वर्तुल (vartula)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 वर्त्तुल mfn.
   (-लः-ला-लं) Round,  circular,  globular,  spherical.
	 m.
  (-लः)
1. A pea.
	 2. A ball.
	 f.
  (-ला) A ball of clay at the end of a spindle
to assist its rotation. 
 E.
  वृत् to be,  उलच् aff.
  

Capeller Eng

English

 वर्तुल a.
  round
 n.
  a circle.

Yates

English

 वर्त्तुल (लः-ला-लं)
a. Round.
m.
  A
pea
 a ball.
f.
  Ball at the end of
a spindle to assist its motion. 

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

वर्तुल 	-	 vartula 	-	 m.
  	-	 ring
वलय 	-	 valaya 	-	 n.
  	-	 ring
ऊर्मिक 	-	 Urmika 	-	 n.
  	-	 ring
अङ्गुलीयक 	-	 aGgulIyaka 	-	 n.
  	-	 ring  [ finger ornament ]
कुण्डल 	-	 kuNDala 	-	 m.
  	-	 ear-ring
नासाभरण 	-	 nAsAbharaNa 	-	 n.
  	-	 nosering
अङ्गुलीयक 	-	 aGgulIyaka 	-	 n.
  	-	 fingerring
घण्टानादां करोति  { कृ } 	-	 ghaNTAnAdAMkaroti{kR} 	-	 verb 8 	-	 ringabell
मण्डलजाल 	-	 maNDalajAla 	-	 n.
  	-	 ringnetwork  [ computer ]
मण्डलितजाल 	-	 maNDalitajAla 	-	 n.
  	-	 ringnetwork  [ computer ]
स्तोकमण्डलजाल 	-	 stokamaNDalajAla 	-	 n.
  	-	 tokenringnetwork  [ computer ]
स्तोकसञ्चारजाल 	-	 stokasaJcArajAla 	-	 n.
  	-	 tokenringnetwork  [ computer ]
स्तोकसञ्चारमण्डलजाल 	-	 stokasaJcAramaNDalajAla 	-	 n.
  	-	 tokenringnetwork  [ computer ]
कर्णक 	-	  karNaka 	-	 m.
  	-	 ring
खादि 	-	  khAdi 	-	 m.
  	-	 ring
रुचक 	-	  rucaka 	-	 m.
  	-	 ring
परिहार 	-	  parihAra 	-	 m.
  	-	 ring
कुण्डल 	-	  kuNDala 	-	 n.
  	-	 ring
मण्डल 	-	  maNDala 	-	 n.
  	-	 ring
कङ्कण 	-	  kaGkaNa 	-	 n.
  	-	 ring

वर्तुल 	-	 vartula 	-	 n.
  	-	 circle
व्यास 	-	 vyAsa 	-	 m.
  	-	 diameterofacircle
वृत्तस्य परिधेः मध्ये केन्द्रबिन्दुः भवति 	-	 vRttasyaparidheHmadhyekendrabinduHbhavati 	-	 sent.
  	-	 Thecenterofacircleisatthemiddleofthecircumferenceofthecircle.
परिकर्षण 	-	  parikarSaNa 	-	 circle
कुण्डलीका 	-	  kuNDalIkA 	-	 f.
  	-	 circle
परिषद् 	-	  pariSad 	-	 f.
  	-	 circle
स्रज् 	-	  sraj 	-	 f.
  	-	 circle
चक्रपाल 	-	  cakrapAla 	-	 m.
  	-	 circle
परिवेष 	-	  pariveSa 	-	 m.
  	-	 circle
भ्रम 	-	  bhrama 	-	 m.
  	-	 circle
वलय 	-	  valaya 	-	 m.
  n.
  	-	 circle
कटक 	-	  kaTaka 	-	 m.
 n.
  	-	 circle
मण्डल 	-	  maNDala 	-	 n.
  	-	 circle
चक्रवाड 	-	  cakravADa 	-	 n.
  	-	 circle
चक्रवाल 	-	  cakravAla 	-	 n.
  	-	 circle
परिवेषण 	-	  pariveSaNa 	-	 n.
  	-	 circle
मण्डलक 	-	  maNDalaka 	-	 n.
  	-	 circle
वर्णक 	-	  varNaka 	-	 n.
  	-	 circle
वृत्त 	-	  vRtta 	-	 n.
  	-	 circle
समचक्रवाल 	-	  samacakravAla 	-	 n.
  	-	 circle

वर्तुल 	-	 vartula 	-	 adj.
  	-	 round
वर्तुल 	-	 vartula 	-	 m.
  	-	 ring
वर्तुल 	-	 vartula 	-	 n.
  	-	 circle
वर्तुल 	-	 vartula 	-	 adj.
  	-	  globular
वर्तुल 	-	 vartula 	-	 m.
  	-	  kind of pea
वर्तुल 	-	 vartula 	-	 m.
  	-	  circular  [ circular shaped ]
वर्तुल 	-	 vartula 	-	 m.
  	-	  ball
वर्तुल 	-	 vartula 	-	 n.
  	-	  bulb of a kind of onion
वर्तुल-क्षेणी 	-	 vartula-kSeNI 	-	 f.
  	-	  circular scale
वर्तुल क्रमचय 	-	 vartula kramacaya 	-	 m.
  	-	  circular permutation  [ Math. ]

