| YouTube Channel

वर्ती (vartI)

 
Capeller Eng
English
वर्ती
f.
 a pad or kind of bandage on a wound
wick of a
lamp
paint, ointment,
esp.
 eye-salve.
Spoken Sanskrit
English
वर्ती - vartI -
f.
 - lotion or wash for eyes
अक्षिसंस्कार - akSisaMskAra -
m.
 - lotion or wash for eyes
अञ्जन - aJjana -
n.
 - lotion or wash for eyes
अक्षिभेषज - akSibheSaja -
n.
 - lotion or wash for eyes
अग्निसार - agnisAra -
n.
 - lotion or wash for eyes
कापोताञ्जन - kApotAJjana -
n.
 - lotion or wash for eyes
जलम्बल - jalambala -
n.
 - lotion or wash for eyes
तुत्थ - tuttha -
n.
 - lotion or wash for eyes
नेत्राञ्जन - netrAJjana -
n.
 - lotion or wash for eyes
नेत्ररञ्जन - netraraJjana -
n.
 - lotion or wash for eyes
मनीक - manIka -
n.
 - lotion or wash for eyes
यामुन - yAmuna -
n.
 - lotion or wash for eyes
रूप्य - rUpya -
n.
 - lotion or wash for eyes
कापोत - kApota -
m.
 - lotion or wash for eyes
अञ्जनवत् - aJjanavat -
ind.
 - like lotion or wash for eyes
प्रभिन्नाञ्जन - prabhinnAJjana -
n.
 - mixed lotion or wash for eyes
स्निग्धाञ्जन - snigdhAJjana -
n.
 - glossy lotion or wash for eyes
स्रोतोञ्जन - srotoJjana -
n.
 - stream-lotion or wash for eyes
कर्परिका - karparikA -
f.
 - kind of lotion or wash for eyes
कर्परी - karparI -
f.
 - kind of lotion or wash for eyes
वर्ती - vartI -
f.
 - lotion or wash for eyes
वर्ती - vartI -
f.
 - magical wick
वर्ती - vartI -
f.
 - swelling or protuberance formed by internal rupture
वर्ती - vartI -
f.
 - bougie
वर्ती - vartI -
f.
 - projecting threads or unwoven ends of woven cloth
वर्ती - vartI -
f.
 - line
वर्ती - vartI -
f.
 - swelling or polyp in the throat
वर्ती - vartI -
f.
 - anything rolled or wrapped round
वर्ती - vartI -
f.
 - projecting rim or protuberance round a vessel
वर्ती - vartI -
f.
 - limp
वर्ती - vartI -
f.
 - surgical instrument
वर्ती - vartI -
f.
 - any cosmetic prepared from various substances
वर्ती - vartI -
f.
 - pad
वर्ती - vartI -
f.
 - wick of a lamp
वर्ती - vartI -
f.
 - kind of fringe
वर्ती - vartI -
f.
 - suppository
वर्ती - vartI -
f.
 - ointment
वर्ती - vartI -
f.
 - unguent
वर्ती - vartI -
f.
 - kind of bandage bound round a wound
वर्ती - vartI -
f.
 - streak
वर्ती करोति { वर्तीकृ } - vartI karoti { vartIkR } - verb - make into a paste or pill
वर्ती vartI
f.
 projecting threads or unwoven ends of woven cloth
वर्ती vartI
f.
 bougie
वर्ती vartI
f.
 limp
खञ्जति { खञ्ज् } khaJjati { khaJj } verb limp
खोरति { खोर् } khorati { khor } verb limp
खुण्डते { खुण्ड् } khuNDate { khuND } verb limp
लङ्गति { लङ्ग् } laGgati { laGg } verb limp
वङ्गति { वङ्ग् } vaGgati { vaGg } verb limp
शुण्ठति { शुण्ठ् } zuNThati { zuNTh } verb limp
नीराज्य nIrAjya
adj.
 limpid
एकपद् ekapad
adj.
 limping
खञ्जचरण khaJjacaraNa
adj.
 limping
खञ्जक khaJjaka
adj.
 limping
खोड khoDa
adj.
 limping
खोर khora
adj.
 limping
लङ्ग laGga
adj.
 limping
लङ्गिन् laGgin
adj.
 limping
श्लोण zloNa
adj.
 limping
श्रोण zroNa
adj.
 limping
खञ्ज् khaJj
adj.
 limping
खोल khola
adj.
 limping
खञ्जता khaJjatA
f.
 limping
श्लवन zlavana
m.
 limping
खाञ्ज्य khAJjya
n.
 limping
खोटन khoTana
n.
 limping
पङ्गूयित paGgUyita
n.
 limping
पाङ्गुल्य pAGgulya
n.
 limping
शोठति { शुठ् } zoThati { zuTh } verb limp or to be obstructed or impeded
Apte
English
वर्ती [vartī] र्ति [rti] रः [rḥ], (र्ति) रः A kind of quail.
