वर्त्तमानः (varttamAnaH)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritवर्त्तमानः, (वर्त्तते इति । वृत् + शानच् । मुक् ।)प्रयोगाधिकरणीभूतकालः । इति नैयायिकाः ॥
तत्कालवृत्ते, त्रि । तयोः पर्य्यायौ । अद्यतनः २अधुनातनः ३ । इति राजनिर्घण्टः ॥
वैया-करणमते तु । आरब्घापरिसमाप्तिर्व्वर्त्तमानःकालः । यथा । महाभारतं पठति । स तुचतुर्विधः । यथा, --“प्रवृत्तोपरतश्चैव वृत्ताविरत एव च ।नित्यप्रवृत्तः सामीप्यो वर्त्तमानश्चतुर्विधः ॥
”क्रमेणोदाहरणानि । मांसं न खादति आदौप्रवृत्तं मांसभोजनं निवर्त्तयति इत्यर्थः । इहकुमाराः क्रीडन्ति तदानीन्तनक्रीडनाभावेऽपिपूर्व्वक्रीडानां बुद्धौ वर्त्तमानत्वात् । पर्व्वता-स्तिष्ठन्ति नित्यप्रवृत्तत्वात् । किञ्च पर्व्वतानांस्थितत्वे वर्त्तमानत्वेऽपि मूतभविष्यत्कालाभ्यांसम्बन्धविवक्षया पर्व्वतास्तस्थुः स्थास्यन्ति इत्यपिस्यात् । सामीप्यो द्विविधः । भूतसामीप्यो भविष्यत्-सामीप्यश्च । भूतसामीप्ये यथा । कदा आगतो-ऽसि इति प्रश्ने अध्वस्वेदादेर्व्वर्त्तमानत्वात् एषो-ऽहमागच्छामि इति आगतोऽपि वदति । भवि-ष्यत् सामीप्ये यथा । कदा गमिष्यसि इति प्रश्नेएषोऽहं गच्छामि इति गमनक्रियमाणोद्यमो-ऽपि वदति । इति मुग्धबोधटीकायां दुर्गादासः ॥
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.