वर्धन (vardhana)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

Capeller Eng

English

 1 व॑र्धन f.
  increasing,  growing,  thriving
strengthening,  furthering,  promoting,  animating,  exhilarating, 
delighting (mostly —°). — m.
  increaser,  a man's name. n.
  increase, 
growth,  prosperity
 rearing,  educating,  strengthening,  enlargement, 
refreshment. 

 2 वर्धन n.
  the cutting (cf.   नाभि°).

Spoken Sanskrit

English

वर्धन 	-	 vardhana 	-	 adj.
  	-	  strengthening
वर्धन 	-	 vardhana 	-	 adj.
  	-	  gladdening
वर्धन 	-	 vardhana 	-	 adj.
  	-	  causing to increase
वर्धन 	-	 vardhana 	-	 adj.
  	-	  exhilarating
वर्धन 	-	 vardhana 	-	 adj.
  	-	  thriving
वर्धन 	-	 vardhana 	-	 adj.
  	-	  animating
वर्धन 	-	 vardhana 	-	 adj.
  	-	  granting prosperity
वर्धन 	-	 vardhana 	-	 m.
  	-	  additional charge
वर्धन 	-	 vardhana 	-	 m.
  	-	  comfort
वर्धन 	-	 vardhana 	-	 m.
  	-	  means of strengthening
वर्धन 	-	 vardhana 	-	 m.
  	-	  water-jar of a particular shape
वर्धन 	-	 vardhana 	-	 m.
  	-	  restorative
वर्धन 	-	 vardhana 	-	 m.
  	-	  extra charge
वर्धन 	-	 vardhana 	-	 m.
  	-	  kind of measure
वर्धन 	-	 vardhana 	-	 m.
  	-	  tooth growing over another tooth
वर्धन 	-	 vardhana 	-	 m.
  	-	  rearing
वर्धन 	-	 vardhana 	-	 m.
  	-	  bestower of prosperity
वर्धन 	-	 vardhana 	-	 m.
  	-	  growth
वर्धन 	-	 vardhana 	-	 m.
  	-	  enlarging magnifying
वर्धन 	-	 vardhana 	-	 m.
  	-	  prosperity
वर्धन 	-	 vardhana 	-	 m.
  	-	  success
वर्धन 	-	 vardhana 	-	 m.
  	-	  surcharge
वर्धन 	-	 vardhana 	-	 m.
  	-	  educating
वर्धन 	-	 vardhana 	-	 m.
  	-	  promoting
वर्धन 	-	 vardhana 	-	 m.
  	-	  act of increasing
वर्धन 	-	 vardhana 	-	 m.
  	-	  granter of increase
वर्धन 	-	 vardhana 	-	 n.
  	-	  act of cutting or cutting off
वर्धन 	-	 vardhana 	-	 n.
  	-	  growing
वर्धन 	-	 vardhana 	-	 n.
  	-	  increase
वर्धन 	-	 vardhana 	-	 n.
  	-	  upgrading
वर्धन 	-	 vardhana 	-	 n.
  	-	  amelioration
वर्धन 	-	 vardhana 	-	 n.
  	-	  extension
वर्धन 	-	 vardhana 	-	 n.
  	-	  increment  [ math. ]
वर्धन 	-	 vardhana 	-	 n.
  	-	  increasing

 
   वर्धन  vardhana m.
   restorative   
   परितर्पण  paritarpaNa n.
   restorative    
   सन्तर्पण  santarpaNa n.
   restorative   
   सन्तर्पणीय  santarpaNIya adj.
   treating of restoratives     
            

 
   वर्धन  vardhana m.
   educating     

 
   वर्धन  vardhana m.
   surcharge     

Apte

English

वर्धन [vardhana],  a.
  [वृध्-णिच् ल्यु ल्युट् वा]

Increasing,  growing.

Causing to increase,  enlarging,  magnifying. -नः A bestower of prosperity.

A tooth growing over another tooth.

N.
  of Śiva. 

नी A broom. 

A bier.

A water-jar of a particular shape.

नम् Growing,  thriving.

Growth,  increase,  prosperity,  magnifying,  enlargement.