वर्तुल 	-	 vartula 	-	 n.
  	-	 circle
व्यास 	-	 vyAsa 	-	 m.
  	-	 diameterofacircle
वृत्तस्य परिधेः मध्ये केन्द्रबिन्दुः भवति 	-	 vRttasyaparidheHmadhyekendrabinduHbhavati 	-	 sent.
  	-	 Thecenterofacircleisatthemiddleofthecircumferenceofthecircle.
परिकर्षण 	-	  parikarSaNa 	-	  circle
कुण्डलीका 	-	  kuNDalIkA 	-	 f.
  	-	  circle
परिषद् 	-	  pariSad 	-	 f.
  	-	  circle
स्रज् 	-	  sraj 	-	 f.
  	-	  circle
चक्रपाल 	-	  cakrapAla 	-	 m.
  	-	  circle
परिवेष 	-	  pariveSa 	-	 m.
  	-	  circle
भ्रम 	-	  bhrama 	-	 m.
  	-	  circle
वलय 	-	  valaya 	-	 m.
  n.
  	-	  circle
कटक 	-	  kaTaka 	-	 m.
 n.
  	-	  circle
मण्डल 	-	  maNDala 	-	 n.
  	-	  circle
चक्रवाड 	-	  cakravADa 	-	 n.
  	-	  circle
चक्रवाल 	-	  cakravAla 	-	 n.
  	-	  circle
परिवेषण 	-	  pariveSaNa 	-	 n.
  	-	  circle
मण्डलक 	-	  maNDalaka 	-	 n.
  	-	  circle
वर्णक 	-	  varNaka 	-	 n.
  	-	  circle
वृत्त 	-	  vRtta 	-	 n.
  	-	  circle
समचक्रवाल 	-	  samacakravAla 	-	 n.
  	-	  circle

Wilson

English

 वर्त्तुल
mfn.
   (-लः-ला-लं) Round,  circular,  globular,  spherical.
m.
 
(-लः)
1 A pea.
2 A ball.
f.
  (-ला) A ball of clay at the end of a spindle to assist its
rotation. 
E.
  वृत to be,  उलच् aff.
  

Apte

English

वर्तुल [vartula],  a.
  [वृत्-उलच् Uṇ.*
  1.93] Round,  circular,  globular.

लः A kind of pulse,  a pea. 

A ball. -लम् A circle. -ला f.
  The end-ball of a spindle (to assist its rotation).

Apte 1890

English

 वर्तुल a. [वृत्-उलच्] Round,  circular,  globular. 
लः 1 A kind of pulse,  a pea. 
2 A ball. 
लं A circle. 

Monier Williams Cologne

English

 वर्तुल mf(आ)n.  round,  circular,  globular,  BhP.
  
 Vet.
 
 Hcat.

 वर्तुल m.
  a kind of pea,  Madanav.
 

 a ball,  L.
 

 N.
  of one of Śiva's attendants,  L.
 

 वर्तुल n.
  a circle,  Cat.
 

 the bulb of a kind of onion,  L.
 

Monier Williams 1872

English

 वर्तुल,  अस्,  आ,  अम्,  round,  circular,  globular, 
spherical
 (अस्),  m. a kind of pulse,  a pea
 a ball
N. of one of Śiva's attendants
 (आ),  f. a ball at the
end of a spindle to assist its rotation,  the ring be-
longing to a spindle
 (ई),  f. a plant bearing a seed
resembling pepper,  Scindapsus Officinalis
 (अम्),  n.
a circle
 the round bulb of a kind of onion.
—वर्-
तुलाकार (°ल-आक्°),  अस्,  आ,  अम्,  of circular shape, 
round,  globular,  spherical.

Macdonell

English

 वर्तुल vart-ula,  a.
  [√ vṛt,  turn],  round
 n.
  🞄circle.

Benfey

English

 वर्तुल वर्तुल (vb. वृत्), 
 I. adj.
 
Round,  circular,  Lass. 5,  10.
 II. m.
 
 1. A
ball.
 2. A pea.
 III. f.
  ला,  A ball at the
end of a spindle to assist its rotation. 

Apte Hindi

Hindi

वर्तुल
वि* - वत् + उलच्
"गोल,  कुण्डलाकार,  मण्डलाकार"

वर्तुलः
पुं*
  - -
"एक प्रकार की दाल,  मटर"

वर्तुलः
पुं*
  - -
गेंद

वर्तुलम्
नपुं*
   - -
वृत्त

L R Vaidya

English

 vartula {% (I) a. (f. ला) %} Circular,  globular,  round.

 vartula {% (II) m. %} A kind of pulse.

 vartula {% (III) n. %} A circle.

