
 वृष् to sprinkle,
aff.
 मनिन्
also
with a final vowel वर्ष्म ।
Capeller Eng
English
1 वर्ष्म॑न्
m.
 height, top, crown of the head.
2 व॑र्ष्मन्
n.
 height, elevation, surface, point
size,
extent
body.
Yates
English
वर्ष्मन् (र्ष्म) 5.
n.
 Idem
measure
height
fine form.
Spoken Sanskrit
English
वर्ष्मन् - varSman -
adj.
 - holding rain
वर्ष्मन् - varSman -
m.
 - height
वर्ष्मन् - varSman -
m.
 - top
वर्ष्मन् - varSman -
m.
 - vertex
वर्ष्मन् - varSman -
n.
 - body
वर्ष्मन् - varSman -
n.
 - uttermost part
वर्ष्मन् - varSman -
n.
 - handsome form or auspicious appearance
वर्ष्मन् - varSman -
n.
 - surface
वर्ष्मन् - varSman -
n.
 - greatness
वर्ष्मन् - varSman -
n.
 - measure
वर्ष्मन् - varSman -
n.
 - extent
वर्ष्मन् varSman
n.
 uttermost part
वर्ष्मन् varSman
m.
 vertex
विषुवत् viSuvat
m.
 vertex
Wilson
English
वर्ष्मन्
n.
 (-र्ष्म)
1 The body.
2 Measure.
3 Height, elevation.
4 A handsome form.
E.
 वृष to sprinkle,
aff.
 मनिन्
also with a final vowel वर्ष्म.
Apte
English
वर्ष्मन् [varṣman],
n.
 [वृष्-मनिन्
Uṇ.*
 4.164]
Body, form
पृथु- वर्ष्मभिरश्मभिः Śiva B.23.64.
A measure, height
वर्ष्म द्विपानां विरुवन्त उच्चकैर्वनेचरेभ्यश्चिरमाचचक्षिरे
Śi.*
 12.64
गज- वर्ष्म किरातेभ्यः शशंसुर्देवदारवः
R.*
 4.76.
A handsome or lovely form.
Surface (as of a mountain)
शकुनि- शबलनीडानोकहस्निग्धवर्ष्मा
Māl.
 9.5.
Comp.
 -आभ
a.
 resembling the form (of anything). -वीर्यम् vigour of body.
Apte 1890
English
वर्ष्मन् n. [वृष्-मनिन्] 1 Body, form.
2 A measure, height
वर्ष्म द्विपानां विरुवंत उच्चकैर्वनेचरेभ्याश्चिरमाचचक्षिरे Śi. 12. 64
गजवर्ष्म किरातेभ्यः शशंसुर्देवदारवः R. 4. 76.
3 A handsome or lovely form.
4 Surface (as of a mountain)
Māl. 9. 5.
Monier Williams Cologne
English
वर्ष्म॑न्
m.
 height, top,
RV.
AV.
the vertex,
RV.
(व॑रिह्मन्)
n.
 height, top, surface, uttermost part,
RV.
VS.
TS.
&c.
height, greatness, extent,
MBh.
Hariv.
&c.
measure,
W.
body,
MBh.
Hariv.
Yājñ.
&c.
a handsome form or auspicious appearance,
L.
वर्ष्म॑न्
mfn.
 holding rain,
W.
Monier Williams 1872
English
वर्ष्मन्, अ, n. body, form, shape
measure
height, elevation
a handsome form
(आ, आ, अ), Ved.
holding rain, (Sāy. = उदकस्य वारक।)
—वर्ष्-
म-वीर्य, अम्, n. vigour of body.
—वर्ष्माभ
(°म-आभ्°), अस्, आ, अम्, resembling the body or
form (of anything).
वर्ष्मन्
add — (आ), m., Ved. height, the
highest
the highest point, crown of the head.
Macdonell
English
वर्ष्मन् 1. varṣ-mán,
m.
 (V.) height, top
🞄crown of the head.
वर्ष्मन् 2. várṣ-man,
n.
 height, top, surface, 🞄chief (V., P.)
height, size, extent
body.
Benfey
English
वर्ष्मन् वर्ष्मन्,
n.
1. The body,
Johns. Sel. 94, 54
Hiḍ. 2, 7 (at the
end of a comp.
adj.
 Having the body
of a mass of clouds, i. e. as black as a
big cloud).
2. Height.
3. A measure,
largeness, Ragh. 4, 76
MBh. 1, 1443.