Elevation. 

Exhilaration (of spirits),  animation. 

Educating,  rearing.

Cutting,  dividing
 as in नाभिवर्धनम्
 प्राङ्नाभिवर्धनात् पुंसो जातकर्म विधीयते Mb.
 *  3.18.34
 annihilation
 ततो राजन् महानासीत् संग्रामो भूरिवर्धनः Mb.
 *  7.153.44.

A means of strengthening. restorative.

Filling.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Apte 1890

English

 वर्धन a. [वृध्-णिच् ल्यु ल्युद् वा] 1 Increasing,  growing. 
Causing to increase,  enlarging,  magnifying. 
नः 1 A bestower of prosperity. 
A tooth growing over another tooth. 
N. of Śiva. 
नी 1 A broom. 
A bier. 
A water-jar of a particular shape. 
नं 1 Growing,  thriving. 
Growth,  increase,  prosperity,  magnifying,  enlargement. 
Elevation. 
Exhilaration (of spirits),  animation. 
Educating,  rearing. 
Cutting,  dividing
 as in नाभिर्वधनं 
A means of strengthening,  restorative. 
Filling. 

Monier Williams Cologne

English

 1. वर्धन n.
  the act of cutting or cutting off (See नाभि-व्°)

 वर्धन mfn.
   ifc.  after a proper N.
  prob. =
  ‘town’ (cf.   पुण्ड्र-व्°,  and Old Persian vardana).

 2. व॑र्धन mf(ई)n.  increasing,  growing,  thriving,  MBh.
  

 (often ifc. ) causing to increase,  strengthening,  granting prosperity,  RV.
   &c.
   &c.
  

 (mostly ifc. ) animating,  gladdening,  exhilarating,  MBh.
  
 R.
 
 BhP.

 व॑र्धन m.
  a granter of increase,  bestower of prosperity,  ib.

 a tooth growing over another tooth,  Suśr.
 

 (in music) a kind of measure,  Saṃgīt.
 

 N.
  of Śiva,  MBh.
  

 of one of Skanda's attendants,  ib.

 of a son of Kṛṣṇa and Mitra-vindā,  BhP.
  

 वर्धन a &c.
   See p.
  926,  col. 1.

Monier Williams 1872

English

 1. वर्धन,  अम्,  n. the act of cutting or cutting
off
 [cf. नाभि-व्°।]

 2. वर्धन,  अस्,  ई,  अम्,  increasing,  augmenting, 
growing,  thriving
 enlarging,  causing to increase, 
magnifying,  strengthening
 exhilarating,  making joy-
ful,  animating
 bestowing prosperity
 (अस्),  m. a
granter of increase,  bestower of prosperity
 N. of
Śiva
 a tooth growing over another tooth
 N. of
one of Skanda's attendants
 of a son of Kṛṣṇa and
Mitra-vindā
 (ई),  f. a broom,  brush
 a water-jar of
a particular shape
 (अम्),  n. the act of increasing, 
growing,  thriving
 increase,  growth,  prosperity,  suc-
cess
 the act of making larger,  enlargement,  making
great,  magnifying
 elevation
 a means of strength-
ening,  restorative
 animation,  exhilaration
 rearing, 
educating.
—वर्धन-शील,  अस्,  आ,  अम्,  having a
tendency to increase or grow,  increasing,  growing.
—वर्धन-सूरि,  इस्,  m.,  N. of a Jaina preceptor.
—वर्धन-स्वामिन्,  ई,  m.,  N. of a particular
temple or statue.

Macdonell

English

 वर्धन 1. várdh-ana,  a.
  (ī) growing,  increasing,  🞄prospering,  getting richer
 causing increase,  🞄strength,  or prosperity,  augmenting 🞄(in C. very often —°)
 gladdening (gnly. 🞄—°)
 m.
  increaser,  bestower of prosperity
 n.
  🞄growth,  increase,  prosperity
 increase of 🞄power
 augmentation,  elevation
 educating,  🞄rearing
 refreshment,  comfort (RV.).