Bopp

Latin

 वर्तुल (r. वृत् s. उल) rotundus. Lass. 5. 10.

Anekartha-Dvani-Manjari

Sanskrit

मण्डल
क्ली
मण्डल,  भूमिभाग,  वर्तुल,  सङ्घात
मण्डलं भूमिभागश्च मण्डलः सरमासुतः ।
मण्डलं वर्तुलं प्रोक्तं सङ्घातो मण्डलं स्मृतम् ॥ ३६ ॥
verse 1.1.1.36
page 0003

Edgerton Buddhist Hybrid

English

 Vartula (? text Vattula),  n. of a yakṣa: Samādh 〔p. 43 line 21〕. Cf. Vartula Skt. Lex.,  n. of an attendant of Śiva.

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
अबाधोच्छृङ्खलोद्दामानियन्त्रितमनर्गलम् ॥ १४६६ ॥
निरङ्कुशे स्फुटे स्पष्टं प्रकाशं प्रकटोल्बणे ।
व्यक्तं वर्तुलं तु वृत्तं निस्तलं परिमण्डलम् ॥ १४६७ ॥
-wordlist-
 
अबाध (क्ली),  उच्छृङ्खल (क्ली),  उद्दाम (क्ली),  अयन्त्रित (क्ली),  अनर्गल (क्ली),  निरङ्कुश (क्ली),  स्फुट (क्ली),  स्पष्ट (क्ली),  प्रकाश (क्ली),  प्रकट (क्ली),  उल्बण (क्ली),  व्यक्त (क्ली),  वर्तुल (क्ली),  वृत्त (पुंक्ली),  निस्तल (क्ली),  परिमण्डल (क्ली)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

निस्तल
निस्तल,  वर्तुल,  वृत्त
निस्तलं वर्तुलं वृत्तं स्थपुटं विषमोन्नतम् ॥ ७५३ ॥
verse 4.1.1.753
page 0086

नाममाला

Sanskrit

निस्तल,  वर्तुल,  वृत्त
निस्तलं वर्तुलं वृत्तं स्थपुटं विषमोन्नतम् ।
verse 0.1.1.183
page 0087

Tamil

வர்துல : உருண்டையான,  வட்ட வடிவான.

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 वर्त्तुलं,  त्रि,  (वर्त्तते इति । वृत् + बाहुलकात्उलच् ।) गोलवस्तु । तत्पर्य्यायः । निस्त-लम् २ वृत्तम् ३ । इत्यमरः । ३ । १ । ६९ ॥
मण्डलायितम् ४ । इति शब्दरत्नावली ॥
 * ॥
(यथा,  भागवते । ५ । १६ । ५ ।“यो वा अयं द्वीपः कुवलयकमलकोशाभ्यन्तर-नियुतयोजनविशालः समवर्त्तुलो यथा पुष्कर-पत्रम् ॥
”) सम्पूर्णगर्भवृत्तानि यथा,  --“सम्पूर्णगर्भवृत्तानि मुखपद्मेन्दुदर्पणाः ।चक्रावहट्टतिलकमृदङ्गपुटशायकाः ॥
आवर्त्तः कमठो लूतागृहं छत्रमपूपकम् ।आलबालमहीजालचर्म्मकं शाणकादयः ॥
” * ॥
वृत्तानि यथा,  --“वृत्तानि बाहुनारङ्गस्कन्धधम्मिल्लमोदकाः ।रथाङ्गलावकककुत्कुम्भिकुम्भाण्डकादयः ॥
कर्णपाशभुजापाशाकृष्टचापघटाननम् ।मुद्रिकापरिखायोगपट्टहारस्रगादयः ॥
”इति कविकल्पलतायाम् २ श्लेषस्तवके ३ कुसु-मम् ॥

 वर्त्तुलं,  क्ली,
   गृञ्जनम् । इति राजनिर्घण्टः ॥

 वर्त्तुलः,  पुं,
   कलायविशेषः । वाटुला । इति भाषा ।यथा,  --“कलायस्य त्रयो भेदा स्त्रिपुटो वर्त्तुलोऽङ्कटी ।”इति शब्दमाला ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 वर्त्तुल त्रि०
  वृत--उलच् । १ गोलाकारे पदार्थे अमरः ।२ मृञ्जने न०
  राजनि० । ३ कलायभेदे पु०
  शब्दमा० ।४ तर्कुपीठ्याम् स्त्री हारा० ५ गजपिष्पल्याम् स्त्री राजनि०ङीप् ।

Capeller

German

 वर्तुल rund, 
 n.
  Kreis.

Burnouf

French

 वर्तुल वर्तुल a. (वृत्
 sfx. उल) tournant
 rond, 
circulaire,  cylindrique,  sphérique,  etc. -- S. m.
  boule
		 pois.
-- F. [आ] peson d'un fuseau.

Stchoupak

French

 वर्तुल-
 a. rond.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.