4. A handsome form.
Apte Hindi
Hindi
वर्ष्मन्
नपुं*
 - वृष् + मनिन्
"शरीर, देह"
वर्ष्मन्
नपुं*
 - -
"माप, ऊँचाई"
वर्ष्मन्
नपुं*
 - -
सुन्दर या मनोहर रूप
L R Vaidya
English
varzman {% n. %} 1. The body, form
2. height, measure, गजवर्ष्म किरातेभ्यः सशम्सुर्देवदारवः R.xv.76
3. a handsome form.
भूतसङ्ख्या
Sanskrit
५, अक्ष, अनिल, अनुत्तर, अर्थ, असु, आशुग, इन्द्रिय, इषु, कङ्कपत्री, करणीय, कलङ्क, कामगुण, कामदेव, खग, तत्त्व, तन्मात्र, धी, नाराच, नालीक, पक्षि, पञ्च, पतङ्ग, पत्रिन्, पर्व, पवन, पाण्डव, पुत्र, पृषत्क, प्राण, बाण, भाव, भूत, भेदक, मरुत्, महाभूत, महाव्रत, मार्गण, रत्न, लेय, लेयक, वध, वर्ष्मन्, वात, वायु, विशिख, विषय, व्रत, शर, शरीर, शस्त्र, शिलीमुख, शूक, श्वसन, समिति, सायक, स्मरबाण, स्मरेषु
Anekartha-Dvani-Manjari
Sanskrit
वर्ष्मन्
क्ली
वर्ष्मन्, देहप्रमाण, देह
वर्ष्म देहप्रमाणं स्याद्वर्ष्म देहश्च कथ्यते ।
verse 2.1.1.19
page 0009
Lanman
English
varṣmán, m. height
top
crown of the
head. [see 1168. 1c^2 and 2b.]
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
इन्द्रियायतनमङ्गविग्रहौ क्षेत्रगात्रतनुभूघनास्तनूः ।
मूर्तिमत्करणकायमूर्तयो वेरसंहननदेहसंचराः ॥ ५६३ ॥
घनो बन्धः पुरं पिण्डो वपुः पुद्गलवर्ष्मणी ।
कलेवरं शरीरेऽस्मिन्नजीवे कुणपं शवः ॥ ५६४ ॥
मृतकं रुण्डकबन्धौ त्वपशीर्षे क्रियायुजि ।
-wordlist-
इन्द्रियायतन (क्ली), अङ्ग (क्ली), विग्रह (पुं), क्षेत्र (क्ली), गात्र (क्ली), तनु (स्त्री), भूघन (पुं), तनू (स्त्री), मूर्तिमत् (पुं), करण (क्ली), काय (पुं), मूर्ति (स्त्री), वेर (पुंक्ली), संहनन (क्ली), देह (पुंक्ली), सञ्चर (पुं), घन (पुं), बन्ध (पुं), पुर (क्ली), पिण्ड (पुंक्ली), वपुस् (क्ली), पुद्गल (पुं), वर्ष्मन् (क्ली), कलेवर (क्ली), शरीर (पुंक्ली), कुणप (क्ली), शव (पुं), मृतक (क्ली), रुण्ड (पुं), कबन्ध (पुंक्ली)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
तनु
तनु, तनू, संहनन, शरीर, कलेवर, विग्रह, देह, काय, अङ्ग, वपुस्, वर्ष्मन्, पुर, पिण्ड, क्षेत्र, गात्र, घन, मूर्ति
तनुस्तनूः संहननं शरीरं,
कलेवरं विग्रहदेहकायाः ।
अङ्गं वपुर्वर्ष्म पुरं च पिण्डं,
क्षेत्रं च गात्रं च घनश्च मूर्तिः ॥ ५१० ॥
verse 2.1.1.510
page 0058
Capeller
German
1. वर्ष्म॑न्
m.
 Höhe, Oberstes, Scheitel.
2. व॑र्ष्मन्
n.
 Höhe, Spitze, Größe, Umfang
Körper, Leib.
Grassman
German
varṣmán, m. [vgl. várṣiṣṭha], 1〉 Höhe, höchster Raum mit Gen.
2〉 Scheitel.
-ā́ṇam 1〉 divás {488, 4}
{889, 4}
árbudasya {652, 3} (neben viṣṭápam).
-áṇā [I.] 2〉 dyā́m 〰 úpa spṛśāmi {951, 7}.
várṣman, n., dass.
3〉 Oberfläche der Erde [G.]
-an [L.] 1〉 divás {239, 9}
{350, 4}. — 3〉 pṛthivyā́s {242, 3}
{854, 2} (neben váriman)
{896, 1}.
Stchoupak
French
वर्ष्मन्-
nt. le suprême, faîte
hauteur, grandeur
corps
-(म)वन्त्- a. pourvu d'un corps.