 वर्धन 2. vardh-ana,  n.
  [√ 2. vṛdh] cutting 🞄off (—°)
 —° with names of towns prob. = town 🞄(rare): -svāmin,  m.
  N. of a temple or statue.

Benfey

English

 वर्धन वर्धन,  i. e.
 A. वृध् + अन, 
 I.
adj.
 
 1. Growing,  increasing.
 2. Causing
to increase,  Nal. 3,  20.
 II. n.
 
 1.
Growing,  increasing.
 2. Causing to
increase,  Daśak. in Chr. 182,  19
 Hit.
ii. d. 58.
 3. Making powerful,  Hit.
iii. d. 3.
 4. Elevation,  ii. d. 132.
 B. n.
 
Cutting.
 C. f.
  नी।
 1. A small water-
jar.
 2. A brush.
 -- Comp.
 
कमल-, 
m.
  the name of a king,  Rājat. 5,  446.
कुल-,  adj.
  propagating a family,  Rām. 
1,  15,  46 (Brāhmaṇav. read °धनः).
नन्दि-, 
 I. adj.
  causing joy,  MBh. 5, 
2937.
 II. m.
  1. a son,  Rām.  6,  112,  4.
2. a proper name,  Bhāg. P. 9,  13,  14.
नाभि-,  n.
  the section of the navel-
string,  Man.  2,  29.
पुण्य-,  n.
  the
name of a town,  Lass. 21,  16.
मेरु-,  m.
 
a proper name,  Rājat. 5,  366.
रत्न-, 
शंकर-,  शम्बु-,  m.
  proper names, 
Rājat. 5,  40
 268
 300.
वंश-,  m.
  one
by whom his race prospers,  Vikr. 87,  20.
वर्ष-,  n.
  increase of years,  or causing
increase of years(?),  Utt. Rāmac. 85. 7.

Hindi

कौन prospers

Apte Hindi

Hindi

वर्धन
वि* - दृध् + णिच् + ल्युट्
"बढ़ने वाला,  उगने वाला"

वर्धन
वि* - -
"बढ़ाने वाला,  विस्तृत करने वाला,  आवर्धन करने वाला"

वर्धनः
पुं*
  - -
समृद्धिदाता

वर्धनः
पुं*
  - -
वह दाँत जो दाँत के ऊपर उगता है

वर्धनः
पुं*
  - -
शिव का नाम

वर्धनम्
नपुं*
   - -
"उगना,  फलना फूलना"

वर्धनम्
नपुं*
   - -
"विकास,  वृद्धि,  समृद्धि,  आवर्धन,  विस्तार"

वर्धनम्
नपुं*
   - -
उन्नति

वर्धनम्
नपुं*
   - -
"उल्लास,  सजीवता"

वर्धनम्
नपुं*
   - -
"शिक्षा देना,  पालन-पोषण करना"

वर्धनम्
नपुं*
   - -
"काटना,  बाँटना"

L R Vaidya

English

 varDana {% (I) a. (f. ना) %} Increasing.

 varDana {% (II) m. %} 1. A granter of prosperity
 2. a tooth growing over another
 3. an epithet of Śiva.

 varDana {% (III) n. %} 1. Increase,  growth,  prosperity
elevation
animation
educating,  rearing
cutting,  dividing.

Bopp

Latin

 1. वर्धन vel वर्धन n. (r. वृध् crescere s. अन) incremen-
tum. BR. 2. 27.

 2. वर्धन vel वर्धन m. (Caus. radicis वृध् s. अन) qui au-
get. N. 3. 20.

Edgerton Buddhist Hybrid

English

 Vardhana,  n. of a yakṣa: Māy 〔35〕.

Lanman

English

 1várdhana,  a.
	—1. increasing,  trans.
as m. increaser
	—2. delighting in.
[√1vṛdh,  ‘increase, ’ q. v.]

 2vardhana,  n. the cutting. [√2vṛdh, 
‘cut.’]

