| YouTube Channel

वर्त्तिका (varttikA)

 
शब्दसागरः
English
वर्त्तिका
f.
(-का)
1. A quail.
2. The wick of a lamp.
3. A paint.
4. A
paint-brush.
E.
वृत् to be,
aff.
ण्वुल्, fem.
aff.
टाप्
or वृत् the same,
तिकन् Unādi
aff.
also वर्त्तक, वर्त्तका
Yates
English
वर्त्तिका (का) 1.
f.
A quail
a wick.
Wilson
English
वर्त्तिका
f.
(-का)
1 A quail.
2 The wick of a lamp.
E.
वृत to be,
aff.
ण्वुल्, fem.
aff.
टाप्
also वर्त्तक and
वर्त्तका, or वृत the same, तिकन् Uṇādi
aff.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
वर्त्तिका,
स्त्री,
वर्त्तकपक्षी इत्यमरः
वर्त्मनिवर्त्तत इत्यच् वर्त्तः स्वार्थे कः वर्त्तकः भारैइति ख्यातः वृतिलतिभ्वां तिकः वर्त्तिकास्त्रीलिङ्गा वाट्भार इति ख्याता नाम-द्वयमिदमित्यमरदीपिका वर्त्तिकेति स्त्रिया-मीत्वप्रतिषेधार्थं द्वयोरुपादानमिति माधवी ।रूपभेदप्रदर्शनार्थमिति रायमुकुटः इतितट्टीका सारसुन्दरी
सा वटेर पक्षी इतिनाम्ना ख्याता अस्या मांसगुणाः ।“वर्त्तिका मधुरा रूक्षा कफमारुतनाशिनी
”इति राजवल्लभः
अजशृङ्गी इति राजनिर्घण्टः
(वर्त्ति +स्वार्थे कन् टाप् ।) वर्त्तिः वाति इति शलिताइति पलिता इति भाषा इत्युणादि-कोषः
*
सा पञ्चविधा यथा, --“पद्मसूत्रभवा दर्भगर्भसूत्रभवाथवा ।शालजा वादरी वापि फलकोषोद्भवाथवा ।वर्त्तिका दीपकृत्येषु सदा पञ्चविधा स्मृता
”इति कालिकापुराणे ६८ अध्यायः