Monier Williams Cologne
English
वर्°ती a
f.
 anything rolled or wrapped round, a pad, a kind of bandage bound round a wound,
Suśr.
any cosmetic prepared from various substances (used as a remedy in the form of a paste or pill), ib.
ointment, unguent, collyrium,
Uttarar.
Kathās.
a suppository, ib.
the wick of a lamp,
MBh.
VarBṛS.
Kathās.
a magical wick,
Pañcat.
a limp,
L.
the projecting threads or unwoven ends of woven cloth, a kind of fringe,
L.
a projecting rim or protuberance round a vessel,
KātyŚr.
a swelling or polypus in the throat,
Suśr.
a swelling or protuberance formed by internal rupture, ib. (cf. मूत्र-व्°)
a surgical instrument, bougie,
L.
a streak, line (See धूम-व्°).
वर्ती b
=
 1. वर्ति, q.v.
Macdonell
English
वर्ती vart-ī,
f.
 , v. varti.
Apte Hindi
Hindi
वर्ती
स्त्री*
 - वृत् + ङीप्
"कोई भी लिपटी हुई गोल वस्तु, पत्राली, बही"
वर्ती
स्त्री*
 - वृत् + ङीप्
"उबटन, मल्हम, आँखों का लेप, काजल, अंगराग"
वर्ती
स्त्री*
 - वृत् + ङीप्
दीपक की बत्ती
वर्ती
स्त्री*
 - वृत् + ङीप्
"(कपड़े की) झालर, फलवे, किनारी"
वर्ती
स्त्री*
 - वृत् + ङीप्
जादू का लैंप
वर्ती
स्त्री*
 - वृत् + ङीप्
वर्तन के चारों ओर का उभार
वर्ती
स्त्री*
 - वृत् + ङीप्
जर्राही उपकरण
वर्ती
स्त्री*
 - वृत् + ङीप्
"धारी, रेखा"
L R Vaidya
English
vartI {% f. %} 1. An unguent, an eye-salve, a collyrium, कर्पूरवर्तिरिव लोचनतापहंत्री Bh.V.iii.16
2. the wick of a lamp
3. the projecting threads of woven cloth
4. a protuberance round a vessel
5. a surgical instrument
6. a line, a streak.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 बृसी, वर्ती, तूलपदम्
noun
लेखनार्थं पटोलिकारुपेण निर्मितः पत्राणां समूहः।
"गीता बृस्यां लिखति किञ्चित्।"
Synonyms:
 वर्ती, वर्तिका
noun
कार्पासस्य लघु रज्जुः या दीपे स्थापयति।
"माता दीपस्य वर्तीं सम्यक् करोति।"
Synonyms:
 दीपः, प्रदीपः, दीपकः, दीपिका, वर्ती, वर्तिः, शिखावान्, शिखी, कज्जलध्वजः, दशाकर्षः, दशेन्धनम्, दोषास्यः, स्नेहाशः, स्नेहप्रियः
noun
मृद्धात्वादिभिः विनिर्मितं भाजनं यस्मिन् तैलदिषु वर्तिः निधाय प्रकाशार्थे प्रज्ज्वल्यते।
"सन्ध्यासमये ग्रामे दीपाः प्रज्वलन्ति।"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
वर्त्ती,
स्त्री,
 (वर्त्ति + कृदिकारादिति ङीष् ।)वर्त्तिः । इत्यमरटीका ॥
(यथा, महाभारते ।४ । २१ । २३ ।“आसीदभ्यधिका चास्य श्रीः श्रियं प्रमु-मुक्षतः ।निर्व्वाणकाले दीपस्य वर्त्तीमिव दिधक्षतः ॥
”)
वर्त्ती, [न्] (वर्त्तते इति । वृत् + णिनिः ।)वर्त्तिष्णुः । इति हेमचन्द्रः । ३ । ५३ ॥