Kridanta Forms

Sanskrit

वृध् (वृ꣡धुँ॒ वृधौ - भ्वादिः - सेट्)
ल्युट् =  वर्धनम्
अनीयर् =  वर्धनीयः - वर्धनीया
ण्वुल् =  वर्धकः - वर्धिका
तुमुँन् =  वर्धितुम्
तव्य =  वर्धितव्यः - वर्धितव्या
तृच् =  वर्धिता - वर्धित्री
क्त्वा =  वर्धित्वा / वृद्ध्वा
ल्यप् =  प्रवृध्य
क्तवतुँ =  वृद्धवान् - वृद्धवती
क्त =  वृद्धः - वृद्धा
शानच् =  वर्धमानः - वर्धमाना

वर्ध् (व꣡र्धँ꣡ छेदनपूरनयोः - चुरादिः - सेट्)
ल्युट् =  वर्धनम्
अनीयर् =  वर्धनीयः - वर्धनीया
ण्वुल् =  वर्धकः - वर्धिका
तुमुँन् =  वर्धयितुम्
तव्य =  वर्धयितव्यः - वर्धयितव्या
तृच् =  वर्धयिता - वर्धयित्री
क्त्वा =  वर्धयित्वा
ल्यप् =  प्रवर्ध्य
क्तवतुँ =  वर्धितवान् - वर्धितवती
क्त =  वर्धितः - वर्धिता
शतृँ =  वर्धयन् - वर्धयन्ती
शानच् =  वर्धयमानः - वर्धयमाना

वृध् (वृ꣡धुँ꣡ भाषार्थाः - चुरादिः - सेट्)
ल्युट् =  वर्धनम्
अनीयर् =  वर्धनीयः - वर्धनीया
ण्वुल् =  वर्धकः - वर्धिका
तुमुँन् =  वर्धयितुम् / वर्धितुम्
तव्य =  वर्धयितव्यः / वर्धितव्यः - वर्धयितव्या / वर्धितव्या
तृच् =  वर्धयिता / वर्धिता - वर्धयित्री / वर्धित्री
क्त्वा =  वर्धयित्वा / वर्धित्वा / वृद्ध्वा
ल्यप् =  प्रवर्ध्य / प्रवृध्य
क्तवतुँ =  वर्धितवान् / वृद्धवान् - वर्धितवती / वृद्धवती
क्त =  वर्धितः / वृद्धः - वर्धिता / वृद्धा
शतृँ =  वर्धयन् / वर्धन् - वर्धयन्ती / वर्धन्ती
शानच् =  वर्धयमानः / वर्धमानः - वर्धयमाना / वर्धमाना

Sanskrit Tibetan

Tibetan

skyed pa
१) उत्थापन २) उत्पद्यते ३) ° कर ४) जनक ५) जनन ६) जनयति ७) जनयितृ ८) जनिका ९) जनेया १०) जन्यते ११) जन्यमान १२) धान (?) १३) निर्मित १४) प्रभावयन्ति १५) वर्धन १६) विदधाति १७) विहित १८) संजननता

bskyed 'dod
वर्धन

bskyed pa
१) अवरुप्त २) अवरोपित ३) आधान ४) ° आवह ५) आहित ६) उत्पद्य ७) उत्पद्यते ८) उत्पन्न ९) उत्पाद १०) उत्पादिक ११) उत्पादित १२) उत्पाद्य १३) उदय १४) उपसंहार १५) उपाहित १६) गत १७) गृहीत १८) ° जनक १९) जनन २०) जननी २१) जनयेत् २२) जनित २३) जात २४) निधारः (?) २५) प्रयुक्ति २६) प्रसव २७) प्रसवन्ति २८) रोपित २९) वर्धन ३०) वर्धित ३१) विहित ३२) व्युत्थित

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
स्युः कर्तने कल्पनवर्धने च च्छेदश्च घातोद्यत आततायी ॥ ३७२ ॥
-wordlist-
 
कर्तन (क्ली),  कल्पन (क्ली),  वर्धन (क्ली),  छेद (पुं),  घातोद्यत (पुं),  आततायिन् (पुं)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

कल्पन
कल्पन,  कर्तन,  वर्धन,  छेदन
कल्पनं कर्तनं प्रोक्तं वर्धनं छेदनं तथा ।
verse 4.1.1.729
page 0084

Mahabharata

English

Vardhana^1,  a companion of Skanda. § 615u (Skanda): IX,  45,  2540 (given to Skanda by the Aśvins).--Do.^2 = Śiva (1000 names^2).--Do.^3 = Vishṇu (1000 names)

पुराणम्

English

वर्धन / VARDHANA. One of the sons born to śrī kṛṣṇa of his wife mitravindā. (bhāgavata,  skandha 10).

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 वर्द्धनं,  क्ली,
   (वृध् च्छेदपूर्त्त्योः + ल्युट् ।) छेदनम् ।(यथा,  मनुः । २ । २९ ।“प्राङ्नाभिवर्द्धनात् पुंसो जातकर्म्म विधीयते ॥
”)वृद्धिः । इति मेदिनी । ने,  १२३ ॥

 वर्द्धनः,  त्रि,  (वर्द्धयतीति । वृध् + नन्द्यादित्वात्ल्युः । यद्वा,  वर्द्धते तच्छील इति । वृध् पूर्त्तौ +“अनुदात्तेतश्चेति ।” ३ । २ । १४९ । इतियुच् ।) वर्द्धिष्णुः । इत्यमरः । ३ । १ । २८ ॥
(यथा,  ऋग्वेदे । ३ । ३२ । १२ ।“यज्ञो हि त इन्द्र वर्द्धनो भूदुत प्रियः सुतसोमोमियेधः ॥
”)

Capeller

German

 1. व॑र्धन,  f.
  ई wachsend,  gedeilhend
 mehrend, 
stärkend,  fördernd (oft —°). n.
  Wachstum, 
Zunahme
 das Großziehen,  Stärkung, 
Mehrung,  Labung.

 2. वर्धन n.
  das Abschneiden. 

Grassman

German

 várdhana,  a.,  m.,  n. [von vṛdh],  1〉 a.,  stärkend,  kräftigend,  Erquickung gewährend
 2〉 m.,  Kräftiger,  Erquicker m. Gen.
 3〉 n.,  Stärkungsmittel,  Labungsmittel der Götter [G.] (Opfer,  Gebet)
 auch 4〉 ohne Gen.
 5〉 n.,  Stärkungsmittel,  Nahrungsmittel (der Menschen). — Vgl. dyumna-,  nṛmṇa-,  puṣṭi-(mehrend,  fördernd),  paśu-(Mehrung),  uktha-,  stoma- (Erquickung findend an) -várdhana.
-as 1〉 yajñás {266, 12}
 vardhitā́ {809, 39}
 (agnís) {917, 12}. — 2〉 óṣadhīnām,  apā́m {617, 2} (parjányas).
-am [m.] 2〉 von Agni: pitúr {140, 3}
 ā́riasya {712, 1}.
-am [n.] 1〉 vácas {114, 6} (rudrā́ya)
 bráhma {464, 5} (índrāya)
 {621, 3} (te)
 {875, 1} (máhyam). — 3〉 yásya (índrasya) {203, 14}
 asya (índrasya) {701, 5}
 agnés {895, 2} (ghṛtám). — 4〉 {80, 1}
 ukthám índrāya {10, 5}. — 5〉 yás bhójanam ca dáyase ca 〰 {204, 6}.
-ā [du. m.] 2〉 stómasya {628, 5} (aśvínā).
-ā [n.] 1〉 bráhmāṇi {427, 10}
 {538, 7}
 {671, 4}. — 3〉 táva (índrasya) {52, 7}.
-āni 4〉 {230, 8}
 {464, 6}.
-ebhis 4〉 {270, 1} (vāvṛdhe índras).
-ī [N. s. f.] 1〉 gī́r {830, 7} (te).

 várdhana:
-ā [du. m.] 2〉 in {628, 5} ist es Vocativ.

Stchoupak

French

 वर्धन-
 -ई- ag. qui croît,  augmente,  s'enrichit 
 qui fait
croître,  prospérer,  qui multiplie 
 qui réjouit 
 m.
  fils de Kṛṣṇa 
 nt.
croissance,  augmentation 
 fait de prospérer,  de devenir puissant,  d'élever
(des enfants),  de faire grandir,  d'accumuler (ifc.).

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.